II SA/Op 179/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić dla J. G. radcę prawnego. J. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 listopada 2012 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w wyniku nawałnicy z gradobiciem w wysokości 1551,40 zł. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Op 179/13, skarga została oddalona. Wyrok wraz z uzasadnieniem na piśmie sporządzonym na wniosek skarżącej, został jej doręczony w dniu 29 lipca 2013 r., a w dniu 16 sierpnia 2013 r. złożyła ona na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że pozostaje na wyłącznym utrzymaniu mieszkającego z nią syna, który opłaca miesięcznie wydatki za energię elektryczną 60 zł, gaz 60 zł, woda 30 zł, ścieki 40 zł, podatek 6 zł, KRUS -126 zł, śmieci 25 zł, telefon 30 zł, węgiel 230 zł, drewno 23 zł, paliwo 300 zł, lekarstwa i leczenie 200 zł, jedzenie 800 zł, środki higieniczne 100 zł. Mają majątek w postaci domu o powierzchni 75m2 i gruntów rolnych o powierzchni 1,3149 ha. Skarżąca podała, że osiąga co miesięczny dochód gospodarstwa rolnego w kwocie brutto 130 zł, a syn z pracy w kwocie brutto 2900,09 zł miesięcznie. Skarżąca podniosła też, że posiada drugi stopień niepełnosprawności. Do wniosku dołączyła zaświadczenie z Urzędu Gminy w [...] z dnia 5 sierpnia 2013 r. o powierzchni o dochodowości gospodarstwa rolnego. Powierzchnia ta wynosi 1,3149 ha fizycznych, co daje 0,5777 ha przeliczeniowych, a roczny dochód określono na 1567,30 zł. Dołączyła także zaświadczenie z dnia 30 lipca 2013 r. o zarobkach syna. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że skarżąca w swojej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, postępowanie dotyczy decyzji o przyznaniu pomocy w formie zasiłku celowego, a zatem skarżąca jest ustawowo zwolniona od kosztów sądowych. Wobec tego należało rozpatrzyć jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według natomiast art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni wykazała, że obecnie ma jedynie dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 130 zł miesięcznie, a jej syn, z którym wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, ma dochód w kwocie 2087,27 netto miesięcznie (dochód ten obliczono z kwoty brutto za pomocą internetowego kalkulatora wynagrodzeń na stronie www.infor.pl). Wnioskodawczyni oświadczyła, że wysokość niezbędnych, co miesięcznych wydatków na życie jej i syna wynosi 1400 zł, natomiast ich łączny miesięczny dochód wynosi 2217,27 zł, do jego obliczenia przyjęto dochód syna wynoszący netto 2087,27 zł i z gospodarstwa rolnego w kwocie netto 130 zł miesięcznie. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.), do przychodów z działalności rolniczej z gospodarstwa rolnego, o ile nie są to przychody z działów specjalnych produkcji rolnej, nie stosuje się przepisów tejże ustawy, a zatem dochód z gospodarstwa jest wolny od podatku dochodowego. Skarżącym zatem po odjęciu wykazanych wydatków na życie pozostaje kwota 817,27 zł. Kwota ta wydaje się stwarzać skarżącej możliwość wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania, ale w ocenie referendarza, należy stwierdzić, że mogłoby to spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego jej i jej syna. Wykazane przez skarżącą kwota przeznaczona na żywność, nawet przy przyjęciu, że skarżąca posiłkuje się w tym zakresie płodami rolnymi z gospodarstwa, jest na bardzo niskim poziomie, który może nie gwarantować wystarczającego zaspokojenia tych potrzeb. Należy też wziąć pod uwagę, że dochód netto na jedną osobę w gospodarstwie domowym skarżącej wynosi 1108,63 zł miesięcznie. Zgodnie natomiast z aktualnym orzecznictwem sądowym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04, dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl/cbois), przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Minimalne wynagrodzenie za pracę, na rok 2013 r. ustalono w kwocie brutto 1600 zł (patrz: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2012 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (Dz. U. poz. 1026), co daje kwotę netto 1181,38 zł. Jest ono zatem wyższe niż miesięczny dochód na członka rodziny skarżącej, który wynosi netto 1108,63 zł. Dochód rodziny skarżącej nie kwalifikowałby jej zatem do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, ale może stanowić podstawę do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie dla niej radcy prawnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.