II SA/Op 180/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 26 lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, na skutek wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu (ARiMR) z dnia 26 lutego 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim z dnia 4 grudnia 2014 r., nr [...], w zakresie określenia wysokości kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i jednocześnie zobowiązującą do zapłaty kwoty 10.216,01 zł tytułem zwrotu płatności przyznanych z tytułu jednolitej płatności obszarowej w kwocie 7.588,89 zł i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych w kwocie 2.627,12 zł. Równocześnie skarżący zawarł we wniesionej skardze wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosek o natychmiastowe wstrzymanie wykonalności skarżonego aktu. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podkreślił, że wykonanie decyzji doprowadzi do niemożności zapewnienia nawet minimalnego utrzymania siebie jak i rodziny. Wyjaśnił w tym zakresie, że jego żona nie pracuje, zajmuje się domem i wychowaniem ich 5 - letniej córki. Łączny miesięczny dochód rodziny, na który składa się wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.600 zł i czynsz z tytułu najmu lokalu użytkowego w wysokości 1.000 zł brutto, wynosi 2.500 zł, miesięcznie przypada na członka rodziny po 840 zł. Kwota ta wystarcza jedynie na podstawowe środki utrzymania i skromne wyżywienie. Wyjaśnił również, że jest właścicielem ½ udziału w gospodarstwie rolnym położonym w [...], ale nie ma możliwości korzystania z niego z uwagi na konflikt rodzinny. W przypadku zaś niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia w przedmiotowym postępowaniu ma możliwość zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego a następnie jego sprzedaż i spłatę należności objętych decyzją, ewentualnie zbycie ½ udziału w tym gospodarstwie i przeznaczenie uzyskanej ceny ze sprzedaży na spłatę zobowiązań. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2015 r. referendarz sądowy WSA w Opolu zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w części obejmującej połowę wpisu od skargi w wysokości 200 zł, w pozostałym zakwasie wniosek oddalił. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 13 lipca 2015 r., wyznaczono termin rozpoznania sprawy na dzień 17 września 2015 r., o czym poinformowano skarżącego. W piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 2015 r. skarżący ponowił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnosząc, że pismem z dnia 8 kwietnia 2015 r. wnioskował o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, wobec doręczenia upomnień z dnia 26 marca 2015 r. Ponadto w dniu 13 sierpnia 2015 r. nastąpiło zajęcie jego wynagrodzenia za pracę. Powołując się na swoja trudną sytuację majątkową, szczegółowo wykazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy wyjaśnił, że zajęcie części wynagrodzenia uniemożliwia mu zabezpieczenie nawet minimalnych potrzeb jego rodziny w tym niepełnoletniego dziecka, co może spowodować trudne do odwrócenia skutki. W załączeniu przedłożył kserokopię pisma z dnia 8 kwietnia 2015 r. skierowanego do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Brzegu z/s w Lewinie Brzeskim o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu z dnia 12 sierpnia 2015 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z póżn.zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wtrzymanie ich wykonania (§ 3). Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ww. ustawy Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (niepublikowane) stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z analizy orzecznictwa sądów administracyjnych warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Zatem, przesłankami warunkującymi wstrzymanie aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak m.in.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04- niepubl., postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 694/04 niepubl., postanowienie z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 52/05- dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) www.orzeczeniansa.gov.pl). Wyjaśnić również należy, że w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to skarżący zobowiązany jest do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku, zaś w razie gdy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w sposób niewątpliwy wynika z całości okoliczności sprawy Sąd powinien te okoliczności wziąć pod uwagę z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2008 r., sygn. akt I OZ 181/08- dostępne na ww. stronie internetowej CBOSA). W niniejszej sprawie strona skarżąca uzasadniając złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazała, że jej wykonanie, wobec zajęcia w dniu 12 sierpnia 2015 r. przez Urząd Skarbowy wynagrodzenia za pracę, może spowodować trudne do odwrócenia skutki, bowiem spowodowałoby utratę niemożność zabezpieczenia podstawowych potrzeb rodziny w tym niepełnoletniego dziecka. W ocenie Sądu, przedstawiona przez stronę skarżącą argumentacja jest wystarczająca do uznania, iż w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Biorąc pod uwagę to, że strona otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.600 zł, z tytułu umowy dzierżawy lokalu użytkowego jego żona otrzymuje 1.000 zł, ponadto skarżący posiada ½ udziału w domu ok. 100 m2 oraz ½ udziału w gospodarstwie rolnym położonym w [...], z którego nie może korzystać wobec konfliktu rodzinnego, nie posiada również oszczędności oraz innych wartościowych przedmiotów, co uprawdopodabnia złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, a określona w zaskarżonej decyzji kwota zobowiązania do zapłaty – wynosi 10.216,01 zł jest znaczna, to wykonanie zaskarżonej decyzji, przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, może wyrządzić stronie skarżącej szkodę. Zatem, spełniona została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzupełniająco wskazać należy, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.