II SA/Op 216/08
WyrokWSA w Opolu2008-12-09
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Krzysztof Bogusz, Teresa Cisyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego, jeśli właściciel samowolnie dokonał zmiany jego przeznaczenia na cele inwentarskie, nie dopełniając formalności przewidzianych prawem, mimo upływu wielu lat od tej zmiany?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo nakazały przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, nawet jeśli nastąpiła wiele lat temu i nie była kwestionowana przez sąsiadów, stanowi naruszenie prawa. Właściciel, nie dopełniając formalności związanych ze zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania i nie przedstawiając wymaganej dokumentacji w wyznaczonym terminie, uniemożliwił legalizację tej zmiany, co uzasadniało wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej P. W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego, który był użytkowany jako budynek inwentarski. Właściciel samowolnie dokonał tej zmiany w latach 70. XX wieku, nie dopełniając wymaganych formalności. Po zgłoszeniu przez sąsiada, organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie, wstrzymały użytkowanie i nakazały przedstawienie dokumentacji w celu legalizacji. P. W. nie wykonał nałożonych obowiązków, co doprowadziło do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. Skarżący podtrzymywał, że budynek od początku był częściowo użytkowany inwentarsko i kwestionował konieczność uzyskania zgody sąsiada.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr., Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.
UZASADANIENIE
Postanowieniem z dnia 12 października 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie oleskim w oparciu o przepis art. 71 a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wstrzymał użytkowanie przez P. W. budynku gospodarczego niezgodnie z przeznaczeniem. Organ stwierdził, że budynek ten użytkowany jest jako budynek inwentarski i zobowiązał właściciela P. W. do przedstawienia w terminie do dnia 15 listopada 2007 r. dokumentów w postaci: opisu i rysunku określającego usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem obiektu co do którego dokonano zmiany sposobu użytkowania; opisu technicznego, określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję wraz z danymi techniczno – użytkowymi; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz uzgodnień i opinii sanitarno – higienicznych. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że na podstawie poczynionych ustaleń stwierdzono, że samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku doprowadziła do zmiany warunków higieniczno – sanitarnych, a stosownie do treści przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zmiana taka wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Postanowienie to zostało skutecznie doręczone w dniu 17 października 2007 r. i odebrane przez żonę P. W. – K. W.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie oleskim decyzją z dnia 31 marca 2008 r., wydaną na podstawie art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego nakazał P. W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na posesji w [...] użytkowanego niegodnie z przeznaczeniem, jako budynek inwentarski. W uzasadnieniu organ podniósł, iż wszczął postępowanie na podstawie zgłoszenia przez sąsiada – M. B., w którym oświadczył on, że P. W. na swojej posesji narusza przepisy Prawa budowlanego. W ramach postępowania wyjaśniającego, organ I instancji ustalił, że w oparciu o decyzje o pozwoleniu na budowę z dnia 25 maja 1974 r. oraz z dnia 26 listopada 1974 r. posadowiono na tej nieruchomości dwie szopy o przeznaczeniu gospodarczym, w tym do przechowywania maszyn rolniczych. Wiaty te bez odpowiedniego zezwolenia zostały wykorzystane w części jako pomieszczenia inwentarskie, w których właściciel przetrzymywał trzodę chlewną oraz bydło. P. W. wyjaśnił, że budowle te były wykorzystywane w ten sposób od chwili ich wybudowania jeszcze przez jego dziadka, a także przez jego rodziców i żaden sąsiad dotychczas nie zgłaszał zastrzeżeń co do sposobu użytkowania tych budowli. Podał także, iż pomiędzy nim a M. B. toczy się przed Wójtem Gminy [...] postępowanie rozgraniczeniowe. Organ wspomniał, że w związku z uzyskaniem tej informacji postanowieniem z dnia 12 czerwca 2007 r. z urzędu zawiesił toczące się przed nim postępowanie, które następnie podjął postanowieniem z dnia 17 lipca 2007 r. W związku natomiast z tym, iż pomimo upływu terminu wyznaczonego przez organ postanowieniem z dnia 12 października 2007 r., P. W. nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, wydanie niniejszej decyzji stało się konieczne.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. W., wnosząc o "powtórne rozpatrzenie sprawy." Wskazał, że budynek gospodarczy, którego sprawa dotyczy, od początku jego istnienia, tj. od roku 1974 był użytkowany przez jego dziadka, a następnie przez rodziców, jako budynek częściowo inwentarski przeznaczony na chów zwierząt. Podniósł, że jego dziadek od początku miał zamiar wykorzystywać budynek dla celów inwentarskich i "nie sposób wyjaśnić dlaczego budynek ten został oznaczony jedynie jako przeznaczony dla celów gospodarczych." P. W. wskazał nadto, że sam nie dokonywał żądnych zmian w zakresie konstrukcji budynków, jak i ich użytkowania, ponieważ w takim stanie przejął je od swoich rodziców, a ci od dziadka. Zdaniem skarżącego pomimo, że od ponad trzydziestu lat w budynkach tych prowadzona była hodowla trzody chlewnej oraz bydła, żaden z sąsiadów nie sprzeciwiał się takiemu stanowi rzeczy. Dopiero M. B. rozpoczął ze skarżącym spór i uważa, że to z gospodarstwa skarżącego pochodzą "muchy i smród", podczas gdy cała wieś ma charakter gospodarczy i rolniczy oparty na produkcji zwierzęcej. P. W. zaznaczył także, iż w spornych budynkach była przeprowadzana kontrola Powiatowego Lekarza Weterynarii, który nie stwierdził istotnych naruszeń przepisów higieniczno – sanitarnych. Ostatecznie skarżący wyjaśnił, iż nie zastosował się do obowiązków zawartych w postanowieniu z dnia 12 października 2007 r., ponieważ uznał to za niecelowe, ze względu na brak zgody M. B. na adaptację budynków gospodarczych na cele inwentarskie. W ocenie skarżącego, w tym stanie rzeczy, nawet przedstawienie wyliczonych przez organ I instancji dokumentów nie doprowadziłoby do zalegalizowania użytkowania spornych budynków jako inwentarskich.
Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z dnia 13 maja 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji, w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu, organ odwoławczy dokonał szczegółowego opisu stanu faktycznego i wskazał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Szopy posadowione na nieruchomości P. W. były zatwierdzone jako budynki o przeznaczeniu gospodarczym, zmiana ich użytkowania, która według wyjaśnień złożonych przez samego właściciela, nastąpiła zaraz po ich wybudowaniu. Organ stwierdził, że nastąpiło to w sposób nielegalny, ponieważ zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229), obowiązującej w owym czasie, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego obejmująca m.in. zmianę warunków zdrowotnych i higieniczno – sanitarnych wymagała zgody właściwego organu administracji państwowej. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji stwierdzając naruszenie przepisów obowiązujących w dniu dokonania zmiany sposobu użytkowania, prawidłowo podjął postępowanie zmierzające do legalizacji zaistniałego stanu rzeczy w oparciu o obecnie obowiązującą regulację. Brak zastosowania się przez skarżącego do nałożonych na niego obowiązków i nie skompletowanie wymaganej dokumentacji, czyniło uzasadnionym wydanie zaskarżonej decyzji o obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego, tj. wprowadzenia wyłącznie gospodarczego użytkowania budynków. Organ odwoławczy wskazał także, że nie mogła być uwzględniona podnoszona przez skarżącego kwestia, iż wobec braku zgody sąsiada M. B. na adaptację posadowionych budynków dla celów inwentarskich, przedłożenie wymaganych dokumentów było niecelowe. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu stwierdził, iż przepisy prawa nie uzależniają legalizacji sposobu użytkowania budynków, od uzyskania takiej zgody, argument ten został zatem uznany za bezzasadny.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu złożył P. W. wnosząc o "ponowne rozpatrzenie jego sprawy". Skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w poprzednich pismach przedkładanych w toku postępowania administracyjnego, w szczególności co do okoliczności, że sporne obiekty od początku ich wybudowania były częściowo przeznaczone do hodowli zwierząt i to było zamiarem jego dziadka. Z przyczyn natomiast od niego niezależnych i jemu nieznanych, fakt ten nie znalazł odzwierciedlenia w treści decyzji o pozwoleniu na budowę. P. W. odnosząc się do zawartej w zaskarżonej decyzji uwagi organu odwoławczego, iż zgoda sąsiada na legalizacje użytkowania inwentarskiego spornych budowli nie jest konieczna, wskazał, że w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Oleśnie otrzymał odmienną informację. Z informacji tej wynikało, że w pierwszej fazie postępowania legalizacyjnego, przy składaniu dokumentów, zgoda ta jest zbędna, lecz "w dalszej części procesu legalizacji będzie brana pod uwagę zgoda sąsiada". Z tego względu skarżący odstąpił od wykonania obowiązków nałożonych na niego przez organ I instancji. Następnie P. W. wskazał na swoją trudną sytuację rodzinną i finansową, zaznaczył, iż prowadzenie działalności rolniczej jest jedynym źródłem utrzymania jego rodziny, a zamknięcie budynku, w którym częściowo umiejscowiona jest trzoda chlewna doprowadzi do pogorszenia ich warunków życia. Skarżący wniósł zatem o pozwolenie na dalsze użytkowanie spornych budynków dla celów inwentarskich bez konieczności przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w tym zakresie lub przynajmniej o tymczasowe zezwolenie na takie przeznaczenie budynków do chwili wybudowania nowej chlewni, która to budowa rozpocznie się z chwilą zakończenia postępowania rozgraniczeniowego. Ostatecznie skarżący wskazał, że jeśli istniałaby możliwość legalizacji dotychczasowego sposobu użytkowania bez konieczności uzyskania zgody sąsiada jest gotów wszcząć taką procedurę.
W odpowiedzi na skargę Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
W związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem referendarza sądowego tut. Sądu, z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 216/08 P. W. został zwolniony od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a).
Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze – art. 134 P.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził, by naruszała ona prawo, w zakresie który pozwalałby na uwzględnienie skargi.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 13 maja 2008 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie oleskim z dnia 31 marca 2008 r., nakazująca P. W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku gospodarczego zlokalizowanego na posesji w [...], użytkowanego niezgodnie z przeznaczeniem, jako budynek inwentarski.
Wspomnieć trzeba, że stosowanie do treści przepisu art. 138 § 1 K.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wydał prawidłową decyzję o utrzymaniu rozstrzygnięcia organu I instancji w mocy – art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Tym samym organ odwoławczy podzielił ustalenia i argumentację organu I instancji.
Organy obu instancji ustaliły, iż zmiana przeznaczenia spornych budynków gospodarczych nastąpiła niemal od razu po oddaniu ich do użytkowania, które miało miejsce na przełomie roku 1974 i 1975. Ustaleń tych nie kwestionują strony, a stan ten wynika także z wyjaśnień P. W. We wskazanym okresie (1974 – 1975) nastąpiła także zmiana regulacji prawnej, ponieważ ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46), została uchylona i zastąpiona przez nową ustawę z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229), która weszła w życie z dniem 1 marca 1975 r.
Organy obu instancji nie określiły w sposób dokładny okresu, w którym nastąpiła zmiana użytkowania obiektów budowlanych. W tym zakresie nie ma to jednak istotnego znaczenia, która z ustaw powinna mieć zastosowanie do oceny tej zmiany, ponieważ obie regulują te kwestię w sposób zbieżny. Zgodnie z art. 71 ust. 3 ustawy z roku 1961 przez zmianę sposobu użytkowania należy rozumieć stworzenie tego rodzaju sytuacji w obiekcie budowlanym, przy której następuje przeróbka na pomieszczenie na pobyt ludzi takich lokali, które uprzednio miały inne przeznaczenie lub były budowane dla innego celu, albo naruszenie warunków bezpieczeństwa pożarowego lub warunków higieniczno-sanitarnych, albo zmiana obciążeń użytkowych bądź zmiana wyglądu obiektu budowlanego. Stosownie natomiast do treści art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy z roku 1974, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego rozumie się m.in. naruszenie warunków bezpieczeństwa pożarowego lub warunków zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych. Oba akty prawne definiując zmianę sposobu użytkowania wskazywały zatem, iż jednym z czynników pozwalających na stwierdzenie zaistnienia takiego stanu, jest naruszenie warunków higieniczno-sanitarnych. Ta okoliczność była natomiast podstawą postępowania toczącego się w niniejszej sprawie przed organami nadzoru budowlanego.
Skoro organy nadzoru budowlanego stwierdziły zaistnienie zmiany w sposobie użytkowania budowli, obowiązane były zatem wszcząć odpowiednie postępowanie. W związku natomiast z faktem, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte w roku 2007, toczyło się wg przepisów obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Stosownie do treści przepisu art. 70 ust. 2, 4 i 7 Prawa budowlanego z roku 1994, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu tym należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, a także dołączyć szereg dokumentów pozwalających stwierdzić, iż zmiana użytkowania będzie zgodna z przepisami innych ustaw oraz nie będzie naruszać praw osób trzecich. Zgłoszenia tego należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia. Dokonanie zgłoszenia po faktycznej zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych. Oznacza to, iż za każdym razem, gdy dojdzie do samowolnej, nie poprzedzonej odpowiednim zgłoszeniem, zmiany sposobu użytkowania, zastosowanie znajdzie przepis art. 71a Prawa budowlanego z roku 1994. Stanowi on, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie odpowiedniej dokumentacji.
Przepis ten jest wyrazem ogólnej tendencji właściwej ustawie z dnia 7 lipca 1994 r., zgodnie z którą organy nadzoru budowlanego stwierdzając nieprawidłowości polegające na szeroko rozumianej samowoli budowlanej, obowiązane są w pierwszym rzędzie dążyć do zalegalizowania zaistniałego stanu faktycznego, a dopiero gdy doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe, organy te władne są do wydawania decyzji zmierzających – ogólnie rzecz ujmując – do przywrócenia stanu poprzedniego, w skrajnych zaś przypadkach przybierają postać nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Prawidłowo zatem organ I instancji - po stwierdzeniu samowoli, polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku - wydał postanowienie, wstrzymujące takie użytkowanie oraz nałożył na P. W. szereg obowiązków zmierzających do legalizacji tej zmiany. Przypomnieć trzeba, że P. W. zobowiązany został do przedstawienia dokumentów w postaci: opisu i rysunku określającego usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem obiektu co do którego dokonano zmiany sposobu użytkowania; opisu technicznego, określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję wraz z danymi techniczno - użytkowymi; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz uzgodnień i opinii sanitarno – higienicznych. Po stwierdzeniu spełnienia nałożonego obowiązku w zakreślonym terminie, organ nadzoru budowlanego, zgodnie z przepisem art. 71a ust. 2 Prawa budowlanego, miałby podstawę, aby w drodze postanowienia ustalić wysokość opłaty legalizacyjnej, nie wymagając od P. W. żadnych dalszych warunków.
P. W. nie stosując się do obowiązku przedłożenia wskazanych przez organ dokumentów, uniemożliwił tym samym zalegalizowanie dokonanej zmiany w jego budynku gospodarczym. Podkreślić należy, że przepis art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, w sposób jasny i precyzyjny stanowi, iż w przypadku niewykonania w terminie nałożonych obowiązków albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, właściwy organ, w drodze decyzji nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Organ I instancji stwierdziwszy zatem upływ terminu i brak jakichkolwiek działań ze strony P. W. zmierzających do złożenia wymaganej dokumentacji, był zobligowany do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania spornych budynków.
Organ odwoławczy nie mógł również uwzględnić podnoszonych przez skarżącego kwestii związanych z tym, że wskazane obiekty budowlane były częściowo użytkowane jako inwentarskie już od ponad trzydziestu lat, ponieważ w żaden sposób nie mogło to zmienić faktu, iż takie przeznaczenie tych budowli było nielegalne.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał konieczność utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, ponieważ bezczynność P. W. była ewidentna. Zdaniem Sądu, okoliczności przedstawione przez skarżącego, w szczególności sam fakt, tak długiego, bezkonfliktowego okresu użytkowania budowli dla celów inwentarskich, a także wspomniane przez skarżącego uzyskanie pozytywnej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii, wskazywały na to, że wypełnienie obowiązków nałożonych w postanowieniu przez organ I instancji nie będzie problematyczne i legalizacja zmiany użytkowania byłaby możliwa. Skarżący nie podjął jednak żadnych działań zmierzających do doprowadzenia sposobu użytkowania obiektów do zgodności z przepisami prawa.
Raz jeszcze podkreślić należy, że zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego ocenia organ w porównaniu do sposobu użytkowania tego obiektu określonego w decyzji o pozwoleniu na budowę, ewentualnie w porównaniu do sposobu użytkowania wskazanego w późniejszych decyzjach o pozwoleniu na zmianę użytkowania tego obiektu (zob. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2007 r., II OSK 306/06 – LEX nr 339645). Skoro w rozpoznawanej sprawie organ ustalił, że brak jest w stosunku do przedmiotowych budynków pozwolenia na zmianę dotychczasowego użytkowania, stąd poczynione ustalenia odnoszą się do pozwolenia budowlanego, które wyraźnie określało funkcję spornego budynku, jako budynek gospodarczy. Użytkowanie spornych budynków gospodarczych w części do celów hodowlanych trzody chlewnej, czego strony postępowania nie negują, potwierdza tę okoliczność, iż nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania, stąd zasadnie organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie na zasadzie art. 71a Prawa budowlanego.
Ponadto dodać trzeba, że dokonanie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie może być zalegalizowane tylko z powodu upływu 30 lat od tego faktu, czy też z tego powodu, iż dokonał tej zmiany dziadek obecnego właściciela nieruchomości. Jak wskazano wyżej, przepisy z daty dokonania zmiany sposobu użytkowania przewidywały także konieczność zgłoszenia uprzedniej, zamierzonej zmiany sposobu użytkowania.
Zasygnalizować także wypada, że chociaż sprawa legalizacji użytkowania obiektów budowlanych posadowionych na nieruchomości P. W. miała początek w sporze z sąsiadem M. B., to jednak sprawa ta nie mogła być przedmiotem rozpoznawania przez tutejszy Sąd. Spory sąsiedzkie związane z immisjami niedozwolonymi, przekraczającymi przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, są bowiem rozpoznawane przez sądy cywilne.
Sąd nie mógł także przy wydawaniu orzeczenia brać pod uwagę naszkicowanej przez skarżącego sytuacji rodzinnej i majątkowej. Jak zostało wskazane na wstępie rozważań, sądy administracyjne nie badają rozstrzygnięć organów pod względem ich słuszności, zgodności z zasadami współżycia społecznego, a jedynie kontrolują ich zgodność z przepisami prawa.
Zaskarżona decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 13 maja 2008 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie oleskim była prawidłowa i w pełni odpowiadała wskazanym wyżej przepisom prawa, wobec czego, na mocy art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło