II SA/Op 174/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt II SA/Op 174/08 w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przekazania podania w sprawie nakazu rozbiórki postanawia: przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismem z dnia 14 kwietnia 2008 r., K. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Nyskiego z dnia [...], nr [...], o przekazaniu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Nysie pisma skarżącej z dnia 10 marca 2006 r. dotyczącego wykonania rozbiórki muru. Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2008 r. skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego, z dnia 24 lipca 2008 r., oddalono wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, jednocześnie zwalniając ją od kosztów sądowych w pozostałym zakresie, jak również uwzględniając jej wniosek o ustanowienie adwokata. Jako pełnomocnika skarżącej Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła adwokata S. W., wykonującego zawód w kancelarii adwokackiej w O. O fakcie tym skarżąca została poinformowana przez Radę pismem z dnia 5 sierpnia 2008 r. (k. 58 a.sąd.). W dnia 5 września 2008 r. pełnomocnik skarżącej, zawiadomiony został o terminie rozprawy, wyznaczonym na dzień 16 października 2008 r. Po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, na którą stawił się pełnomocnik skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę K. G. Pismem z dnia 6 maja 2009 r. K. G. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jednocześnie wnosząc o sporządzenie tego uzasadnienia. Wskazała, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy, gdyż zarówno Sąd, jak i pełnomocnik nie zawiadomili jej o terminie posiedzenia Sądu w dniu 16 października 2008 r. Dodatkowo, jak podniosła nie udzieliła pełnomocnikowi pełnomocnictwa, a to dlatego, że nie została pouczona przez adwokata o takiej konieczności. O wydaniu wyroku powzięła natomiast informację w dniu 30 kwietnia 2008 r. podczas zapoznawania się z aktami sprawy. W piśmie z dnia 27 lipca 2009 r. skarżąca wyjaśniła, że pełnomocnik zataił przed nią przebieg sprawy, a przez okres jego działania borykała się z problemem białaczki wysokiego ryzyka u wnuczka i wieloma sprawami rodzinnymi. Postanowieniem z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt II SA/Op 174/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przedstawiając argumentację swojego stanowiska Sąd stwierdził przede wszystkim, że skarżąca była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika ustanowionego na jej wniosek w ramach prawa pomocy. Po otrzymaniu informacji o wyznaczeniu pełnomocnika winna była zatem skontaktować się z nim, a później samodzielnie podjąć działania zmierzające do ustalenia wyniku sprawy. Brak kontaktu z pełnomocnikiem w ocenie Sądu uznać należało za przejaw niestaranności w prowadzeniu własnych spraw. Wskazana we wniosku choroba wnuka, która nie została należycie udokumentowana, nie mogła zaś usprawiedliwiać braku zainteresowania sprawą od dnia uzyskania informacji o ustanowieniu pełnomocnika. Jak wskazał Sąd podniesione w sprawie okoliczności dotyczące braku wiedzy skarżącej o wydaniu wyroku nie zasługiwały na uwzględnienie z uwagi na to, że niewiedza skarżącej wynika z jej zaniedbań i nie została spowodowana żadną przyczyną o charakterze nadzwyczajnym, niezależną od działań skarżącej. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca raz jeszcze podniosła, że nie była należycie reprezentowana, ponieważ nie udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi ustanowionemu z urzędu, a ponadto wyznaczony adwokat zataił przed nią treść wyroku wydanego w dniu 16 października 2008 r. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 1013/09, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazał, iż sąd pierwszoinstancyjny nieprawidłowo uznał, że w sprawie udzielone zostało pełnomocnictwo. W ocenie Sądu odwoławczego przyjąć bowiem należy, że ustanowienie pełnomocnika w ramach prawa pomocy nie jest równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa, a tylko oznacza prawo strony do udzielenia takiego pełnomocnictwa wyznaczonemu pełnomocnikowi. Do przedstawienia takiego pełnomocnictwa adwokat obowiązany był najpóźniej do momentu stawienia się na rozprawę. W niniejszej sprawie nie zostało ono jednak udzielone i okazane przez pełnomocnika. Skarżącej natomiast nie doręczono zawiadomienia o rozprawie, co skutkowało zaistnieniem przesłanki z art. 183 § 2 pkt 2 in fine P.p.s.a. Z przedstawionych względów, jak wskazał Sąd odwoławczy, trudno zarzucać skarżącej niedbalstwo, wyrażające się w braku inicjowania kontaktu z adwokatem, podczas gdy to na profesjonalnym pełnomocniku, zwłaszcza ustanowionym w zakresie prawa pomocy, ciąży obowiązek dopełnienia wszystkich czynności, mających na celu jak najlepsze reprezentowanie interesów mocodawczyni. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 141 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się jednak wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Stosownie do art. 141 § 2 P.p.s.a wniosek złożony po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę uznać należy za złożony z uchybieniem terminu, co skutkuje odmową sporządzenia uzasadnienia. Na mocy art. 86 P.p.s.a. Sąd może jednak przywrócić termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Jak stanowi bowiem przepis art. 86 § 1 P.p.s.a., sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym do sądu w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi ( § 1 ), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu ( § 2 ). Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać także czynności, której nie dokonała w terminie ( § 4 ). Konieczność uprawdopodobnienia braku winy oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją, iż – mimo swej staranności – nie mogła, z uwagi na niezależną od niej przeszkodę, dokonać w terminie określonej czynności. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić natomiast wtedy: "gdy dokonanie czynności w ogóle ( w sensie obiektywnym ), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy" (patrz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, zawarta w art. 86 § 1 P.p.s.a., polega z kolei na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04, LEX nr 302279 ). W niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę został ogłoszony na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. Termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął zatem dnia 23 października 2008 r. Bez wątpienia też skarżąca uchybiła terminowi do złożenia takiego wniosku. W ocenie sądu wnosząc o przywrócenie terminu do dokonania wskazanej czynności, w piśmie z dnia 6 maja 2009 r., spełniła jednak przesłanki określone w art. 87 P.p.s.a., warunkujące przywrócenie terminu. Jak wynika z oświadczenia skarżącej o wydaniu wyroku dowiedziała się ona dopiero w dniu 30 kwietnia 2009 r. podczas zapoznawania się z aktami sprawy. Złożony w dniu 6 maja 2009 r. wniosek, wniesiony zatem został z zachowaniem 7 – dniowego terminu. Jednocześnie z jego złożeniem skarżąca wniosła też o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wskazane przez nią okoliczności, jako uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminowi, uznać zaś należało za obiektywne i niezależne od niej przeszkody w prawidłowym i terminowym złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z akt sądowych wynika, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego w ramach prawa pomocy dla skarżącej ustanowiono adwokata. Jak słusznie jednak dostrzegł sąd odwoławczych do akt nie zostało przedłożone pełnomocnictwo skarżącej dla adwokata S. W., wyznaczonego jako pełnomocnika z urzędu. Błędne doręczenie zawiadomienia o rozprawie, na której wydano wyrok, wskazanemu adwokatowi spowodowało, że skarżąca nie otrzymała zawiadomienia o wyznaczeniu rozprawy. Z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić tym samym można, że nie posiadała wiedzy o wydanym wyroku. W konsekwencji uznać też należy, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku, nie było przez nią zawinione, lecz wynikało z nieprawidłowego poinformowania jej o terminie rozprawy. Brak wiedzy o wydaniu wyroku wyłączał zatem osobiste działanie skarżącej w dokonaniu czynności procesowej polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z przedstawionych powyżej względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.