II SA/Op 210/15

PostanowienieWSA w Opolu2015-11-10

Skład orzekający: Violetta Radecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) podlega umorzeniu, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, a pełnomocnik z urzędu został jej już wcześniej ustanowiony?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy podlega umorzeniu, jeżeli jego rozpoznanie stało się zbędne. W przypadku, gdy strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych (np. w sprawach z zakresu pomocy społecznej) lub prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zostało jej już przyznane, dalsze rozpoznawanie wniosku jest bezprzedmiotowe. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już stronie przyznane.
Stan faktyczny
Skarżący T. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wcześniej w tej samej sprawie, dotyczącej zasiłku celowego, skarżący korzystał z ustanowionego pełnomocnika z urzędu i był ustawowo zwolniony z kosztów sądowych. Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, uznając je za zbędne.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na skutek wniosku skarżącego z dnia 29 października 2015 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia: umorzyć postępowanie. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SO/Op 8/15 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił T. R. radcę prawnego, przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 września 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Pełnomocnikiem z urzędu T. R. został wyznaczony przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Opolu – radca prawny M. P., co wynika z pisma Izby z dnia 3 marca 2015 r. (k-46 akt sądowych). Na skutek wniesionej skargi i wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, sprawa została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 210/15. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu kolejno: postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015 r. przywrócił termin do wniesienia skargi, a wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2015 r., oddalił skargę. Pełnomocnik skarżącego ustawiony z urzędu, pismem procesowym z dnia 6 sierpnia 2015 r. zwrócił się o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, co nastąpiło w dniu 30 sierpnia 2015 r. (k-91 akt sądowych). W dniu 24 września 2015 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego z dnia 22 września 2015 r., złożony na urzędowym formularzu, o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 6 października 2015 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie wszczęte ww. wnioskiem, mając na względzie okoliczność, że orzekanie w sprawie stało zbędne, albowiem skarżący jest ustawowo zwolniony od kosztów sądowych, a prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zostało mu już w sprawie przyznane, postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SO/Op 8/15. Powyższe orzeczenie z dnia 6 października 2015 r., zostało doręczone skarżącemu do rąk jego pełnomocnika z urzędu, w dniu 11 października 2015 r., a ten w piśmie procesowym z dnia 19 października 2015 r. oświadczył, że przestał pełnić obowiązki pełnomocnika T. R., a jego pełnomocnictwo wygasło. Radca prawny M. P. poinformował także tut. Sąd, że odpis zapadłego w dniu 6 października 2015 r. postanowienia, doręczył skarżącemu za pośrednictwem poczty. Następnie, T. R. wnioskiem z dnia 29 października 2015 r. o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, bądź radcy prawnego. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Postępowanie o przyznanie prawa pomocy wszczęte na skutek kolejnego wniosku skarżącego z dnia 29 października 2015 r., należało umorzyć. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro T. R. z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba skarżąca decyzję dotyczącą zasiłku celowego, został zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, a orzekanie w sprawie stało się zbędne. O powyższej okoliczności ustawowego zwolnienia skarżącego od uiszczania kosztów sądowych, referendarz sądowy wypowiedział się już w postanowieniu z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SO/Op 8/15 i pomimo tego, że przywołane orzeczenie zostało wydane przed rozpoczęciem postępowania sądowoadministracyjnego, to zachowuje aktualność na wszystkich etapach tego postępowania, wszczętego z inicjatywy T. R. w celu zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 września 2014 r., nr [...]. Ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych rozciąga się bowiem na wszystkie etapy postępowania sądowoadministracyjnego. Odnosząc się do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zauważyć należy, że ww. postanowieniem z dnia 12 lutego 2015 r., został ustanowiony T. R. radca prawny. Na skutek powyższego orzeczenia, Dziekan Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu poinformował o wyznaczeniu do reprezentowania skarżącego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, radcy prawnego z urzędu w osobie M. P., który sporządził i wniósł do tut. Sądu skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a także występował w imieniu T. R. na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2015 r. oraz złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Z przywołanych okoliczności wyraźnie wynika, że żądanie wyznaczenia skarżącemu kolejnego pełnomocnika z urzędu, nie może odnieść zamierzonego skutku. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulującej procedurę sądowoadministracyjną, a co za tym idzie również przesłanki ustanawiania pełnomocnika z urzędu, brak jest bowiem przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sprawie. Skoro stronie zostało już przyznane prawo pomocy w tym zakresie, to zostało one już skonsumowane (por. postanowienie z dnia 22 kwietnia 2005 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego; sygn. akt II OZ 262/05; umieszczone na stronach internetowych Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Reasumując powyższe, skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a także korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, wobec czego rozpoznanie kolejnego wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uznać należało za zbędne i umorzyć postępowanie, na zasadzie art. 249a P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie powyższe, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło