II SA/Op 190/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie WSA Teresa Cisyk WSA Ewa Janowska Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie przyłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej oddala skargę. Przedmiot postępowania sądowego stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 maja 2012 r., nr [...], którą uchylono zaskarżoną decyzję Burmistrza Nysy z dnia 28 lutego 2012 r. i nakazano B. K. przyłączenie nieruchomości położonej w [...] nr A.(działka nr ewid. [...], obręb [...]) do istniejącej sieci kanalizacyjnej, tj. studzienki rewizyjnej usytuowanej na działce nr [...]. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia 26 stycznia 2012 r. Burmistrz Nysy zawiadomił B. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej nieruchomości położonej w [...] nr A.(działka nr ewid. [...], obręb [...]). W dniu 9 lutego 2012 r. zostały przeprowadzone oględziny nieruchomości, w których uczestniczyła właścicielka nieruchomości oraz jej małżonek. Decyzją z dnia 28 lutego 2012 r., nr [...], Burmistrz Nysy, działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. nakazał B. K. przyłączenie nieruchomości położonej w [...] nr A.(działka nr ewid. [...], obręb [...]) do istniejącej sieci kanalizacyjnej, tj. studzienki rewizyjnej usytuowanej na działce nr [...], w punkcie 2 wskazał, że przyłącz nieruchomości winien być dokonany w nieprzekraczalnym terminie do 30 kwietnia 2012 r., zaś w punkcie 3 zobowiązał właścicielkę nieruchomości do poinformowania Wydziału Rolnictwa i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Nysie o przyłączeniu nieruchomości do sieci kanalizacyjnej i podpisaniu umowy na odprowadzanie ścieków. W uzasadnieniu organ podał, że Spółka Wodociągi i Kanalizacja AKWA pismem z dnia 3 stycznia 2011 r. przekazała Urzędowi wykaz właścicieli nieruchomości, którzy nie dopełnili obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej i stąd też po ustaleniu, że B. K. nie dopełniła obowiązku podłączenia do sieci kanalizacyjnej nieruchomości, której jest właścicielką zostało wszczęte postępowanie w sprawie. W wyniku przeprowadzonych w dniu 9 lutego 2012 r. oględzin nieruchomości ustalono, że nieruchomość nie została podłączona do sieci kanalizacyjnej, pomimo, że studzienka kanalizacyjna znajduje się w granicy nieruchomości odbiorcy, w odległości ok. 3 m od budynku mieszkalnego. Ustalono nadto, że woda pobierana jest z sieci wodociągowej oraz, że nieruchomość nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków, a ścieki z budynku mieszkalnego są odprowadzane do usytuowanego w odległości 1,5m od studzienki kanalizacyjnej bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Wskazując na brzmienie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach organ stwierdził, że właścicielka nieruchomości nr A. w [...] ma obowiązek dokonania przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, gdyż nieruchomość wyposażona jest w bezodpływowy zbiornik, a przesłanką, która powodowałaby zwolnienie z obowiązku przyłączenia o sieci kanalizacyjnej jest tylko i wyłącznie fakt wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków. Istnienie sieci kanalizacyjnej stanowi podstawę do zaniechania użytkowania szamba i podłączenia do kanalizacji. Gromadzenie bowiem nieczystości w zbiorniku bezodpływowym było dopuszczalną formą utrzymania czystości wówczas, gdy nie istniała sieć kanalizacyjna. Z treścią powyższej decyzji nie zgodziła się B. K.. We wniesionym odwołaniu zarzuciła decyzji naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie tych przepisów. Wskazując na powyższe, wniosła o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniosła, że wbrew twierdzeniom organu jej nieruchomość nie ma możliwości podłączenia do sieci sanitarnej. Zdaniem odwołującej nie należy rozumieć przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy w ten sposób, że właściciel nieruchomości ma obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci zawsze, gdy taka sieć w pobliżu się znajduje. Pod uwagę należy brać to czy istnieje możliwość przyłączenia nieruchomości w sensie technicznym oraz obciążenie właściciela. Odwołująca stwierdziła nadto, że jeśli organ ma inne zdanie niż ona, to winien przeprowadzić należycie postępowanie dowodowe, a w razie potrzeby powołać biegłego. O niedbałym prowadzeniu postępowania świadczy to, że organ wydał nakaz przyłączenia nieruchomości do sieci w okresie intensywnego ruchu pojazdów związanym z prowadzonymi pracami polowymi, które uniemożliwiają przeprowadzenie jakichkolwiek robót związanych z podłączeniem oraz nieuwzględnienie tego, że istniejąca na posesji instalacja jest w przebudowie. Zaskarżoną decyzją z dnia 31 maja 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło w całości decyzję Burmistrza Nysy z dnia 28 lutego 2012 r. i nakazało B. K. przyłączenie nieruchomości położonej w [...] nr A.(działka nr ewid. [...], obręb [...]) do istniejącej sieci kanalizacyjnej, tj. studzienki rewizyjnej usytuowanej na działce nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył brzmienie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 6 i ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i wskazał, że do dnia 31 grudnia 2010 r. do kanalizacji podłączono 69 % posesji w miejscowościach na terenie gminy Nysy oraz, że ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje, że właścicielka nieruchomości nr A.w [...] nie dokonała przyłączenia tej nieruchomości do istniejącej kanalizacji, pomimo że na działce znajduje się studzienka kanalizacyjna. Nieruchomość ta nie jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. W ocenie organu odwoławczego, ustalony stan faktyczny w sprawie uzasadniał wydanie nakazu przyłączenia przedmiotowej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Organ zauważył jednocześnie, że ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie zawiera unormowań stanowiących podstawę do określenia przez organ w decyzji wydanej w trybie art. 5 ust. 1 pkt 2 terminu wykonania obowiązku, czy zobowiązania strony do poinformowania organu o wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją, stąd też rozstrzygnięcie organu I instancji w części dotyczącej punkt 2 i 3 decyzji dotknięte jest wada powodującą konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że podnoszone w nim okoliczności mają charakter pozaprawny. Skargę na powyższą decyzję wniosła B. K.. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skardze żądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 1 K.p.a. oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżąca dowodziła, że organy obu instancji niedbale przeprowadziły postępowanie dowodowe i nie podjęły próby ustalenia czy możliwe jest w sensie technicznym przyłączenie jej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Skarżąca twierdziła, że brak jest możliwości podłączenia jej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, gdyż istnieje różnica poziomów między przewodem, a podłogą w łazience. W ocenie skarżącej, próba podłączenia nieruchomości do sieci spowodowałaby, że dom stałby się niemożliwy do zamieszkiwania ze względu na wyziewy z kanalizacji. Podkreślała, że tylko do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem obowiązku po stronie postępowania administracyjnego. Tymczasem organy nie wyjaśniły w sposób wszechstronny stanu faktycznego sprawy, nie dokonały oceny tej konkretnej sprawy i nie dały temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem skarżącej, organ nie może odgrywać roli biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę, gdyż to on jest gospodarzem postępowania i to na nim ciąży obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Zarzuciła nadto, organowi II instancji, że nie odniósł się do wniosku o powołanie biegłego w sprawie, zawartego w odwołaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej dalej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a). Powyższe oznacza, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej, a badaniu podlega wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Zauważyć należy także, iż stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 maja 2012 r., którą uchylono w całości decyzję Burmistrza Nysy z dnia 28 lutego 2012 r. i nakazano B. K. przyłączenie nieruchomości położonej w [...] nr A.(działka nr ewid. [...], obręb [...]) do istniejącej sieci kanalizacyjnej, tj. studzienki rewizyjnej usytuowanej na działce nr [...]. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, odpowiadają prawu. Sprawy związane z utrzymaniem czystości i porządku w gminach, w tym dotyczące podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, regulują przepisy ustawy z dnia 13 września (Dz.U. z 2012 r. poz. 391), – zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W przytoczonym przepisie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy ustawodawca przyjął, że zwolnienie od obowiązku przyłączenia do sieci kanalizacyjnej może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków. W przypadku zatem ustalenia, że właściciel nieruchomości nie wyposażył nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz nie wykonuje obowiązku ustawowego, związanego z przyłączeniem nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, organ zobowiązany jest nałożyć nakaz wykonania przyłączenia. Stosownie bowiem do art. 5 ust. 7 ustawy w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Sposób sformułowania art. 5 ust. 7 ustawy wskazuje na brak tzw. luzu decyzyjnego organów orzekających w tej kategorii spraw (brak uznaniowości organów). W przypadku wystąpienia w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy, przy braku przeciwwskazań do wydania nakazu związanych z wyposażeniem nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków, na organie ciąży ustawowy obowiązek wydania nakazu przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Organ procedujący w sprawie dążąc do wyjaśnienia i załatwienia sprawy zobowiązany jest ustalić ściśle określone przez ustawodawcę przesłanki obligujące podmiot do przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Po pierwsze w ramach postępowania organ zobligowany jest poczynić ustalenia dotyczące istnienia sieci kanalizacyjnej, jej przebiegu w stosunku do nieruchomości, po drugie czy właściciel (użytkownik) nieruchomości dokonał bądź nie przyłączenia nieruchomości do istniejącej i funkcjonującej sieci kanalizacyjnej i wreszcie ustalenie czy na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, czy też w konkretnym przypadku spełniona została negatywna ustawowa przesłanka zwalniająca właściciela nieruchomości z ustawowo ustanowionego obowiązku podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Przesłanką tą jest wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, że nieruchomość skarżącej takową oczyszczalnią nie dysponuje. Zresztą okoliczność ta nie jest kwestionowana i podnoszona przez skarżącą, ani w odwołaniu, ani też w skardze. Organy ustaliły nadto, że studzienka kanalizacyjna istniejącej sieci kanalizacyjnej mieści się 3m od budynku mieszkalnego, skarżąca nie dokonała podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej oraz, że jej nieruchomość nie posiada przydomowej oczyszczalni ścieków, lecz jedynie bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe. Stąd też, wbrew zarzutom skargi, uznać należało, że organy administracji procedujące w sprawie nie naruszyły zasad postępowania, ani też przepisów art. 7 K.p.a, art. art. 77 § 1 K.p.a. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a organy ustaliły wszystkie istotne okoliczności, które pozwalały na wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że zbiornik jest regularnie opróżniany nie ma znaczenia prawnego. Podobnie co do prowadzonego remontu łazienki i kanalizacji domowej, posiadania bądź nie środków finansowych na zrealizowanie przedsięwzięcia. W tym zakresie zauważyć należy, że ustawodawca nie uzależnił przyłączenia nieruchomości od innych niż wskazane w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy przesłanki. Okoliczności te nie mogą zwolnić skarżącą się z obowiązku przyłączenia do sieci kanalizacyjnej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 174/10; wyrok WSA w Opolu z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt II SA/Op 124/08; - http: www.nsa.gov.pl). Podobnie odnieść należy do zarzutu skarżącej dotyczącego braku możliwości technicznych przyłączenia do sieci. Zdaniem Sądu, kwestia warunków technicznych podłączenia nie ma nic wspólnego z samym obowiązkiem właściciela nieruchomości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, o której stanowi art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy. Powtórzyć należy ponownie, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy ściśle określa warunki w jakich właściciel nieruchomości zobowiązany jest przyłączyć nieruchomość do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Właściciel nieruchomości obowiązek ten realizuje poprzez złożenie wniosku o przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, a złożenie tego wniosku jest równoznaczne ze zrealizowaniem obowiązku wynikającego z ww. przepisu (por. Komentarz do art. 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - W. Radecki). Tym samym na znaczeniu traci zarzut zawarty w skardze, a dotyczących nieustosunkowania się organu do wniosku o podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej i naruszenia w związku z tym przez organ odwoławczy art. 107 ｧ 3 K.p.a. Sąd aprobuje również stanowisko SKO, że organ I instancji naruszył prawo poprzez zamieszczenie w osnowie decyzji – pkt 2 i 3 rozstrzygnięć, które nie znajdowały podstaw w przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co do terminu wykonania przyłączenia oraz obowiązku poinformowania organu o dokonaniu przyłączenia i zawarciu umowy na odprowadzanie ścieków i tym samym w sprawie koniecznym było zastosowanie art., 138 § 1 pkt 2 K.p.a.. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. .