II SA/Op 170/16
WyrokWSA w Opolu2016-08-09
Skład orzekający: Ewa Janowska, Gerard Czech, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku, polegających na wydzieleniu pomieszczenia dla kotła gazowego o niewystarczającej kubaturze i wysokości, może zostać skierowana do wszystkich współwłaścicieli lokalu, mimo że nie wszyscy brali udział w jego wykonaniu?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku, polegających na wydzieleniu pomieszczenia dla kotła gazowego o niewystarczającej kubaturze i wysokości, może zostać skierowana do wszystkich współwłaścicieli lokalu. Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym spoczywa na wszystkich współwłaścicielach łącznie, niezależnie od tego, który z nich faktycznie dokonał zmian. Spory między współwłaścicielami dotyczące kosztów lub odpowiedzialności należą do kognicji sądów powszechnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nakazała współwłaścicielom lokalu mieszkalnego usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego poprzez likwidację ścianki działowej wydzielającej pomieszczenie dla kotła gazowego. Powodem było niespełnienie przez to pomieszczenie wymogów dotyczących kubatury i wysokości określonych w przepisach o warunkach technicznych. Skarżący, jeden ze współwłaścicieli, kwestionował zasadność nałożenia obowiązku na niego, argumentując, że nie wykonywał prac i że toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 26 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku oddala skargę.
Decyzją z dnia 26 stycznia 2016 r., nr [...], Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz.23, z późn. zm.) - zwanej dalej K.p.a., w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, z późn. zm., [obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 290], dalej Prawo budowlane), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim (dalej również jako PINB) z dnia 23 listopada 2015 r., nr [...], nakazującą Ż. O., J. O., J. O. i R. O. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w mieszkaniu nr [...], budynku jednorodzinnego położonego w [...], przy ul. [...], poprzez likwidację w pomieszczeniu komunikacji mieszkania nr [...] ścianki działowej z boazerii drewnianej wraz z drzwiami, wydzielającej pomieszczenie dla kotła gazowego dwufunkcyjnego, w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i określił nowy termin na 25 lutego 2016 r., w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu 15 maja 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim przeprowadził oględziny w lokalu mieszkalnym nr [...], budynku mieszkalnego, położonego przy ul. [...] w [...], w obecności J. O. i M. O., pełnomocnika Ż. O. W trakcie oględzin stwierdzono, że w lokalu znajdującym się na parterze budynku z wnęki pod biegiem schodowym na I piętro wyodrębniono pomieszczenie gospodarcze. Pomieszczenie to oddzielono od pozostałej części korytarza poprzez zamontowanie drewnianej ściany działowej z osadzonymi w niej drzwiami. W powstałym pomieszczeniu, o kubaturze nieprzekraczającej 3,50 m3 i wysokości od 0 do 2,20 m, zamontowano piec gazowy dwufunkcyjny marki Vaillant z zamkniętą komorą spalania. Piec podłączono do przewodu spalinowo-powietrznego, a dodatkowo pomieszczenie zaopatrzono w wentylację. Organ ustalił, że lokal nr [...] stanowi współwłasność Ż. O., J. O., R. O. i J. O. (KW nr [...]), a właścicielką lokalu nr [...], usytuowanego na piętrze, jest E. P. Dalej organ wskazał, że w przedstawionej przez M. i J. O. ocenie technicznej pomieszczenia kotłowni autorstwa mgr inż. Z. C. wskazano, że wydzielone drewnianą ścianką pomieszczenie posiada zbyt małą kubaturę. Po wykonaniu demontażu ścianki kubatura pomieszczenia kotła zwiększy się do 17,7m3, co wystarczy do spełnienia warunków technicznych lokalizacji kotła.
W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił również, że piec gazowy został zamontowany w roku 1993 lub wcześniej, na co wskazują wyjaśnienia J. O. oraz umowa zawarta z PGNiG na dostawę gazu oraz dowód wniesienia opłaty za dostawę gazu na cele grzewcze z 1992 r. Z uwagi na powyższe ustalenia oraz brak prawnego obowiązku przechowywania dokumentacji budowlanej przed rokiem 1995, organ uznał, że brak jest przesłanek do prowadzenia postępowania w trybie przepisów dotyczących samowoli budowlanej.
W tak ustalonym stanie faktycznym, decyzją z dnia 15 czerwca 2015 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim, działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał Ż. O. i J. O. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w mieszkaniu nr [...] poprzez likwidację w pomieszczeniu komunikacji mieszkania nr [...] ścianki działowej z boazerii drewnianej wraz z drzwiami, wydzielającej pomieszczenie dla kotła gazowego dwufunkcyjnego, nadając wydanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ wskazał, że pomieszczenie, w którym zlokalizowano piec gazowy, nie spełnia wymogu § 172 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), które to przepisy przewidują dla pomieszczenia z zamontowanym urządzeniem gazowym z zamknięta komorą spalania kubaturę nie mniejszą niż 6,5 m3 i wysokość co najmniej 2,20 m. W rozpatrywanej sprawie pomieszczenie pieca gazowego w lokalu nr [...] takich wymogów nie spełnia.
Po rozpoznaniu odwołania E. P., Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z 27 października 2015 r., nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przesłankę uchylenia stanowił brak określenia przez organ terminu nałożonych obowiązków oraz błędne ustalenie kręgu osób zobowiązanych do wykonania decyzji.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, PINB w powiecie opolskim, decyzją z dnia 23 listopada 2015 r., nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożył na Ż. O., J. O., J. O. i R. O. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego ww. lokalu mieszkalnego nr [...] – w terminie do 16 grudnia 2015 r., nadając jednocześnie wydanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał się na wcześniejsze ustalenia dokonane w toku postępowania oraz wskazania zawarte w decyzji organu odwoławczego.
Od powyższej decyzji odwołania wnieśli J. O., R. O. i J. M. - pełnomocnik Ż. O. R. O. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w części nakazującej jemu jako współwłaścicielowi lokalu wykonanie nałożonych obowiązków, akcentując, że wszelkie zmiany w użytkowaniu obiektu zagrażające życiu lub bezpieczeństwu zostały wykonane bez jego zgody. J. O. również nie godził się z ponoszeniem kosztów wykonania nałożonego obowiązku, podnosząc, iż nie ma możliwości wejścia na podwórko a tym samym nie wiedział, jakie roboty w lokalu wykonał J. O. Jednocześnie wskazał, że przed sądem powszechnym zawisła sprawa o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Z kolei, J. M. kwestionowała zasadność orzeczenia rozbiórki ścianki do wysokości stropu, gdyż w jej ocenie, zgodnie z ekspertyzą wystarczające jest rozebranie ścianki do wysokości 2,2 m.
W uzasadnieniu prawnym opisanej na wstępie decyzji OWINB z dnia 26 stycznia 2016 r. organ odwoławczy odwołał się do treści art. 61 i art. 66 Prawa budowlanego stwierdzając, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1 - 4 - to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przyjmując, że z ustaleń zawartych w protokole oględzin oraz z przedłożonej oceny technicznej, wynika, iż zabudowanie pieca gazowego w pomieszczeniu wydzielonym ścianką działową - jest niezgodne z § 172 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, które wymagają pomieszczenia o większej kubaturze i wysokości. Organ przyjął za udowodnione, że w rozpatrywanej sprawie pomieszczenie, w którym zlokalizowano piec gazowy dwufunkcyjny z zamkniętą komorą spalania, ma kubaturę 4,7 m3, zaś zgodnie z § 172 ust. 3 pkt 2 warunków technicznych w przypadku urządzeń z zamkniętą komorą spalania minimalna kubatura pomieszczenia wynosi 6,5 m3. Na podstawie § 172 ust. 4 ww. rozporządzenia pomieszczenia, w których instaluje się urządzenia gazowe, powinny mieć wysokość, co najmniej 2,2 m, natomiast w rozpatrywanej sprawie wysokość pomieszczenia wyodrębnionego ścianką jest zmienna i wynosi maksymalnie 2,2 m w najwyższym miejscu. W ocenie organu odwoławczego, użytkowanie urządzenia gazowego w takiej lokalizacji związane jest z wystąpieniem, w razie awarii tego urządzenia, zagrożenia o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Z tej przyczyny zasadne było wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji zmierzającej do usunięcia powyższych nieprawidłowości, albowiem rozbiórka ścianki działowej, doprowadzi do zwiększenia kubatury pomieszczenia do 17,7 m3, co spełni wymagania warunków technicznych. W dalszej kolejności, odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany do utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym. W przypadku obiektu będącego współwłasnością obowiązek jego utrzymania spoczywa na wszystkich współwłaścicielach. Dla oceny kręgu osób zobowiązanych do utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym nie ma znaczenia faktyczny sposób wykonywania władztwa nad rzeczą, gdyż jest to wewnętrzna sprawa współwłaścicieli ze sfery prawa cywilnego, co do której rozstrzygania nie są uprawnione organy nadzoru budowlanego. Ponieważ z treści księgi wieczystej KW nr [...], wynika, że lokal nr [...] jest współwłasnością Ż. O., J. O., R. O. i J. O., to zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego nakaz wydany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2, powinien zostać skierowany do wszystkich współwłaścicieli. W przekonaniu organu odwoławczego, dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia podnoszona okoliczność toczącego się postępowanie przed sądem powszechnym o zniesienie współwłasności nieruchomości, albowiem nie stanowi ona przesłanki do zawieszenia postępowania lub nałożenia obowiązku jedynie na część współwłaścicieli. Zatem, dopóki nie zapadnie prawomocne rozstrzygnięcie, krąg współwłaścicieli - osób zobowiązanych do utrzymania obiektu we właściwym stanie technicznym, jest ustalony. Nałożenie obowiązków jedynie na wybranych współwłaścicieli wiązałoby się z naruszeniem art. 61 Prawa budowlanego. Jako niezasadny organ uznał również zarzut dotyczący rozbiórki części ścianki działowej do wysokości 2,2 m, akcentując, że rozbiórka częściowa ścianki ma sens tylko w sytuacji, gdy podział istniejącej ścianki następuje w pionie, a nie poziomie. W tych okolicznościach, z uwagi na upływ określonego w decyzji organu pierwszej instancji terminu wykonania nałożonego obowiązku w dacie rozpatrywania sprawy, organ uznał za zasadne zmodyfikowanie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w tym zakresie.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem R. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 23 listopada 2015 r., a także uchylenia decyzji PINB z dnia 15 czerwca 2015 r., nr [...] i decyzji OWINB z dnia 27 października 2015 r., nr [...]. Skarżonym decyzjom zarzucił naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 67 § 1 i 2, art. 75 § 1, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 80, art. 56 § 1 pkt.4 K.p.a.
Na podstawie powyższych zarzutów domagał się uchylenia ww. decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając stawiane zarzuty podnosił, że E. P., właścicielka lokalu nr [...], nie posiada przymiotu strony, tym samym rozpoznanie przez organ odwołania wniesionego przez osobę nieuprawnioną winno skutkować stwierdzeniem nieważności wydanych w sprawie decyzji. Dodał nadto, że organ nie przeprowadził postępowania uzupełniającego polegającego na przesłuchaniu stron i ustaleniu sprawców wykonanych nieprawidłowości stanu technicznego oraz nie uwzględnił oświadczenia skarżącego, że wszelkie zmiany w użytkowaniu obiektu, a w szczególności zagrażające życiu lub zdrowiu ludzi i bezpieczeństwu mienia, zostały wykonane bez jego wiedzy, woli oraz zgody ustnej i pisemnej. Zdaniem skarżącego, dopiero ustalenie ww. okoliczności, będzie uprawniało organ do podjęcia decyzji skierowanej solidarnie do współwłaścicieli lokalu mieszkalnego nr [...], którzy naruszyli obowiązki wynikające z art. 66 Prawa budowlanego. W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji nr [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutów skargi, wyjaśnił, że brak było podstaw do wykluczenia E. P. z kręgu stron postępowania, ponieważ jest ona właścicielką lokalu nr [...] i części wspólnych budynku. Zaakcentował, że lokal mieszkalny nr [...] nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, lecz stanowi część takiego obiektu - budynku mieszkalnego. Jako niezasadne uznał również konieczność ustalenia faktycznego wykonawcy robót budowlanych, podnosząc, że nakaz zawarty w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może być skierowany wyłącznie do właściciela (współwłaścicieli lub zarządcy obiektu budowlanego).
Postanowieniem z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Op 170/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przewidziane w powyższym przepisie ustawy ustrojowej kryterium legalności dokonywanej przez sąd kontroli, umożliwia wyeliminowanie z obrotu prawnego - na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. - zarówno rozstrzygnięcia uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), jak i dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei z istoty kontroli wynika, że zasadność skarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 26 stycznia 2016 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., mocą której organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie polskim z dnia 23 listopada 2015 r., nr [...], nakazującą na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego współwłaścicielom lokalu mieszkalnego nr [...], budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] wykonanie określonych robót budowlanych, poprzez likwidację ścianki działowej z boazerii drewnianej wraz z drzwiami – w pomieszczeniu wydzielonym dla kotła gazowego dwufunkcyjnego - w części dotyczącej terminu wykonania określonych nakazów.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 powyższej ustawy. Przepis art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi zaś, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 tego artykułu.
Wymagania, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 – 7 Prawa budowanego, dotyczą między innymi zapewnienia spełnienia:
1) wymagań: bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii (określone przez ustawodawcę jako podstawowe – pkt 1);
2) warunków użytkowych zgodnych z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie: zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz, odpowiednio do potrzeb, w energię cieplną i paliwa, przy założeniu efektywnego wykorzystania tych czynników, usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów; możliwości dostępu do usług telekomunikacyjnych, w szczególności w zakresie szerokopasmowego dostępu do Internetu; możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego (...).
W myśl art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w celu wyegzekwowania wypełnienia powyższych obowiązków przez podmioty wskazane w art. 61 tej ustawy, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1) ) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot: "właściwy organ wydaje decyzję nakazującą" wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-4 ustawy Prawo budowlane, wymusza na nim wydanie decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2014 r., II OSK 3075/13, LEX nr 1572724, z dnia 25 sierpnia 2010 r., II OSK 1328/09, LEX nr 746471). Sąd przychyla się także do stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych, że wprawdzie powołany przepis odnosi się do obiektu budowlanego, jednak za uzasadnioną przyjąć należy możliwość zastosowania rozwiązań w nim przewidzianych również w konkretnym lokalu lub lokalach, gdyby zagrożenie dla życia lub zdrowia mogłoby dotyczyć pozostałych mieszkańców budynku, albo ma to wpływ na utrzymanie w należytym stanie budynku jako całości (por. wyr. WSA w Lublinie z dnia 14 lutego 2013r., sygn. akt II SA/Lu 873/12, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z istoty działań podejmowanych w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że zmierzają one do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu odpowiadającego wymogom bezpieczeństwa, a także normom technicznym i estetycznym, a nie służą likwidacji stanu niezgodności z prawem. Obowiązkiem zatem organu prowadzącego postępowanie wedle tego przepisu, jest ustalenie jedynie czy istnieje któraś z przesłanek w nim wymienionych, uzasadniających interwencję organu nadzoru budowlanego. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że ma on zastosowanie do przypadków szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, w odniesieniu do jego stanu technicznego. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność, czy obiekt ten został zrealizowany stosownie do pozwolenia na budowę (zgłoszenie) i zgodnie z jego postanowieniami, czy też zgodnie z przepisami prawa, w tym przepisami technicznymi. Może wszak zaistnieć sytuacja, gdy w stosunku do tego samego obiektu budowlanego będą toczyły się dwa postępowania w ramach nadzoru budowlanego - jedno w oparciu o przepisy Rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane, drugie zaś w oparciu o przepisy Rozdziału 5. Taka sytuacja może zaistnieć, gdy powstanie konieczność natychmiastowej ingerencji organów nadzoru budowlanego, np. gdy obiekt budowlany zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Wówczas istnieje zwykle konieczność wręcz natychmiastowej interwencji organów, a oczekiwanie na wynik postępowania legalizacyjnego skutkowałoby wypaczeniem celu postępowania zmierzającego do nałożenia na właściciela obiektu obowiązków zmierzających do poprawy stanu technicznego obiektu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2524/10, LEX nr 1424747).
Dodać również wypada, że adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może być tylko właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, bowiem to na tych podmiotach spoczywa, zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, niezagrażającym bezpieczeństwu ludzi, mienia i środowiska. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że w przypadku występowania współwłaścicieli obiektu budowlanego powyższy obowiązek ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie. Oznacza to, że obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, powinien być nałożony na wszystkich współwłaścicieli łącznie – nie można nim obciążyć tylko jednego lub wyłącznie niektórych współwłaścicieli. (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 1014/14, z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 164/12- dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). Nie można obciążyć tym obowiązkiem jednego ze współwłaścicieli nawet wówczas, gdyby tylko on ponosił winę za zaistniały stan rzeczy. Wszelkie zaś spory pomiędzy współwłaścicielami wynikłe na tym tle, łącznie z problemem rozliczenia związanych z tym kosztów, nie należą do administracyjnej drogi postępowania i podlegają kognicji sądów powszechnych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 854/13; WSA w Gdańsku z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 733/10; wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2002 r., sygn. akt IV SA 472/00 – wszystkie dostępne na ww. stronie internetowej). Dodać również wypada, że w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego organ administracji nie bada przyczyn, z powodu których obiekt może zagrażać życiu lub zdrowi ludzi, ani kto ponosi za to odpowiedzialność (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 151/11, LEX nr 993258 i z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1911/11, LEX nr 1235516). W konsekwencji Sąd uznał, że adresaci kwestionowanego przez skarżącego nakazu zostali określeni prawidłowo, a zarzuty skargi wniesione w tym zakresie przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.
W analizowanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że w lokalu mieszkalnym nr [...], budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...], stanowiącym współwłasność Ż. O., J. O., R. O. i J. O., z wnęki pod biegiem schodowym na I piętrze, wyodrębniono pomieszczenie gospodarcze o kubaturze 4,7 m3 i wysokości nieprzekraczającej 2,20 m. W pomieszczeniu tym zamontowano piec gazowy dwufunkcyjny z zamkniętą komorą spalania, podłączony do przewodu spalinowo-powietrznego. Pomieszczenie zaopatrzono w klatkę wentylacyjną i oddzielono od pozostałej części korytarza drewnianą ścianką działową, w której osadzono drzwi. Stan taki, jak słusznie akcentował organ odwoławczy, narusza przepisy § 172 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), co do kubatury pomieszczenia kotłowni gazowej. W tym zakresie wyjaśnić należy, że zgodnie z § 172 ust. 3 ww. rozporządzenia, kubatura pomieszczeń, w których instaluje się urządzenia gazowe, nie powinna być mniejsza niż 8 m3 – w przypadku urządzeń pobierających powietrze do spalania z tych pomieszczeń (pkt 1) i 6,5 m3 - w przypadku urządzeń z zamkniętą komorą spalania (pkt 2). W myśl natomiast § 172 ust. 4 ww. rozporządzenia, pomieszczenia, w których instaluje się urządzenia gazowe, powinny mieć wysokość co najmniej 2,2 m.
Z powołanych przepisów wynika zatem, że w przypadku urządzeń z zamkniętą komorą spalania, urządzenia gazowego nie można montować w pomieszczeniach, których powierzchnia jest mniejsza niż 6,5 m3 i których wysokość nie przekracza 2,2 m. Sytuowanie takich urządzeń w pomieszczeniach niespełniających ww. wymogów narusza przepisy techniczno-budowlane i stanowi o użytkowaniu obiektu, w przypadku jego awarii, w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, w rozumieniu przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy. W analizowanej sprawie, taka właśnie sytuacja zaistniała, albowiem piec gazowy dwufunkcyjny z zamkniętą komorą spalania wraz z instalacją gazową zamontowano w pomieszczeniu gospodarczym o kubaturze 4,7 m3, którego powierzchnia nie przekracza 2,2 m, co w świetle omówionych powyższej przepisów, pozostaje w sprzeczności z ww. § 172 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W tych okolicznościach prawidłowo organy nadzoru budowlanego nakazały współwłaścicielom lokalu mieszkalnego nr [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie wskazanych robót, mianowicie likwidację w pomieszczeniu komunikacji mieszkania nr [...] ścianki działowej z boazerii drewnianej wraz z drzwiami, co doprowadzi do zwiększenia kubatury przedmiotowego pomieszczenia gospodarczego do 17,7 m3.
W ocenie Sądu, bezzasadny jest zarzut skarżącego, że obowiązek z zaskarżonej decyzji nie powinien zostać na niego nałożony, jako że nie wykonał on robót, które doprowadziły do nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego. Uregulowanie zawarte w art. 66 Prawa budowlanego, na podstawie którego nałożono obowiązek wykonania robót budowlanych, nie wymienia wprawdzie podmiotu, na który mogą być nakładane przewidziane w nim obowiązki, a więc rozstrzygającą jest w tej mierze treść art. 61 Prawa budowlanego. Jak już wyżej powiedziano, obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, spoczywa na właścicielu lub zarządcy (art. 61 Prawa budowlanego). Z akt sprawy wynika bezspornie, że skarżący jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] zlokalizowanego w budynku przy ul. [...] w [...], w którym to lokalu wykonano roboty budowlane powodujące użytkowanie obiektu w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, co oznacza, że nakaz wydany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego powinien zostać skierowany do wszystkich współwłaścicieli.
Podzielić należało również stanowisko organu odwoławczego, co do braku podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego oraz nałożenia obowiązku jedynie na część współwłaścicieli, a to z uwagi na toczące się postępowanie sądowe w przedmiocie zniesienia współwłasności nieruchomości. Trafnie podniósł organ odwoławczy, dopóki nie zapadnie prawomocne rozstrzygnięcie w postępowaniu przed sądem powszechnym, krąg osób zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym należało ustalić zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło