II SA/Op 208/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Bogusz asesor sądowy Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant : sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2007 roku sprawy ze skargi J. B. - K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie niepełnosprawności oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez J. B. - K. jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Opolu z dnia [...], nr [...], podjęte na podstawie przepisu art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Nysie z dnia 7 marca 2007 r., nr [...]. Orzeczeniem tym, wydanym na podstawie przepisów art. 4a i art. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) nie zaliczono córki skarżącej – P. B. do osób niepełnosprawnych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że strona potwierdziła odbiór orzeczenia organu pierwszej instancji w dniu 7 marca 2007 r. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru orzeczenia. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenie zawierało prawidłowe pouczenie o czternastodniowym terminie odwoławczym, który rozpoczął się dnia 7 marca 2007 r., a upłynął z końcem dnia 21 marca 2001 r., natomiast odwołanie nadano za pośrednictwem poczty w dniu 4 kwietnia 2007 r., a zatem po upływie wymaganego terminu. W skardze J. B. - K. domagała się "uchylenia zaskarżonej decyzji" jako naruszającej prawo, zarzucając, że w doręczonym jej w dniu 20 kwietnia 2007 r. postanowieniu nie ma mowy o oddaleniu wniesionego przez nią odwołania. Podniosła, że posiada obycie intelektualne na poziomie podstawowym, a wszelkie pisma powinny być jasne i zrozumiałe dla strony, podczas gdy kierowane do niej wyjaśnienia i pouczenia były zbyt zawiłe. Poza tym wskazała, że w razie nieznacznego uchybienia terminu powinna być zastosowana instytucja jego przywrócenia, czego w jej sprawie nie zastosowano. Organ wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację, wskazując dodatkowo, że strona nie złożyła prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na rozprawie skarżąca podtrzymała swą argumentację, wskazując, że córka P. B. jest nadal chora, przy czym obecnie stwierdzono u niej padaczkę, nosi okulary i zażywa drogie leki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakreślone ustawowo granice nie pozwalają na badanie przez sąd administracyjny ani celowości, ani tym bardziej słuszności podjętej decyzji. W świetle powyższego sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a wyłącznie uprawnienia kasatoryjne, co oznacza, że rozpoznając sprawę nie może zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie uwzględniając skargę, może zaskarżony akt uchylić, stwierdzić jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a., skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 tej ustawy. W świetle przywołanych wyżej uregulowań, dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej rozważenia wymaga zatem, czy Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Opolu, orzekając o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie orzekł sprzecznie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a. Kwestią, jaką należało przeanalizować na wstępie, było zagadnienie dotyczące ustalenia właściwości sądu administracyjnego. Innymi słowy - czy skarga została złożona w sprawie, do której rozpoznania właściwy jest sąd administracyjny. Zgodnie bowiem z unormowaniem, wynikającym z art. 6c ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W zakresie możliwości zaskarżania do sądu administracyjnego rozstrzygnięć proceduralnych, niebędących orzeczeniami i niekończących postępowania w sposób merytoryczny, jakimi są też postanowienia zespołów ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczeń wydawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 1999 r. (sygn. akt OPS 12/99, ONSA z 2000 r. nr 2, poz. 47) zajęto stanowisko, iż na takie rozstrzygnięcia przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wprawdzie powołana uchwała wydana była na tle stanu prawnego określonego przepisami art. 134 K.p.a. w zw. z art. 66 ustawy w brzmieniu sprzed dnia 1 stycznia 1999 r. oraz w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 sierpnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności, trybu postępowania przy orzekaniu oraz zakresu, składu i sposobu działania zespołów orzekających o stopniu niepełnosprawności - Dz. U. Nr 100, poz. 627), jednak pogląd powyższy, zasługujący w pełni na aprobatę, jest nadal aktualny i znajduje zastosowanie także w niniejszej sprawie, jako że pomimo zmian ustawy, jakie miały miejsce do dnia wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także zmiany przepisów wykonawczych, którymi obecnie są przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328), stan prawny w zakresie mającym znaczenie dla określenia właściwości organów oraz trybu postępowania i właściwości sądów nie uległ istotnym zmianom. W szczególności nie uległ zmianie przepis art. 66 ustawy stanowiący, że w sprawach nie unormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy, natomiast według § 19 ust. 3 pkt 2 lit. a powołanego ostatnio, aktualnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r., powiatowy zespół i wojewódzki zespół, w składzie: przewodniczący zespołu oraz sekretarz lub wyznaczony przez przewodniczącego zespołu członek zespołu, wydaje postanowienie w sprawie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, wydanego przez uprawnione osoby, należało stwierdzić, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym jest zobowiązany badać, czy odwołanie zostało wniesione w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 K.p.a., a w razie stwierdzenia w tym względzie uchybień, jest on obowiązany w drodze postanowienia stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 K.p.a.). W tym zakresie należy odnotować, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy prawidłowo przedstawił wyliczenie terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania. Zgodnie z treścią art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Z lektury akt wynika, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z pierwszym z opisanych wyżej przypadków. Orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Nysie z dnia 7 marca 2007 r. zostało bowiem doręczone skarżącej w dniu jego wydania, tj. w dniu 7 marca 2007 r., co skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem na potwierdzeniu odbioru orzeczenia. Fakt doręczenia orzeczenia stronie uruchomił bieg terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a., przy czym termin ten zaczął płynąć w dniu następnym po doręczeniu orzeczenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 57 § 1 K.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Poza tym na zasadzie art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Z tych względów czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, liczony od dnia następującego po dniu doręczenia orzeczenia skarżącej, rozpoczął bieg w dniu 8 marca 2007 r. i upłynął z dniem 21 marca 2007 r., jak to wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W aktach administracyjnych zalega koperta przesyłki poleconej, nadanej w urzędzie pocztowym w N. na adres Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Nysie. Z uwidocznionego na kopercie stempla pocztowego wynika data nadania jej w dniu 4 kwietnia 2007 r. Odwołanie wpłynęło natomiast do organu w dniu 5 kwietnia 2007r., o czym świadczy data prezentaty. W świetle powołanych wyżej przepisów i dowodów zawartych w aktach sprawy należało uznać, że wniesienie odwołania przez skarżącą nastąpiło w dniu 4 kwietnia 2007 r., tj. w dacie nadania przesyłki w placówce pocztowej. Konsekwencją ustalenia daty wniesienia odwołania w sposób wyżej podany jest z kolei stwierdzenie, że wniesienie odwołania zostało dokonane ze znacznym, bo aż trzynastodniowym, uchybieniem terminu, który – jak wskazano wyżej – upłynął z dniem 21 marca 2007 r. Z tego względu uchybienie terminu stwierdzone przez organ odwoławczy jest bezsporne. Jak słusznie wskazał przy tym organ odwoławczy, orzeczenie organu pierwszej instancji zawierało pouczenie o przysługującym środku odwoławczym oraz sposobie i terminie jego wniesienia. Pouczenie w tym zakresie było sformułowane w sposób jasny i czytelny, a przy tym zrozumiały dla osoby o wykształceniu podstawowym i nieposiadającej jakiejkolwiek wiedzy prawniczej. W szczególności w pouczeniu określony został czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, jak również wskazany został tryb wnoszenia odwołania za pośrednictwem organu pierwszej instancji, który to tryb skarżąca zresztą wyczerpała, prawidłowo przesyłając odwołanie, chociaż spóźnione, na adres Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Nysie. W razie wątpliwości skarżąca mogła zwrócić się do organu o udzielenie stosownych wskazówek co do wymaganych zachowań w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, gdyż z mocy art. 9 K.p.a. organ jest zobligowany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że niezastosowanie się strony do prawidłowego pouczenia przez organ administracji o przysługującym stronie sposobie i terminie złożenia odwołania i uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, skutkuje stwierdzeniem jego uchybienia, nie pozwala organowi odwoławczemu na przystąpienie do merytorycznego zbadania zarzutów odwołania. Innymi słowy – orzeczenie organu pierwszej instancji nie podlega już ocenie organu odwoławczego pod kątem zarzutów podniesionych w odwołaniu. Odnośnie natomiast zarzucanego niewykorzystania przez organ instytucji przywrócenia terminu, należy wskazać, iż zgodnie z art. 58 § 1 i 2 K.p.a., w razie uchybienia terminu podlega on przywróceniu na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W świetle powyższego przepisu oraz treści odwołania, zgodzić należy się z organem odwoławczym, że skarżąca, wnosząc odwołanie z uchybieniem terminu, nie wniosła jednocześnie prośby o jego przywrócenie i nie podała żadnych okoliczności, które stanowiłyby przeszkodę do zachowania terminu. Argumenty natury słusznościowej, podniesione w skardze, nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które - jak już wspomniano na wstępie - ograniczone jest do badania legalności rozstrzygnięć administracyjnych. Na marginesie wskazać ponadto należy, że sygnalizowane przez skarżącą pogorszenie stanu zdrowia dziecka może być przedmiotem oceny organów. W tym zakresie konieczne jest jednak złożenie przez skarżącą ponownego wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności córki wraz z aktualnie posiadaną dokumentacją. Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte jedną z wad określonych w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W szczególności nie doszło do naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.