II SA/Op 215/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na skutek wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. M. M., reprezentowany - jako osoba częściowo ubezwłasnowolniona - przez kuratora J. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 31 stycznia 2014 r. (data nadania przesyłki placówce pocztowej) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, celem zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, odebranej przez kuratora skarżącego w dniu 29 stycznia 2014 r. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II SO/Op 16/14, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przyznał prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. W dniu 3 marca 2014 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu zawiadomiła Sąd o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnikiem z urzędu radcy prawnego, w osobie P. S. W dniu 7 kwietnia 2014 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik M. M. złożył za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu skargę na decyzję z dnia 29 listopada 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 17 marca 2014 r. zapoznał się z aktami sprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, jednak akta te zawierały jedynie wniosek kuratora skarżącego o przyznanie prawa pomocy i nie było w nich akt postępowania administracyjnego jakie toczyło się przed organami obu instancji. W dniu 19 marca 2014 r. skontaktował się z organem odwoławczym i uzyskał informację, że akta zostały zwrócone do organu pierwszej instancji. Dopiero w dniu 31 marca 2014 r. otrzymał dokumentację sprawy od kuratora skarżącego, natomiast do dnia wniesienia wniosku, pomimo pisemnej prośby, nie otrzymał dokumentów od organu pierwszej instancji. Według pełnomocnika przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała w dniu 31 marca 2014 r. i z tym dniem rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Na wezwanie Sądu o wskazanie daty powzięcia informacji o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu, pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 30 maja 2014 r. podał, że pismo OIRP w Opolu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie otrzymał w dniu 4 marca 2014 r. Powołując się na poglądy wyrażane w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wywiódł, że w tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi mógł być wniesiony najpóźniej w siódmym dniu przypadającym po 3 kwietnia 2014 r. (czyli po dacie 30 dni od dowiedzenia się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem), tj. najpóźniej w dniu 10 kwietnia 2014 r. Ponadto, powtarzając argumentację podawaną we wniosku o przywrócenie terminu, odnośnie daty uzyskania możliwości dostępu do akt sprawy wskazał jednocześnie, że nadanie przez niego skargi wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 7 kwietnia 2014 r., nastąpiło w terminie, gdyż dzień ten nie był późniejszy niż 10 kwietnia 2014 r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu pismem z dnia 28 maja 2014 r., poinformował tut. Sąd, że informacja o wyznaczeniu radcy prawnego P. S. na pełnomocnika z urzędu dla M. M., została przesłana do pełnomocnika przesyłką pocztową nadaną w dniu 28 lutego 2014 r., lecz Izba nie posiada informacji z jaką datą ww. radca prawny otrzymał korespondencję w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie jej po terminie, skoro pełnomocnik nie wniósł skargi w terminie 30 dni od daty dowiedzenia się o ustanowieniu go pełnomocnikiem, a w razie przywrócenia terminu do wniesienia skargi – o jej oddalenie. Z Rejestru udostępniania akt, znajdującego się w Wydziale Informacji Sądowej tut. Sądu wynika, że radca prawny P. S. przeglądał akta sprawy o sygn. akt II SO/Op 16/14, w dniu 17 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1 i 3). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zaznaczyć trzeba, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie i może być stosowane, gdy przewidują je przepisy szczegółowe; pozwala ono na ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu, jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy odnotować, że kurator skarżącego zwrócił się do Sądu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi w dniu 31 stycznia 2014 r., czyniąc to zatem niezwłocznie po otrzymaniu decyzji w dniu 29 stycznia 2014 r. Natomiast, ustanowiony dla skarżącego z urzędu pełnomocnik wskazał, że w dniu 4 marca 2014 r. dowiedział się o wyznaczeniu go do pełnienia tej funkcji, a w dniu 7 kwietnia 2014 r. złożył wraz ze skargą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pełnomocnik M. M. złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 7 kwietnia 2014 r., uzasadnił tym, że wcześniej nie było to możliwe ze względu na konieczność zapoznania się z aktami i dokumentami do sprawy, a dostęp do nich okazał się utrudniony i miał miejsce dopiero w dniu 31 marca 2014 r. Należy mieć na uwadze, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Ustanowienie pełnomocnika nastąpiło zatem przed wniesieniem skargi, w związku z czym w dacie ustanowienia pełnomocnika Sąd nie był w posiadaniu akt administracyjnych sprawy, której miała dotyczyć skarga, gdyż znajdowały się one w dyspozycji organów pierwszej i drugiej instancji. W ocenie Sądu, w tych okolicznościach siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, określony w art. 87 § 1 P.p.s.a., został zachowany. Takie stanowisko jest zbieżne z prezentowanym w orzecznictwie słusznym poglądem, że zastosowanie literalnej wykładni przepisu art. 87 § 4 P.p.s.a., jak to wywiodło Kolegium w odpowiedzi na skargę, oznaczałoby, iż termin do dokonania przez adwokata ustanowionego z urzędu czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi do sądu), powinien zawsze zamykać się w ciągu siedmiu dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, terminu do sporządzenia skargi do siedmiu dni, liczonego od momentu kiedy mógł zapoznać się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowego środka zaskarżenia. Stawiałoby to też w uprzywilejowanej pozycji pełnomocników z wyboru, którzy teoretycznie na wniesienie i sporządzenie skargi dysponują 30 dniami, wynikającymi z art. 53 § 1 P.p.s.a. Prowadziłoby to do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej pełnomocników, co nie powinno mieć miejsca. W sytuacji ustanowienia adwokata w trybie art. 244 P.p.s.a., zasadne jest zatem uznanie za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi (art. 87 § 1 P.p.s.a), dnia, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość dokonania czynności po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 198/06, LEX nr 1417337). W kwestii wniesienia w rozpoznawanej sprawie skargi i wniosku w dniu 7 kwietnia 2014 r. należy wskazać, że pełnomocnik podał także, iż dowiedział się o wyznaczeniu go do tej funkcji w dniu 4 marca 2014 r., a zatem liczony od tego dnia termin 30 dni, upływał w dniu 3 kwietnia 2014 r. Dzień 3 kwietnia 2014 r., o czym była już mowa wyżej, jest to dzień, w którym najpóźniej ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12, LEX nr 1136780). Oznacza to, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., upłynął najpóźniej w dniu 10 kwietnia 2014 r. Wobec tego wniesienie wniosku wraz ze skargą, poprzez nadanie ich w dniu 7 kwietnia 2014 r., nastąpiło z zachowaniem terminu do złożenia wniosku i dawało podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W oparciu zatem o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego argumentacja może stanowić pozytywną przesłankę pozwalającą na przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto, w ocenie Sądu, nie bez znaczenia dla kwestii przywrócenia terminu jest też zachowanie się samej strony, która niezwłocznie, to jest dwa dni po otrzymaniu decyzji, którą zamierzała zaskarżyć, zwróciła się do Sądu o wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika w celu udzielenia pomocy we wniesieniu skargi. Wobec powyższych okoliczności Sąd uznał, że uprawdopodobnione zostało, iż zarówno po stronie skarżącej, jak i jej pełnomocnika, brak było winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zachowany został jednocześnie wymóg formalny wynikający z art. 87 § 1 i § 4 P.p.s.a. Z tych względów, Sąd działając na zasadzie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.