II SA/Op 197/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant referent - stażysta Wioletta Moj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 r., sprawy ze skargi S. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. orzekł o nie wystąpieniu u S. K. choroby zawodowej w postaci pylicy krzemowej płuc, wymienionej w pozycji 3.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych... (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] wystawionego przez Instytut Medycyny w S. brak jest podstaw do rozpoznania u S. K. choroby zawodowej - pylicy płuc. Przeprowadzone, bowiem przez Instytut badania lekarskie, jak również wyniki wcześniejszych badań histopatologicznych materiału biologicznego pobranego z płuc S. K., a także wykonany radiogram klatki piersiowej nie wykazały charakterystycznych zmian umożliwiających rozpoznanie pylicy płuc jako choroby zawodowej, pomimo, że przeprowadzone badania środowiskowe zapylenia na stanowisku pracy badanej wykazały przekroczenie obowiązujących norm higienicznych w zakresie najwyższego dopuszczalnego stężenia. Odwołanie od tej decyzji złożyła S. K. wskazując w nim, iż nie zgadza się z decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O., gdyż przesłanki stwierdzenia u niej choroby zawodowej spełnione zostały częściowo, bowiem na wydziale na którym była zatrudniona przekroczone były dopuszczalne normy zapylenia. Zdaniem odwołującej schorzenie na jakie obecnie się uskarża ma na pewno związek przyczynowy z pracą jaką wykonywała, zaś klasyfikacja chorób, które zaliczane są do chorób zawodowych jest nieporozumieniem, gdyż znajomi z miejsca pracy z którymi pracowała na wydziale w latach 40 - 50-tych, też nie mieli stwierdzonej choroby zawodowej, lecz raka i już nie żyją. Decyzją dnia [...], Nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. - Dz. U. Nr 98, poz. 1071), zwanej dalej kpa., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg zatrudnienia odwołującej w latach 1970 do 1998, a więc do momentu przejścia na emeryturę oraz wskazał, iż S. K. będąc zatrudniona przez ponad 20 lat w A S.A. w O. na stanowisku rdzeniarz, operator suwnicy manipulacyjno-transportowej, operator suwnicy operacyjno-zalewowej narażona była na działanie pyłu o zawartości krystalicznej krzemionki wynoszącej 16,3%-74,3%, w stężeniach od 2 do 5-krotnie przekraczających najwyższe dopuszczalne stężenie. Organ podkreślił jednocześnie, ze skarżąca leczy się w związku z dolegliwościami układu oddechowego, nie mniej jednak przeprowadzone dwukrotnie badania skarżącej i wydane w związku z tym orzeczenia lekarskie przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., nie pozwoliły na stwierdzenie, wystąpienia u S. K. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 3.1 rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych ..., a to pylicy płuc. Uzasadniał także organ, iż Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w oparciu o analizę dokumentacji medycznej z wcześniejszego leczenia S. K. oraz przeprowadzone badania specjalistyczne: Rtg płuc, tomografii komputerowej płuc, a także badaniu histopatologicznym nie orzekł w sprawie przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, chociaż opinię jednoznacznie wykluczającą na ten temat sformułował w karcie wypisowej z dnia 7.10.2005r. Akcentował nadto organ, że orzeczenia obu jednostek są zbieżne, a tym samym brak jest podstaw do ich kwestionowania i uznania, że u odwołującej występuje w istocie choroba zawodowa pod postacią pylicy płuc. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na powyższą decyzję wniosła S. K. W złożonej skardze skarżąca podkreśliła, że przeszła badania specjalistyczne w jednostkach orzeczniczych i wyników tych badań nie podważa. Nie mniej jednak leczy się na Oddziale Pulmonologii w O. na schorzenia płuc, a choroba z którą się zmaga mogła powstać w związku z warunkami w jakich świadczyła pracę. Skarżąca podkreśliła także, że niezrozumiałym jest dla niej, także i to, że orzecznik ZUS wydał orzeczenie o okresowej częściowej niezdolności do pracy, nie kwalifikując jej do otrzymania renty chorobowej. Wskazując na powyższe skarżąca domagała się uznania stwierdzonego schorzenia płuc za chorobę zawodową. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącej kosztami postępowania sądowego, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 ustawy o p.p.s.a). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Oznacza to, że sąd kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność, tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Dodać przy tym należy, iż sąd nie jest władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], Nr [...], który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. - Dz. U. Nr 98, poz. 1071), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], nr [...], którą orzekł o nie wystąpieniu u S. K. choroby zawodowej w postaci pylicy krzemowej płuc, wymienionej w pozycji 3.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż odpowiada ona prawu. Pojęcie choroby zawodowej w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji określał art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2002r., Nr 199, poz. 1673). Zgodnie z tym przepisem za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Stosownie więc do tego przepisu, chorobą zawodową jest tylko i wyłącznie choroba, która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U nr 132, poz. 1115), jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Organ rozpoznający zatem sprawę dążąc do jej rozstrzygnięcia winien ustalić wystąpienie łącznie dwóch przesłanek materialnoprawnych, a mianowicie czy dane schorzenie na które cierpi pracownik ujęte jest w załączniku do powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz czy dana choroba spowodowana jest działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Zasadniczą, zatem kwestią dla możliwości stwierdzenia u strony choroby zawodowej jest rozpoznanie u niej przez uprawnione jednostki orzecznicze faktu wystąpienia schorzenia, któremu ustawodawca nadał przymiot choroby zawodowej. Oznacza to, że jednostki właściwe do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania muszą ustalić istnienie nie w ogóle jakiś schorzeń, których strona nabawiła się w trakcie zatrudnienia, ale winny stwierdzić wystąpienie tylko i wyłącznie tych schorzeń, które znalazły się w wykazie chorób zawodowych, a więc stwierdzić występowanie u pracownika choroby, która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych. Zauważyć przy tym należy, iż samo stwierdzenie choroby zawodowej wymienionej w wykazie nie skutkuje automatycznym uznaniem, iż ma ona charakter choroby zawodowej. Podkreślić należy bowiem, iż istotne znaczenie ma także ustalenie, czy dana choroba zawodowa związana jest z warunkami pracy i narażeniem zawodowym. U skarżącej pomimo przeprowadzenia dwukrotnej (dwuinstancyjnej) diagnostyki przez uprawnione jednostki orzecznicze nie rozpoznano schorzenia -pylicy płuc wymienionego w pozycji 3.1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U nr 132, poz. 1115). Orzeczenia lekarskie obu jednostek orzeczniczych były jednakowe. Zarówno Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. w orzeczeniu z dnia 20 maja 2005r. jak też i Szpital Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia 11.10.2005r. stwierdziły, że w badaniu spirometrycznym płuc jak też i Rtg płuc, u skarżącej S. K. nie wykryto zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie pylicy krzemowej płuc. Na pełnowymiarowym bowiem zdjęciu klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej nie stwierdzono zmian ogniskowych w płucach, odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających miąższ płucny. Orzeczenie te wskazywały jednocześnie, że dolegliwości na które uskarża się S. K., a to zwykłe zapalenie śródmiąższowe płuc znalazły potwierdzenie w przeprowadzonych badaniach, jednakże nie mają one związku z wykonywaną pracą. Organ administracji publicznej stosownie do art. 7 i art. 77 §1 Kpa, w toku postępowania administracyjnego, pojął kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej zebrał, a następnie rozpatrzył cały materiał dowodowy, wyjaśniając jakie okoliczności legły u podstaw podjęcia decyzji o określonej treści. Pod pojęciem materiał dowodowy rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone i w przedmiotowej sprawie nie zostało zakończone dopóki organ nie ustalił czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił czy też nie w rozpoznawanej sprawie, w tym także w niniejszej sprawie okoliczności, związanych z wyczerpaniem dwuinstancyjnej diagnostyki. Organ I instancji przeprowadził wymagane przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. postępowanie w zakresie ustalenia narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Karta oceny narażenia zawodowego skarżącej S. K., w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, datowana jest na dzień 9 lutego 2005r. Zawarte w niej informacje dotyczące stanowisk pracy, przebiegu zatrudnienia oraz warunków pracy w jakich skarżąca świadczyła pracę znane były uprawnionym do orzekania placówkom przed wydaniem orzeczeń lekarskich. Paragraf 6 rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002r. stanowi bowiem, iż lekarz, 0 którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Opinie uprawnionych placówek zapadły odpowiednio w dniu 20 maja 2005r. i 11.10.2005r., zaś karta oceny narażenia zawodowego datowana jest na dzień 9 lutego 2005r. Dokumentacja zaś medyczna wnioskodawczyni, której wprawdzie brak jest w aktach administracyjnych sprawy okazana była do wglądu jednostkom medycznym, o czym świadczą zawarte w treści orzeczeń lekarskich odniesienia się do niej oraz analiza zwartych w niej zapisów i wyników przeprowadzanych przez inne placówki medyczne badań. Powyższe prowadzi zatem do jedynego logicznego wniosku, iż placówki uprawnione do orzekania w sprawie stwierdzenia bądź nie istnienia choroby zawodowej u skarżącej S. K., przed wydaniem orzeczeń dysponowały nie tylko wynikami przeprowadzonych w tych placówkach badań, ale także wiedzą zawartą w dokumentacji medycznej skarżącej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, a to opinia biegłych (orzeczenia lekarskie) w sposób wyczerpujący i jednoznaczny odnosiły się i wypowiadały się w przedmiocie stwierdzonych u skarżącej dolegliwości płuc. Opinie lekarskie, które stanowiły podstawę zapadłych w sprawie decyzji były rzeczowe, jasne, spójne i logiczne oraz zawierały przekonywujące uzasadnienie i stąd też organy mogły je uznać za środek dowodowy w rozumieniu art. 75 Kpa i art. 84Kpa, który wyjaśniał istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy wymagające wiedzy specjalistycznej. Identyfikując się z treścią wyroku NSA z dnia 11 maja 1998r., nr I S.A. 1200/98 - LEX nr 458333 gdzie uznano, iż orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1Kpa. Bez tej opinii bądź sprzecznie z nią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż nie rozpoznanie u S. K. przez jednostki orzecznicze schorzeń wymienionych w pozycji 3.1 w/w rozporządzenia, a to zmian radiologicznych w płucach charakterystycznych dla pylicy krzemowej płuc uniemożliwiało stwierdzenie wystąpienia u skarżącej choroby zawodowej - pylicy płuc, a więc choroby zawodowej wymienionej w pozycji 3.1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. Stwierdzone przez jednostki orzecznicze u skarżącej schorzenia nie mieszczą się w wykazie chorób zawodowych, a zatem brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, pomimo iż z Karty oceny narażenia zawodowego, przebiegu pracy zawodowej oraz działania czynników szkodliwych dla zdrowia wynika jednoznacznie, iż skarżąca S. K. w okresie zatrudnienia w A S.A. w O., a to przez okres ponad 20 lat narażona była na zapylenie w stopniu stwarzającym ryzyko zachorowania na chorobę zawodową. Podkreślić należy jeszcze raz, iż stwierdzenie choroby zawodowej, w świetle art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2002r., Nr 199, poz. 1673) jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy spełnione są łącznie wszystkie trzy przesłanki, a to w środowisku pracy występuje, bądź występował czynnik szkodliwy, u pracownika rozpoznano chorobę zawodową, która wymieniona jest w wykazie chorób zawodowych oraz miedzy czynnikiem szkodliwym dla zdrowia, a rozpoznaną chorobą występuje związek przyczynowy. W przedmiotowej sprawie, co dostrzega także skarżąca w skardze, spełniona została jedynie pierwsza przesłanka, a mianowicie w środowisku pracy, w którym pracę świadczyła skarżąca występowały czynniki szkodliwe, które mogły, ale nie musiały wywołać pylicę krzemową płuc. Wykonane u skarżącej badania diagnostyczne, których wyników skarżąca nie kwestionuje, wykazały jednoznacznie, iż nie występują u niej zmiany ogniskowe w płucach, które są charakterystyczne dla pylicy płuc, a więc nie spełnione są dalsze dwie ustawowe przesłanki umożliwiające uznanie danego schorzenia za chorobę zawodową. Powyższe powoduje niemożności uznania, iż w okresie zatrudnienia w A S.A. w O. skarżąca nabawiła się choroby zawodowej pylicy płuc. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu...(Dz. U Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.