II SA/Op 203/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi A. K. i R. K. na uchwałę Rady Gminy Komprachcice z dnia 23 czerwca 2004 r. nr XV/108/04 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wniosku pełnomocnika skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty od skargi kasacyjnej postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 21 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę A. K. i R. K. na uchwałę Rady Gminy w Komprachcicach z dnia 23 czerwca 2004 r. nr XV/108/04 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem sporządzonym na piśmie został doręczony pełnomocnikowi skarżących radcy prawnemu W. G. w dniu 20 listopada 2008 r., a w dniu 22 grudnia 2008 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), wniósł on w imieniu skarżących do tut. Sądu skargę kasacyjną na ten wyrok. Pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo od skarżących do reprezentowania ich w sprawie skargi kasacyjnej oraz dowód uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 (siedemnaście) złotych, która jak wynika z akt sprawy została uiszczona do kasy Urzędu Gminy w K. (k-116 a.sąd.). Jednocześnie do skargi kasacyjnej dołączono dowód uiszczenia w dniu 22 grudnia 2008 r. przez skarżących opłaty za skargę kasacyjną w kwocie 150 zł do kasy Urzędu Gminy w K. (k-114 a.sąd.). Skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 stycznia 2009 r., jako nieopłacona. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 23 stycznia 2009 r. tut. Sąd wskazał, że wpis stały od skargi kasacyjnej, a taki jest w niniejszej sprawie, uznaje się za uiszczony przez fachowego pełnomocnika, jakim jest radca prawny, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: wniesienie wpisu w prawidłowej wysokości na konto bankowe lub do kasy właściwego sądu administracyjnego bez wezwania, a te nie zostały spełnione. Wpis nie został bowiem uiszczony na konto bankowe lub do kasy właściwego sądu administracyjnego. Tym samym należało stwierdzić, że skarga kasacyjna nie została opłacona. Postanowienie z dnia 23 stycznia 2009 r., zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 3 lutego 2009 r. Pełnomocnik skarżących złożył do tut. Sądu w dniu 10 lutego 2009 r., pismo procesowe z dnia 9 lutego 2009 r., zawierające zażalenie na postanowienie z dnia 23 stycznia 2009 r., o odrzuceniu skargi kasacyjnej i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty od skargi kasacyjnej. Wraz z wnioskiem i zażaleniem wniesiona została opłata od skargi kasacyjnej i od zażalenia. W pierwszej kolejności należało rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik wskazał, że sporządził on skargę kasacyjną i przekazał ojcu skarżących J. K. do opłacenia, a następnie wysłania na adres Sądu. Stwierdził, że przyczyną powyższego było to, że skarżący przebywali w tym czasie poza [...], a on sam był chory. Pełnomocnik podniósł też, iż J. K. został źle poinformowany przez sekretariat WSA, że opłata skarbowa ma być wniesiona w wysokości 150 zł, a informację tę uzyskał telefonicznie w dniu 23 grudnia 2008 r. Dalej pełnomocnik wywiódł, że ze względu "na późną porę urzędowania, kasa Sądu była już nieczynna i J. K. uznał, że opłaty skarbowej dokona w miejscowym Urzędzie Gminy (opłaty skarbowe od pełnomocnictwa płaci w kasie UG)." Na tę okoliczności pełnomocnik przesłał kopię dowodu wpłaty (k-134 a.sąd.), nie jest na niej jednak widoczna cała data dokonania wpłaty, a jedynie miesiąc i rok. W aktach sądowych, jak już wyżej wskazano (k-114 a.sąd.), znajduje się natomiast oryginał dowodu wpłaty i wynika z niego, że wpłata został dokonana do kasy Urzędu Gminy w dniu 22 grudnia 2008 r. Pełnomocnik skarżących podniósł, że informacja z sekretariatu WSA w Opolu wprowadziła w błąd ojca skarżących, któremu uniemożliwiono prawidłowe wniesienie opłaty do kasy Sądu i z tego powodu skarżący nie mogą ponosić konsekwencji prawnych wynikłych z winy pracownika WSA. Na zarządzenie Sędziego z dnia 20 lutego 2009 r. pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty od skargi kasacyjnej, poprzez wskazanie czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, oraz poprzez nadesłanie odpowiedniego dokumentu np. zaświadczenia lekarskiego, zwolnienia lub innego potwierdzającego fakt choroby pełnomocnika skarżących uniemożliwiającej działanie w imieniu mocodawców, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Wezwanie to odebrała w dniu 2 marca 2009 r. E. G., będąca osobą upoważnioną przez pełnomocnika do odbioru korespondencji. W dniu 9 marca 2009 r. wpłynął wniosek skarżących, zawarty w piśmie z dnia 7 marca 2009 r. o przedłużenie terminu na uzupełnienie braków wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty od skargi kasacyjnej. Wniosek uzasadnili tym, że ich pełnomocnik przebywa na urlopie poza granicami kraju i wraca dopiero 26 marca 2009 r., wszelka dokumentacja jest w jego kancelarii, którą prowadzi on jednoosobowo, bez zastępcy, a córka E. G., jest upoważniona jedynie do odbioru korespondencji. Na zarządzenie Sędziego z dnia 20 marca 2009 r. pełnomocnikowi przedłużono wniosek do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty od skargi kasacyjnej, do dnia 2 kwietnia 2009 r. Pełnomocnik został też na mocy tego zarządzenia wezwany dodatkowo do potwierdzenia faktu przebywania poza granicami kraju w terminie do dnia 2 kwietnia 2009 r. Wezwania zawierały pouczenia, że nieuzupełnienie wskazanych w nich braków w wyznaczonym terminie, spowoduje oddalenie wniosku o przywrócenie terminu. W. G. odebrał wezwania w dniu 24 marca 2009 r. i odpowiedział na nie pismem z dnia 30 marca 2009 r., powtórzył w nim, że sprawami opłaty zajmował się ojciec skarżących J. K. O fakcie wpłacenia przez niego opłaty w Urzędzie Gminy dowiedział się z postanowienia z dnia 23 stycznia 2009 r., z którym jak stwierdził zapoznał się prawdopodobnie 9 lutego 2009 r., ponieważ w dniach od 5 lutego 2009 r. do 11 lutego 2009 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, druk zwolnienia dostarczył do tut. Sądu w dniu 6 kwietnia 2009 r. Dalej pełnomocnik wywiódł, że postanowienie z dnia 23 stycznia 2009 r. do pracy przywiózł mu w dniu 9 lutego 2009 r. ojciec skarżących J. K., aby mógł sporządzić wniosek z dnia 9 lutego 2009 r. Wysyłką wniosku z dnia 9 lutego 2009 r. o przywrócenie terminu zajmował się J. K., ponieważ W. G. przebywał dalej na zwolnieniu lekarskim w domu, gdyż nie pozwalały mu na zajęcie się sprawą zawroty głowy i wysokie ciśnienie, a skarżący przebywali poza [...]. W. G. przesłał także kopię biletu lotniczego potwierdzającą jego pobyt na urlopie w USA w okresie od 23 lutego 2009 r. do 24 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej zwana P.p.s.a., sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana ( § 1 ), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu ( § 2 ), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie ( § 4 ). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 powołanej ustawy oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Zapis tego ostatniego przepisu oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym ), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719 ). Przechodząc do oceny okoliczności rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że we wniosku pełnomocnika skarżących nie sposób dopatrzyć się obiektywnych i niezależnych od niego przeszkód w prawidłowym i terminowym uiszczeniu wpisu stałego od skargi kasacyjnej na konto bankowe lub w kasie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Podnoszona przez pełnomocnika jako główna przyczyna uchybienia terminu błędna informacja od pracownika sekretariatu tut. Sądu, jaką miał w dniu 23 grudnia 2008 r. uzyskać J. K. w przedmiocie sposobu opłacania skargi kasacyjnej, nie została uwiarygodniona. Pełnomocnik podał bowiem, że J. K. informację o tym, że od skargi kasacyjnej wnosi się opłatę skarbową uzyskał od pracownika WSA w Opolu w dniu 23 grudnia 2008 r. i kierowany nią dokonał wpłaty w miejscowym Urzędzie Gminy. Wiarygodności tej przyczyny w sposób oczywisty przeczy zestawienie podanej przez pełnomocnika daty uzyskania błędnej informacji i daty na oryginale wpłaty opłaty skarbowej przez J. K. do kasy Urzędu Gminy. Pierwsza data to bowiem 23 grudnia 2009 r., a druga to 22 grudnia 2008 r. (k-114 a.sąd.), wynikałoby z tego, że J. K. najpierw dokonał wpłaty opłaty skarbowej do kasy Urzędu Gminy, uważając, że opłaca skargę kasacyjną, a dopiero potem miał uzyskać informację z WSA w Opolu, na podstawie której dokonał tej czynności. Zatem, jak wynika z powyższego argument o rzekomym udzieleniu nieprawidłowej informacji przez pracownika WSA w Opolu, co do sposobu opłacenia skargi kasacyjnej, nie został uwiarygodniony. Ponadto pełnomocnik skarżących podniósł, we wniosku o przywrócenie terminu z dnia 9 lutego 2009 r., że powodem dla którego nie mógł się on osobiście zająć opłaceniem skargi kasacyjnej była jego choroba. W związku z tym tut. Sąd wezwał W. G. do uprawdopodobnienia tej okoliczności, poprzez nadesłanie odpowiedniego dokumentu np. zaświadczenia lekarskiego, zwolnienia lub innego potwierdzającego fakt choroby uniemożliwiającej działanie w imieniu mocodawców. Jedynym dokumentem jaki W. G. przesłał na okoliczność choroby jest zwolnienie lekarskie za okres od dnia 5 lutego 2009 r. do 11 lutego 2009 r. Nie przesłał on natomiast żadnego dokumentu uprawdopodabniającego, iż był on chory w okresie, w którym upływał termin do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, czyli obejmującym ostatni dzień do dokonania tej czynności, to jest dzień 22 grudnia 2008 r. Przeciwko temu argumentowi przemawia też fakt, że pełnomocnik skarżących wskazał, że o nieprawidłowym wniesieniu opłaty dowiedział się z postanowienia z dnia 23 stycznia 2009 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które dostarczył mu ojciec skarżących w dniu 9 lutego 2009 r. Również to twierdzenie pełnomocnika nie znajduje oparcia w dokumentach znajdujących się w aktach sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu doręczał bowiem postanowienie z dnia 23 stycznia 2009 r., jedynie pełnomocnikom stron, zgodnie z przepisem art. 67 § 5 P.p.s.a. W. G. doręczono postanowienie z dnia 23 stycznia 2009 r., w dniu 3 lutego 2009 r. do rak własnych, co wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru (k-129 a.sąd.). W tej sytuacji niewystarczające są twierdzenia pełnomocnika skarżących, iż w dniach od 5 lutego 2009 r. do 11 lutego 2009 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim Termin bowiem do uiszczenia wpisu stałego od skargi przez profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest radca prawny, pokrywa się z 30 dniowym terminem do wniesienia skargi, ten natomiast upłynął w dniu 22 grudnia 2008 r. Należy w tym miejscu zauważyć, że sam obowiązek uiszczania przez profesjonalnego pełnomocnika opłaty stałej od pisma wnoszonego do Sądu, czyli w tym wypadku wpisu stałego od skargi wynika z art. 221 P.p.s.a., stanowiącego, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Artykuł 221, który zwalnia przewodniczącego od obowiązku wzywania do uiszczenia opłaty stałej przypadającej od pisma wnoszonego przez adwokata lub radcę prawnego, nie oznacza obowiązku równoczesnego dokonania opłaty wraz z wniesieniem pisma. Oznacza on natomiast, że opłata - bez wzywania - powinna być uiszczona w takim terminie, jaki jest dopuszczalny do złożenia pisma podlegającego takiej właśnie opłacie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 1969 r, III CRN 136/69, LEX nr 6505: tak też Sąd najwyższy w uchwale z dnia 25 września 1970 r., III CZP 58/70, OSNCP 1971 r., nr 9, poz. 146: patrz też J.P. Naworski: Artykuł 17 ustawy o kosztach... z. 28: patrz też: Tadeusz Woś {w;}, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Warszawa 2005, s. 608). W związku z tym, nie możemy w tej sytuacji mówić o braku winy pełnomocnika skarżących w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu stałego, jak bowiem określa to obowiązując orzecznictwo "Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagła chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź pożar itp." (patrz: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Sz 169/06, niepubl). Podobne "W odróżnieniu od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwałe zwolnienie lekarskie od pracy i brak aktywności zawodowej nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego uchybieniu terminowi" (patrz: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 kwietnia 2006 r., sygn. akt I SA/Sz 436/05, niepubl.). Ponadto jak jest to już powszechnie uznane w kwestii oceny braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym "Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniony z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem" (patrz: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Sz/359/04." Reasumując, podniesione przez pełnomocnika skarżących okoliczności nie należą do uprawdopadabniających, iż uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu nastąpiło bez jego winy. Dodatkowo należy też zwrócić uwagę, że pełnomocnik będący radcą prawnym, powinien szczególnie wykazywać się dbałością w prowadzeniu spraw mu zleconych. Należy przy tym podkreślić, że nie uprawdopodobnił on, że sam nie mógł dokonać uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, ani też nie wykazał, że osoba, której tę czynność zlecił, była źle informowana przez pracownika WSA w Opolu, co do sposobu jej dokonania. Z tych przyczyn tut. Sąd, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak na wstępie.