II SA/Op 216/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 października 2013 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego. postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. M. M. reprezentowany – jako osoba częściowo ubezwłasnowolniona - przez kuratora J. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, celem zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 października 2013 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku okresowego. Kurator skarżącego odebrał decyzję z dnia 25 października 2013 r., w dniu 29 stycznia 2014 r., a wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył w dniu 31 stycznia 2014 r. (data nadania przesyłki placówce pocztowej). Postanowieniem z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt II SO/Op 17/14, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, ustanowił dla skarżącego radcę prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu, w dniu 3 marca 2014 r. zawiadomiła Sąd o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu radcy prawnego P. S., prowadzącego działalność w Opolu. Pełnomocnik M. M. w dniu 7 kwietnia 2014 r. (data stempla pocztowego), złożył za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, skargę na jego decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. We wniosku wskazał, że w dniu 17 marca 2014 r. zapoznał się z aktami sprawy w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym w Opolu, które zawierały jedynie wniosek kuratora skarżącego o przyznanie prawa pomocy, nie było w nich jednak akt administracyjnych. Dopiero 31 marca 2014 r. otrzymał dokumentację sprawy od kuratora skarżącego, a dokumentów od organu I instancji, w którego miały być posiadaniu, pomimo pisemnej prośby, nie otrzymał do dnia wniesienia wniosku. Według pełnomocnika przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała zatem w dniu 31 marca 2014 r. i z tym dniem rozpoczął bieg 7 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pełnomocnik z urzędu wezwany przez Sąd do wskazania, kiedy dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem dla skarżącego podał, że pismo OIRP w Opolu powiadamiające go o tym fakcie otrzymał w dniu 4 marca 2014 r. W tej sytuacji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, mógł być, jego zdaniem, które poparł poglądami wyrażonymi w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wniesiony najpóźniej po dacie przypadającej 30 dni po dowiedzeniu się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem, czyli najpóźniej 10 kwietnia 2014 r. Podnosząc te same argumenty, co we wniosku o przywrócenie terminu, co do daty uzyskania możliwości dostępu do akt sprawy wskazał, że nadanie przez niego skargi wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia w dniu 7 kwietnia 2014 r., nastąpiło w terminie. Odpowiadając na skargę pismem procesowym z 5 maja 2014 r. organ II instancji wniósł o jej odrzucenie z uwagi na wniesienie skargi po terminie, ewentualnie w razie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U 2012 poz. 270, z późn. zm.), dalej zwanej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 i 3 P.p.s.a.). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Może być stosowane, gdy przewidują je przepisy szczegółowe, pozwala ono na ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego. Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy odnotować, że kurator skarżącego zwrócił się do Sądu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi w dniu 31 stycznia 2014 r., (data stempla pocztowego), czyniąc to zatem bezzwłocznie po odebraniu przez niego decyzji w dniu 29 stycznia 2014 r. Takie działanie strony skarżącej było dopuszczalne w świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., przewidującego, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Ustanowiony dla skarżącego z urzędu pełnomocnik wskazał, że w dniu 4 marca 2014 r. dowiedział się o wyznaczeniu go do pełnienia tej funkcji, a w dniu 7 kwietnia 2014 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, dołączając skargę. Rozpoznając wniosek Sąd kierował się poglądami utrwalonymi w orzecznictwie, powołanymi także przez pełnomocnika skarżącego. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 8/09, teza 2, opubl. System Informacji Prawnej LEX nr 551906, przyjęto, że w sytuacji ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy przyjąć, że dniem, z którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, nie później jednak niż dzień, w którym upłynęło 30 dni od momentu kiedy strona dowiedziała się o fakcie jego ustanowienia. Pełnomocnik M. M. złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 7 kwietnia 2014 r. tłumaczył tym, że wcześniej nie było to możliwe ze względu na konieczność zapoznania się z aktami i dokumentami sprawy, a dostęp do nich okazał się utrudniony. Zapoznał się z nimi dopiero w dniu 31 marca 2014 r. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a., został zachowany. Takie stanowisko jest zbieżne z poglądem, iż zastosowanie literalnej wykładni przepisu art. 87 § 4 P.p.s.a, oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi do sądu) przez adwokata ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu siedmiu dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, terminu do sporządzenia skargi do siedmiu dni, liczonego od momentu kiedy mógł zapoznać się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowego środka zaskarżenia. Stawiałoby to też w uprzywilejowanej pozycji pełnomocników z wyboru, którzy teoretycznie na wniesienie i sporządzenie skargi dysponują 30 dniami, wynikającymi z art. 53 § 1 P.p.s.a. Prowadziłoby to do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej pełnomocników, co nie powinno mieć miejsca. Zasadne jest zatem w sytuacji ustanowienia adwokata w trybie art. 244 P.p.s.a., uznanie za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi (art. 87 § 1 P.p.s.a) dnia, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość dokonania czynności, po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 198/06, opubl. – w CBOSA na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odniesieniu do okoliczności wniesienia skargi i wniosku w dniu 7 kwietnia 2014 r., przyjdzie odnotować, że pełnomocnik wskazał także, że dowiedział się o wyznaczeniu go do tej funkcji w dniu 4 marca 2014 r., a zatem liczony od tego dnia termin 30 dni, upływał w dniu 3 kwietnia 2014 r. Według natomiast powołanego już wyżej orzecznictwa, dzień 3 kwietnia 2014 r. jest to dzień, w którym najpóźniej ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12, zamieszczone w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). To oznacza, że 7 dniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. upłynął najpóźniej w dniu 10 kwietnia 2014 r.. Wobec tego nadanie wniosku wraz ze skarga kasacyjną w dniu 7 kwietnia 2014 r., nastąpiło z zachowaniem terminu do złożenia wniosku i dawało podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec tego należy stwierdzić, iż przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego argumentacja może stanowić pozytywną przesłankę pozwalającą na przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto, w ocenie Sądu, nie bez znaczenia dla kwestii przywrócenia terminu jest tu zachowanie się samej strony, która niezwłocznie, to jest 2 dni po otrzymaniu decyzji, którą zamierzała zaskarżyć, zwróciła się do Sądu o wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika w celu udzielenia pomocy we wniesieniu skargi. Analizując stan faktyczny sprawy na tle powołanych wyżej przepisów Sąd uznał, że zarówno strona skarżąca, jak i jej pełnomocnik nie zawinili w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, co uprawdopodobnili, zachowując jednocześnie wyżej opisany wymóg formalny z art. 87 § 1 P.p.s.a. Wobec powyższego na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.