II SA/Op 17/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przywrócenia stosunków na gruncie postanawia: odrzucić skargę. S. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 maja 2015 r., nr [...], uchylające postanowienie Burmistrza Dobrodzienia z dnia 4 lutego 2015 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie argumentując, że skarga pochodzi od podmiotu nieposiadającego materialnej legitymacji skargowej. Organ podniósł, że adresatami zaskarżonego postanowienia byli wyłącznie L. P. i E. P., jako osoby wnoszące o wznowienie postępowania administracyjnego. W konsekwencji postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczy wyłącznie tych osób i nie odnosi się do innych stron postępowania wznowieniowego. Z akt sprawy wynika, że na wniosek S. G. Burmistrz Dobrodzienia decyzją z dnia 29 maja 2014 r., nr [...], nakazał L. i E. P. przywrócenie stanu wody na działce nr a do stanu poprzedniego, przez usunięcie składnika roślinnego drzew iglastych i udrożnienie w ten sposób ciągu drenarskiego. Powyższe spowodowane było zalewaniem piwnicy znajdującej się na posesji S. G. Przedmiotowa decyzja doręczona została stronom postępowania, tj. S. G. oraz zobowiązanym L. P. i E. P. Pismem z dnia 22 stycznia 2015 r. L. P. i E. P. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 29 maja 2014 r., na skutek czego zapadło w dniu 4 lutego 2015 r. postanowienie nr [...] o odmowie wznowienia postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli L. P. i E. P., skutkiem czego organ II instancji, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, w dniu 26 maja 2015 r., wydało zaskarżone postanowienie o uchyleniu w całości ww. postanowienia z dnia 4 lutego 2015 r. Rozstrzygnięcie organu II instancji stanowi przedmiot skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę S. G. należało odrzucić. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, gdy z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Przepis art. 1 powołanej ustawy stanowi, iż przed sądami administracyjnymi rozpatrywane są sprawy z zakresu działalności administracji publicznej oraz inne sprawy, do których przepisy tej ustawy stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Zakres tych spraw precyzuje przepis art. 3 § 2 i 3 wymienionej ustawy. W art. 3 § 2 ust. 1 - 4 P.p.s.a. wyliczone zostały akty prawne, które mogą być poddawane kontroli w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Są to decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przepis art. 3 § 2 pkt 8 wymienionej ustawy przewiduje wniesienie skargi na bezczynność organów we wskazanych wyżej przypadkach. Na podstawie tego przepisu skarga przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1 - 3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a powołanej ustawy. Ponadto skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (tak A. Kabat w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 r.) Wskazać należy, iż legitymacja (posiadanie uprawnienia) do złożenia skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek (wymóg) prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a., jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnienie do wniesienia skargi uzależnione jest nadto od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w określonej sprawie, zdaniem Sądu, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę. Stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, jaki ma miejsce w niniejszym przypadku, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Ustawodawca, definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego, wskazał wyraźnie na powiązanie danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Chodzi tu zatem nie o interes faktyczny dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes prawny, to jest taki, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Ponadto wspomniany interes prawny musi być interesem indywidualnym strony postępowania, musi zatem dotyczyć jej bezpośrednio. Tak więc o tym, czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym, decydować będzie norma prawna, z której będą wynikały wprost określone prawa i obowiązki. W przedmiotowej sprawie skarżąca S. G. wniosła do sądu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 2007 r., (sygn. akt I OSK 1390/06, opubl. ONSAiWSA 2008/6/91), stwierdził, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania następuje, jak stanowi art. 149 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm. – zwanej dalej: "K.p.a.") w formie postanowienia, które otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000, s. 599). Złożenie zatem przez stronę podania o wznowienie postępowania nie może być utożsamiane z wszczęciem postępowania. Ze względu na szczególny charakter postępowania wznowieniowego i unormowania art. 149 § 1 K.p.a. nie znajduje tu zastosowania przepis art. 61 K.p.a. Jest jednak niewątpliwe, że po wniesieniu podania o wznowienie postępowania, a przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego lub o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 1 i 3 K.p.a.), organ podejmuje pewne czynności. Przede wszystkim, bada czy zachowane są warunki formalne podania, czy wnioskujący dochował terminu złożenia wniosku, a także ocenia dopuszczalność podmiotową i przedmiotową wznowienia postępowania. Czynności te jednak, jako podejmowane przed wszczęciem postępowania, nie są czynnościami procesowymi postępowania administracyjnego (L. Żukowski: glosa do wyroku NSA z dnia 7 stycznia 1999 r. sygn. akt II SA/Gd 1353/98, OSP 2000, nr 5, poz. 81; B. Adamiak: op.cit., s. 600; K. Sobieralski: Praktyczne problemy wznowienia postępowania administracyjnego, Wyd. PRESSCOM Sp. z o.o., Wrocław 2005, s. 120; E. Klat-Górska, E. Klat-Wertelecka: op.cit., s. 119). Skoro przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego nie można mówić o czynnościach procesowych postępowania administracyjnego, to w tym czasie nie ma mowy o interesie prawnym podmiotów innych niż wnoszący podanie. Postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego nie kończy procedury wznowieniowej, nie stanowi aktu procesowego rozstrzygającego o wznowieniu, lecz jedynie rozstrzyga o otwarciu postępowania w sprawie. Na postanowienie to nie służy zażalenie. Ewentualne inne strony postępowania wznowieniowego mogą kwestionować zasadność postanowienia w toku dalszego postępowania. Wówczas strony mają możliwość obrony swych praw. O wszczęciu postępowania należy zawiadomić wszystkie strony, doręczając im odpis postanowienia o wszczęciu (K. Sobieralski: op.cit., s. 119-120; B. Adamiak: op.cit., s. 600; E. Klat-Górska, E. Klat-Wertelecka: op.cit., s. 118). Reasumując stwierdzić należy, że po wpłynięciu do organu podania o wznowienie postępowania administracyjnego czynności proceduralne organu nie są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania aż do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Zakończenie tych czynności wstępnych decyzją o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) dotyczy jedynie interesu prawnego wnoszącego podanie o wznowienie i tylko on ma prawo udziału w postępowaniu zakończonym taką decyzją. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżąca nie była stroną postępowania toczącego się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu zakończonego postanowieniem z dnia 26 maja 2015 r., a w konsekwencji powyższego nie jest także uprawniona do zaskarżenia tego postanowienia. Na te okoliczność trafnie zwrócił uwagę organ. W tym stanie rzeczy, skargę należało odrzucić z powodu braku legitymacji S. G. do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 maja 2015 r., nr [...]. O powyższym Sąd orzekł jak w sentencji, działając na zasadzie przywołanych powyżej art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 50 P.p.s.a.