II SA/Op 167/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi C. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika oddala skargę. Wnioskiem z dnia 16 grudnia 2013 r. C. Z. wystąpił do Wójta Gminy Skarbimierz o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika – K. K., na podstawie art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) zwanej dalej także ustawą. Do wniosku załączył komplet dokumentów, w tym m.in. dyplom potwierdzający przyznanie wnioskodawcy tytułu mistrza mechaniki pojazdów samochodowych z dnia 9 listopada 1999 r., zaświadczenie o ukończeniu w dniu 26 marca 1998 r. kursu pedagogicznego dla pracodawców (wystawione przez Zespół Szkół Zawodowych w [...]), umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartą w dniu 1 września 2010 r. z K. K. oraz zaświadczenie Izby Rzemieślniczej w Opolu potwierdzające, że w dniu 12 listopada 2013 r. K. K. złożył egzamin czeladniczy. Dodatkowo, w toku postępowania wyjaśniającego, do akt sprawy, załączona została notatka służbowa z dnia 17 stycznia 2014 r. sporządzana na okoliczność ustalenia, w rozmowie telefonicznej z dyrektorem Zespołu Szkół Zawodowych w [...], że wykaz przedmiotów w przedłożonym przez stronę zaświadczeniu o ukończeniu kursu pedagogicznego jest prawidłowy. W dniu 11 lutego 2014 r. Wójt Gminy Skarbimierz wydał decyzję, nr [...], odmawiającą przyznania C. Z. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika K. K. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 70b ustawy, § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. nr 60, poz. 278, z późn. zm.) oraz § 10 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. nr 244, poz. 1626). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wnioskodawca, pod nadzorem którego odbywała się nauka zawodu młodocianego, nie posiada pełnych kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, gdyż nie ukończył kursu pedagogicznego, który obejmowałby wymagany program. W odwołaniu od powyższej decyzji C. Z. podniósł, że ukończył stosowne kursy przygotowujące do prowadzenia praktycznej nauki zawodu młodocianych pracowników i legitymuje się tytułem mistrza, na dowód czego wraz z wnioskiem przedłożył stosowne dokumenty. Wskazał też, że na tej podstawie korzysta z dofinansowania. Decyzją z dnia 27 czerwca 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, powołując przepisy art. 70b ust. 1, ust. 6 i ust. 7 ustawy oraz wskazując na regulacje rozporządzenia Rady Ministrów, w tym w szczególności § 2 ust. 1 pkt 1-3 i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej organ odwoławczy wyjaśnił, że dla przyznawania dofinansowania konieczne jest łączne spełnienie trzech przesłanek, tj.: zawarcie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, posiadanie przez pracodawcę lub osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych oraz ukończenie przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia zawodowego i zdanie egzaminu zgodnie z odrębnymi przepisami. Stosownie do przywołanych regulacji organ uznał, że w sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki. Na podstawie dokumentów przedłożonych do wniosku organ ustalił, że C. Z. legitymuje się tytułem mistrza - mechanik pojazdów samochodowych i ukończeniem kursu pedagogicznego dla pracodawców. Z przedłożonego zaświadczenia o ukończeniu kursu nie wynika jednak, żeby kurs obejmował wymagane - § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej - zajęcia z praktyki metodycznej w wymiarze 10 godzin. Wskazując, że przed wydaniem decyzji organ pierwszej instancji ustalił z udziałem podmiotu prowadzącego kurs, że zaświadczenie jest prawidłowe, Kolegium uznało, że wnioskodawca, który jako pracodawca młodocianego prowadził praktyczną naukę zawodu, istotnie nie posiadał w tym czasie kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych. Tym samym, nie została spełniona jedna z trzech ustawowych przesłanek wymaganych przepisem art. 70b ust. 1 ustawy. Kolegium zaznaczyło również, że kurs nie był także ukończony przez wnioskodawcę przed dniem 6 stycznia 1993 r., co uprawniałoby go do prowadzenia praktycznej nauki zawodu w myśl powołanego § 10 ust. 4 rozporządzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję odwoławczą, C. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu kosztów poniesionych na kształcenie młodocianego pracownika. Wskazał, że od lat dokształcał uczniów w obowiązującym systemie szkolenia i otrzymywał za to zwrot poniesionych kosztów. Akcentował, że skoro w wyniku zakończonego szkolenia K. K. uzyskał wyuczony szkoleniem zawód, to nieuzasadniona jest odmowa zwrotu kosztów jego szkolenia. Skarżący dodał, że zlecając szkolenie uczniów nie kwestionowano w żaden sposób jego kwalifikacji dydaktycznych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz argumenty w niej zawarte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego i trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Sąd bada czy organy działały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nie jest jednak uprawniony do zastępowania organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzyganiu o uprawnieniach lub obowiązkach stron postępowania. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a, skarga podlega oddaleniu. W niniejszej sprawie ocenie Sądu poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymująca w mocy decyzję orzekającą o odmowie przyznania skarżącemu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Przeprowadzona, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz na zasadzie art. 135 P.p.s.a. decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że wydane w sprawie decyzje organów obu instancji odpowiadają przepisom prawa. Materialną podstawę prawną ubiegania się przez pracodawcę o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika w zakresie nauki zawodu jest przepis art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z jego regulacją, dofinansowanie kosztów kształcenia przysługuje pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego jeżeli: pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (ust. 1 pkt 1), a młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1 (ust. 1 pkt 2). Ustawodawca uzależnił zatem powstanie uprawnienia do dofinansowania od łącznego spełnienia trzech przesłanek, tj. zawarcia z młodocianym pracownikiem umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, posiadania przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy, czy też osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych oraz ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy i zdania wymaganego przepisami prawa egzaminu. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest fakt, że skarżący zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego na okres 36 miesięcy, od dnia 1 września 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2013 r., a po ukończeniu nauki zawodu młodociany pracownik w dniu 12 listopada 2013 r. zdał egzamin czeladniczy. Okoliczności te bowiem potwierdzają dokumenty załączone przez skarżącego do wniosku, w postaci umowy oraz zaświadczenia Izby Rzemieślniczej w Opolu. Bezsprzecznie zatem skarżący spełnił dwie z wymaganych przesłanek przyznania dofinansowania. Elementem sporu pozostaje natomiast kwestia, czy w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżący, jako prowadzący przygotowanie zawodowe młodocianego pracownika, spełnił trzecią z wymaganych przesłanek przyznania dofinansowania, w postaci posiadania wymaganych kwalifikacji do prowadzenia takiego przygotowania zawodowego. Dokonując oceny w tym zakresie, Sąd uznał, iż prawidłowe jest stanowisko organów, bowiem słusznie przyjęto, że skarżący nie spełnił wskazanej wyżej przesłanki, co czyniło niemożliwym zrealizowanie jego wniosku poprzez przyznanie skarżącemu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Dostrzec przyjdzie, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (Dz. U. z 2014 r., poz. 232), przygotowanie zawodowe młodocianych może prowadzić pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy lub osoba zatrudniona u pracodawcy, pod warunkiem posiadania kwalifikacji wymaganych od instruktorów praktycznej nauki zawodu, określonych w przepisach dotyczących praktycznej nauki zawodu. Wobec powyższego, dla spełnienia przesłanki z art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy konieczne jest wykazanie przez pracodawcę prowadzącego przygotowanie zawodowe, że posiada on wymagane kwalifikacje, które określone zostały w rozporządzaniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. nr 244, poz. 1626), a które powinny być potwierdzone stosownym dokumentem. Z treści § 1 tego rozporządzenie wynika, iż akt ten określa warunki i tryb organizowania praktycznej nauki zawodu w warsztatach szkolnych, pracowniach szkolnych, placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego, u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz kwalifikacje wymagane od osób prowadzących praktyczną naukę zawodu i przysługujące im uprawnienia. W myśl § 2 ust. 2 - rozporządzenie to stosuje się odpowiednio do młodocianych pracowników, odbywających praktyczną naukę zawodu w ramach przygotowania zawodowego. Zatem, prawodawca ukształtował bardzo wyraźne i restrykcyjne zasady jakie musi spełniać osoba, która chce nabyć uprawnienia do kształcenia młodocianych pracowników w danym zawodzie (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 426/08, LEX nr 494341; wyrok NSA z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1976/12, LEX nr 1291367). Realizowanie przez pracodawcę praktycznej nauki zawodu, w ramach umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, uregulowane zostało w § 10 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, zgodnie z którym zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców i w indywidualnych gospodarstwach rolnych mogą prowadzić pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy albo osoby prowadzące indywidualne gospodarstwa rolne, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy - zwani dalej "instruktorami praktycznej nauki zawodu". Aby realizować praktyczną naukę zawodu, stosownie do § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, instruktorzy praktycznej nauki zawodu muszą jednak spełniać określone przez ustawodawcę wymagania. Przepis ten stanowi, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, lub w zawodzie wchodzącym w zakres zawodu, którego będą nauczać, i przygotowanie pedagogiczne wymagane od nauczycieli lub ukończony kurs pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończony przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Prawodawca uzależnił w § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej prowadzenie przygotowania zawodowego młodocianych - a przez to też wydatkowanie środków publicznych na dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych - od posiadania przez osobę prowadzącą przygotowanie zawodowe, co najmniej tytułu mistrza i jednocześnie posiadania odpowiedniego przygotowania pedagogicznego lub ukończenia określonego kursu. Skarżący potwierdził stosownym dyplomem, że posiada tytuł mistrza. Niemniej jednak sam ten tytuł, w świetle wskazanej regulacji § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, nie jest wystarczający do stwierdzenia kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego. Drugim koniecznym wymogiem jest bowiem posiadanie przygotowania pedagogicznego wymaganego od nauczycieli lub ukończonego kursu pedagogiczny, którego program został zatwierdzony przez kuratora oświaty i obejmował łącznie co najmniej 70 godzin zajęć z psychologii, pedagogiki i metodyki oraz 10 godzin praktyki metodycznej, albo ukończonego przed dniem 6 stycznia 1993 r. kursu pedagogicznego uprawniającego do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Skarżący nie wykazał, że posiada nauczycielskie przygotowanie pedagogiczne, ani też, że ukończył przed dniem 6 stycznia 1993 r. kurs pedagogiczny uprawniający do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu. Wraz z wnioskiem o dofinansowanie przedłożył natomiast zaświadczenie o ukończeniu kursu pedagogicznego. Zaświadczenie to nie potwierdza ukończenia kursu, o którym mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. O ile wynika z tego zaświadczenia, że kurs obejmował 70 godzin zajęć teoretycznych, to jednak nie poświadcza ono, że w ramach tego kursu przeprowadzono również 10 godzin zajęć z praktyki metodycznej. Zauważyć trzeba, że organ pierwszej instancji podjął dodatkowe czynności wyjaśniające mające na celu ustalenie faktycznego zakresu kursu jaki odbył skarżący, przez skontaktowanie się z podmiotem, który kurs organizował. W wyniku tych działań nie ustalono żadnych okoliczności mogących poddawać w wątpliwość prawidłowość sporządzenia zaświadczenia oraz ustaleń dokonanych na podstawie zaświadczenia, w tym co do tego, że kurs nie obejmował wszystkich zajęć, o których mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. Wobec braku potwierdzenia, że skarżący w ramach kursu pedagogicznego odbył wymagane przepisami prawa zajęcia z praktyki nie można zatem uznać, że ukończył kurs uprawniający go do pełnienia funkcji instruktora praktycznej nauki zawodu, a tym samym, że posiadał kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania. Tym samym, jak słusznie uznały organy w kontrolowanych decyzjach, skarżący nie spełnił obligatoryjnego warunku przyznania dofinansowania, określonego w art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy. Przedstawione okoliczności potwierdzają, że prawidłowo organy odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanego dofinansowania. Ubiegając się o przyznanie dofinansowania, niezależnie od przesłanki określonej w art. 70b ust. 1 pkt 2 ustawy, wnioskodawca winien wykazać, że posiadał w okresie przygotowania zawodowego wymagane kwalifikacje, określone w § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. W sprawie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika, treść przepisu art. 70b ustawy nie zwalnia pracodawcy (przedsiębiorcy) legitymującego się dyplomem mistrza, od wymogu posiadania kwalifikacji, o których mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. Bez znaczenia dla oceny legalności w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że wcześniej skarżący otrzymywał, jak podnosił w skardze, zwrot kosztów kształcenia młodocianych pracowników. Wykładnia przepisów prawa i ustalenia stanu faktycznego, dokonane na potrzeby innych, odrębnych postępowań, nie są bowiem wiążące w niniejszej sprawie tak dla organów, jak i Sądu. Rozpoznając sprawę organy samodzielnie ustalają - na podstawie zebranych dowodów - stan faktyczny i dokonując jego kwalifikacji prawnej stosują obowiązujące przepisy prawa. Sąd dokonuje natomiast oceny legalności w granicach obowiązującego porządku prawnego, a nie na podstawie przyjętej przez organy praktyki stosowania przepisów prawa. Skoro w niniejszej sprawie organy przeanalizowały wszystkie istotne okoliczności faktyczne, a dokonane ustalenia nie potwierdziły, że skarżący spełnił obligatoryjną przesłankę przyznania dofinansowania, w świetle ustalonego stanu faktycznego nie można organom zarzucić naruszenia tak przepisów postępowania, jak i błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym uchylenie kontrolowanych aktów. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw i na zasadzie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.