II SA/Op 179/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: 1) ustanowić dla skarżącego adwokata, 2) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 lutego 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich. Wyrokiem z dnia 26 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Op 179/16, WSA w Opolu oddalił tę skargę. Skarżący w dniu 28 lipca 2016 r. złożył urzędowy formularz wniosku PPF, w którym wskazał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z wniosku wynikało, że skarżący jest inwalidą stopnia znacznego, czyli I grupy, bardzo dużo wydaje na leczenie i rehabilitację, ma mieszkanie własnościowe spółdzielcze o pow. [...] m2 w [...], oszczędności jakie ma zgromadzone na rachunku bankowym to ok. 140 zł. Zbiera puszki butelki, złom, z czego ma ok. 10 zł miesięcznie, żywi się odpadkami żywności ze śmietników. Ma dochód z emerytury w kwocie 1321,43 zł netto miesięcznie, ponosi miesięczną opłatę za mieszkanie ok. 300 zł, wydatki na leczenie i rehabilitację to ok. 700 zł miesięcznie, pozostałe pieniądze wydaje na środki czystości, zakup obuwia, pościeli, podstawowe artykuły do życia. Załączył kopię decyzji o wymiarze emerytury z 1 marca 2016 r., fakturę VAT za opłacony pobyt w okresie od 23 marca 2016 r. do 13 kwietnia 2016 r. w sanatorium "[...]" w [...] na kwotę 758,80 zł, bilety kolejowe z przejazdu do sanatorium, przelew z dnia 27 lipca 2016 r. na kwotę 1259 zł tytułem dopłaty do turnusu rehabilitacyjnego w "[...]" w [...], a także bilety z przejazdów z [...] do [...] w celu odbycia zabiegów rehabilitacyjnych w [...] w [...] w okresie od 18 lipca 2016 r. do 29 lipca 2016 r., oraz w okresie do 7 marca 2016 r. do 18 marca 2016 r., orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 1 czerwca 2016 r., z którego wynika, że skarżący od 38 roku życia jest niepełnosprawny na stałe w stopniu znacznym, wymaga rehabilitacji, korzystania z placówek opiekuńczych i terapeutycznych, a także stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżący przesłał też spis wydatków czynszowych na mieszkanie, wynoszą one 260, 29 zł miesięcznie. Działając w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., referendarz sądowy, zwany też dalej orzekającym, wezwał skarżącego w terminie 10 dni od dnia otrzymania wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj. - wyciągu z posiadanych rachunków bankowych skarżącego za okres ostatnich 3 miesięcy przed złożeniem wniosku, to jest od maja 2016 r. do lipca 2016 r., - przesłanie rachunków dokumentujących wysokość wykazanych we wniosku wydatków, za czynsz, energię, łączność, - przesłanie rachunków za leki i inne wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją – z ostatniego miesiąca przed złożeniem wniosku tj. lipca 2016 r., ewentualnie, co do leków zaświadczenia lekarskiego o konieczności przyjmowania danych leków, z wymienieniem ich nazw, - przesłanie informacji czy skarżący korzysta ze środków pomocy społecznej, a jeśli tak to w jakiej wysokości i ewentualnie nadesłanie kopii decyzji w tym przedmiocie. Wezwanie to zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową. Skarżący odpowiedział na wezwanie w terminie, pismem z dnia 12 sierpnia 2016 r. (jest to jednocześnie data nadania pisma), wyjaśnił w nim, że nie jest w stanie nadesłać wyciągów bankowych, ponieważ bank żąda za nie dużych opłat. Natomiast w dniu 19 sierpnia 2016 r. (jest to jednocześnie data nadania), przesłał kolejny formularz wniosku, gdzie wskazał, że obecnie na konto bankowe wpływa jego emerytura i ma tam aktualnie około 200 zł. Przesłał także zaświadczenia lekarskie z 2016 r., w których wskazano, jakie leki musi przyjmować na stałe. Jednocześnie przesłał pismo z dnia 19 sierpnia 2016 r., gdzie stwierdził, że uzasadnienie wyroku, które otrzymał na piśmie, jest dla niego niezrozumiałe. W aktach sprawy znajdują się także karty informacyjne leczenia szpitalnego [...] z okresu, gdy skarżący miał [...] lat, obecnie ma [...], a także karty z roku 2004: 1) leczenia szpitalnego w [...] w [...] z roku 2004, gdzie stwierdzono [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], 2) z Oddziału [...] 2) z Oddziału [...], 3) z oddziału [...] z 2013 r. Sytuację materialną i zdrowotną skarżącego, mającą w ocenie orzekającego, wpływ na tę pierwszą, potwierdzają, zatem także znajdujące się w aktach sprawy wyżej wymienione dokumenty. Jak przyjęło się natomiast w orzecznictwie sądowym sąd jest też uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357, zamieszczone także stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Skarżący wykazał, że ma dochód jedynie z emerytury w kwocie 1321, 43 zł miesięcznie, z niego musi pokryć niezbędne koszty mieszkania w kwocie ok. 260 zł miesięcznie, koszty leków i rehabilitacji ok. 700 zł miesięcznie. Na koncie bankowym ma obecnie do dyspozycji jedynie ok. 200 zł. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 244 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie orzekającego, skarżący nie jest obecnie w stanie ponieść wymaganych od niego na obecnym etapie sprawy kosztów postępowania, jak przykładowo w razie ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej wpisu od niej w kwocie 100 zł, a także opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem 100 zł. Świadczą o tym wyżej wskazane okoliczności, w tym przede wszystkim fakt problemów zdrowotnych skarżącego, wymagającego stałego leczenia, także poprzez przebywanie placówkach opiekuńczo-rehabilitacyjnych, przyjmowania lekarstw, a także jego podeszły wiek. Referendarz postanowił zatem ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu oraz zwolnić go z kosztów sądowych w całości, czyli przyznać prawo pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym, to jest w całości. Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącego, orzekający dokonał także przeglądu orzecznictwa w przedmiocie prawa pomocy, z którego wynikało, że w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o prawo pomocy nie ma majątku, posiada niewielkie świadczenie emerytalne czy rentowe, jest w podeszłym wieku i ma poważne problemy zdrowotne, to spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy w całości. Przykładem takiego orzeczenia jest postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 925/15, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, gdzie wymienione okoliczności, były niemalże identyczne jak w sytuacji skarżącego, a dochód beneficjenta prawa pomocy w zakresie całkowitym, był tam nawet wyższy jak w sytuacji skarżącego. Orzekający, podzielając zapatrywania orzekającego wyrażone w powyższym orzeczeniu, postanowił o przyznaniu skarżącemu prawa pomocy w całości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy orzekł jak w sentencji postanowienia.