II SA/Op 187/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę. Wnioskiem z dnia 9 stycznia 2006r skierowanym do Powiatowego Urzędu Pracy w O. (data wpływu do Urzędu – 27 stycznia 2006r.), C. W. zwróciła się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego i wypłatę wyrównania tego świadczenia za okres od 2002 r. do 2006r. Wskazała podstawę prawną swojego żądania – przepis art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz poinformowała organ, że w okresie od 18 września 2001r. do 17 marca 2002r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych, posiadając przyznany decyzją Prezydenta Miasta [...] z 27 września 2001r., status osoby bezrobotnej. Podniosła, że do chwili obecnej nie przyznano jej żadnego świadczenia, pomimo długotrwałego starania i w związku z tym pozostaje bez środków do życia, wskazała również, że spełnia warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego wymagane znowelizowaną ustawą o promocji zatrudnienia. Decyzją z dnia [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] w oparciu o art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 grudnia 1994r. oraz art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w związku z art. 104 KPA, dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w O., orzekł o odmowie przyznania C. W. świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r. przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia spełniała warunki do jego nabycia, jeżeli: - osiągnęła wiek, co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub - w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła, co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub - do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący, co najmniej 35 lat dla kobiet, 40 lat dla mężczyzn, lub - do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący, co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 23 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Organ uznał, po przeanalizowaniu posiadanych dokumentów, że C. W. nie spełnia żadnego z warunków wymaganych do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ nie posiadała wymaganego okresu uprawniającego do emerytury. W ocenie organu, skarżąca udokumentowała, wraz z zaliczonym okresem pobierania zasiłku dla bezrobotnych od 18.09.2001r. do dnia 17.03.2002r., jedynie 34 lata, 11 miesięcy, 12 dni okresu zatrudnienia uprawniającego do emerytury oraz osiągnęła wiek 51 lat. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji C. W. wniosła o powołanie biegłego celem obliczenia okresu uprawniającego do uzyskania świadczenia przedemerytalnego. W uzupełnieniu złożonego odwołania ponowiła żądanie przyznania świadczenia przedemerytalnego wraz z wyrównaniem za okres od 2002 do 2006 roku oraz przedłożyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 stycznia 2006r.(sygn. akt II SA/Op 294/05). Wyrokiem z dnia 23 stycznia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny (sygn. akt II SA/ Op 294/05) oddalił skargę C. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 13 lipca 2005r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 2 października 2003r. odmawiającą przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego, uznając, iż w oparciu o przepis art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, według stanu prawnego na dzień 31 grudnia 2001r. C. W. nie posiadała 35 - letniego okresu uprawniającego do emerytury. Jednocześnie, w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie pozbawia skarżącej możliwości ubiegania się o sporne świadczenie. Organ odwoławczy, Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 150a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), w związku z art. 37k ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r., Nr 6,poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 KPA, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania C. W. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 150a ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2001r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Organ wywodził, że w myśl ust. 2 cytowanego art. 150a prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego, jeżeli 31 grudnia 2001r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy powtórzył, że warunki, o których mowa w art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy określa art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r. stanowił, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego prawa do zasiłku, jeżeli: - osiągnęła wiek, co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub - w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła, co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub - do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący, co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Organ wskazał, że C. W. w dniu 12 stycznia 2002r. a więc w dniu, w którym powinna spełnić warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego ukończyła 51 lat życia. Zatem, materialnoprawną podstawę żądania strony mógł stanowić art. 37k ust.1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który przewidywał, iż prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący, co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Na podstawie zgromadzonych dokumentów sprawie, organ odwoławczy ustalił, że skarżąca, łącznie do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, udokumentowała okres uprawniający do emerytury wynoszący 34 lata i 9 miesięcy. Organ odwoławczy wywodził, iż aby nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego, strona powinna posiadać do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy – 35 letni okres uprawniający do emerytury. Zatem, nie można było zaliczyć do okresu uprawniającego C. W. do emerytury (a tym samym do świadczenia przedemerytalnego) okresu zatrudnienia od 1 maja 2001r. do 8 września 2001r., ponieważ zatrudnienie to przypadało po dniu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, które nastąpiło 30 kwietnia 2001r. Organ odwoławczy przedstawił szczegółowe wyliczenie okresów zatrudnienia, które stanowiło podstawę faktyczną wydanej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzut nieprawidłowego wyliczenia przez organy obu instancji, okresów zatrudnienia uprawniających do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Nie zgodziła się ze stanowiskiem, aby wyliczenie okresów zatrudnienia pomijało okres zatrudnienia od 1 maja do 9 września, 2001r., bowiem w tym czasie była zatrudniona u tego samego pracodawcy, u którego zatrudnienie ustało z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Stwierdziła, że posiada wymagany okres – co najmniej 35 lat stażu pracy, uprawniający kobietę do emerytury i świadczenia przedemerytalnego. Zwróciła uwagę na poprzednio zawisłe sprawy przed sądem administracyjnym, w których nie kwestionowano żadnego przedłożonego przez nią świadectwa pracy. Dodała, że wskutek działania organów zatrudnienia od marca 2002r. do chwili obecnej nie miała żadnych środków materialnych do życia. Podniosła także, że otrzymana pierwsza emerytura w wysokości 680 zł, przysługująca z racji osiągniętego wieku, nie zmieniła jej sytuacji życiowej, wobec trwającego cztery lata braku środków materialnych, zważywszy, iż sparaliżowany małżonek otrzymuje rentę inwalidzką ok. 500 zł. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, podkreślając, iż do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, skarżąca wraz z okresem pobierania zasiłku dla bezrobotnych od 18.09.2001r. do 17.03.2002r. udokumentowała okres uprawniający do emerytury wynoszący 34 lata i 9 miesięcy. Organ zwrócił także uwagę, że zgodnie z art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do przyznania takiego świadczenia przysługuje od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie, o ile w dniu jego złożenia strona spełnia warunki do nabycia takiego prawa, zaś skarżąca złożyła wniosek 22 lutego 2006r. a więc z tą datą nabyłaby prawo do świadczenia przedemerytalnego i nie otrzymałaby wyrównania od 2002r. Dodatkowo podniósł, że skarżąca z dniem 1 marca 2006r. nabyła prawo do emerytury. Na rozprawie przed Sądem w dniu 28 września 2006r. pełnomocnik organu oświadczył, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyjął okres uprawniający skarżącą do otrzymania emerytury wynoszący 30 lub 31 lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności zaskarżonej decyzji administracyjnej z prawem. Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dotyczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 1 powołanej ustawy. W ramach kontroli legalności, sąd administracyjny powinien wybrać właściwy sposób rozstrzygnięci skargi, przewidziany w przepisach art. 145 – 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W pierwszej kolejności, w kontekście zarzutów skargi, należy podkreślić, że sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonych decyzji dotyczy wyłącznie legalności decyzji administracyjnych i nie obejmuje pozostałych motywów ich podejmowania, w tym także względów słuszności lub celowości, jeżeli nie wynikają one z treści przepisów prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie (porównaj: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20.11.2003r.- sygn. akt IV SA 4138) W rozpatrywanej sprawie, postępowanie o przyznanie świadczenia przedemerytalnego zostało wszczęte na wniosek strony złożony 27 stycznia 2006r., a zaskarżone decyzje zostały wydane w oparciu o przepis art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), dodany przez art. 76 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 64, poz. 1366). Dodać należy, że skarżąca posiadała status osoby bezrobotnej od dnia 10 września 2001r., pobierała zasiłek dla bezrobotnych w okresie od 18 września 2001r. do 17 marca 2002r. Przywołany przez organ odwoławczy przepis art. 150a zmienionej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przyznaje prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudni 2001r., osobom, które do dnia 12 stycznia 2002r. spełniły warunki do jego nabycia. Zgodnie natomiast z regulacją zawartą w ustępie drugim cytowanego przepisu, prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Z treści powołanego przepisu wynika, że w istocie materialnoprawną podstawę przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego stanowi przepis art. 37 k, nieobowiązującej już w dacie wydania zaskarżonych decyzji, ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i dopiero spełnienie do dnia 12 stycznia 2002r. przesłanek określonych w tym przepisie według stanu prawnego na dzień 31 grudnia 2001r. pozwala na uznanie, iż stronie przysługiwać może prawo do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego. Przepis art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w dniu 31 grudnia 2001r. posiadał brzmienie ustalone ustawą z dnia 18 września 2001r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 122, poz.1323) i pozwalał na przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego osobie posiadającej status bezrobotnego i prawo do zasiłku dla bezrobotnych, przy spełnieniu następujących przesłanek: 1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat (kobieta) lub 63 (mężczyzna) i posiada okres uprawniający do emerytury albo, 2. w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ukończyła co najmniej 55 lat, kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury lub, 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn. Z lektury akt wynika, iż skarżąca w dniu 12 stycznia 2002r., tj. w dniu, w którym powinna spełnić warunki do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego ukończyła 51 lat życia. Zatem, w ocenie Sądu, można rozpatrywać przysługujące skarżącej prawo do świadczenia przedemerytalnego jedynie w oparciu o przepis, art. 37k ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowił, iż prawo to przysługuje kobiecie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący, co najmniej 35 lat. Ze zgromadzonych w aktach administracyjnych świadectw pracy wynika, że stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy został ze skarżącą rozwiązany przez Zakłady A w O. dnia 30 kwietnia 2001r. W dokumencie tym wskazano, iż stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania, a rozwiązanie umowy nastąpiło za wypowiedzeniem, na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy oraz art. 7a ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz. U. z 2002r., Nr 112, poz. 980). Wskazana w świadectwie pracy z dnia 30 kwietnia 2001r., nr [...] wystawionym przez syndyka masy upadłości Zakładów A – podstawa prawna – art. 7a ustawy z 28 grudnia 1998r. przewidywał, że w razie ogłoszenia upadłości lub zarządzenia likwidacji zakładu pracy i braku środków na wynagrodzenia dla pracowników, syndyk lub likwidator może rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia pod warunkiem niezgłoszenia przez pracownika sprzeciwu w terminie 5 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o zamierzonym rozwiązaniu stosunku pracy. Rozwiązanie stosunku pracy w trybie, o którym mowa w ust. 1, traktuje się jak rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem dokonanym przez zakład pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zatem, nie ma wątpliwości, że sposób ustania zatrudnienia skarżącej u pracodawcy – Zakłady A w O., wyczerpuje przesłankę określoną w art. 37k ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu (...), jako "rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy". W konsekwencji, należy uznać na podstawie przepisu art. 37k ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, że okres 35 lat zatrudnienia uprawniający stronę do skutecznego ubiegania się o świadczenie przedemerytalne, należy udokumentować na dzień rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, przy czym dodatkowo do okresu tego zaliczyć należy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych, stosownie do przepisu art. 150a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Oznacza to, w ocenie Sądu, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił okres zatrudnienia skarżącej i obliczył jego wymiar na dzień rozwiązania stosunku z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, tj. na dzień 30 kwietnia 2001r., uwzględniając jednocześnie czas pobierania zasiłku dla bezrobotnych tj. okres od dnia 18 września 2001r. do dnia 17 marca 2002r. Sąd podziela stanowisko Wojewody [...], że w świetle rozważanego przepisu art. 37k ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, brak było podstaw do wliczenia do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego czas trwania zatrudnienia od dnia 1 maja 2001r. do dnia 8 września 2001r., ponieważ ten stosunek pracy, mimo że zawarty z poprzednim pracodawcą, został rozwiązany za wypowiedzeniem przez zakład pracy na podstawie art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy. Zważywszy, że skarżąca do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy wraz z okresem pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie udokumentowała okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego, co najmniej 35 lat, zdaniem Sądu, organ odwoławczy trafnie przyjął, że nie zostały spełnione przesłanki pozwalające na przyznanie prawa do żądanego świadczenia w oparciu o art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ponadto w ocenie Sądu, zarzuty skargi o naruszeniu zasad postępowania administracyjnego (art. 7,8,9,10,12 KPA) oraz art. 77 KPA nie zasługują na uwzględnienie, bowiem przy rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił cały zgromadzony materiał dowodowy, dokonał jego oceny i przedstawił wywód prawny. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie dopatrując się naruszenia prawa materialnego ani też innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.