II SA/Op 240/06
PostanowienieWSA w Opolu2006-09-25
Skład orzekający: Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją wydał, w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, powoduje bezprzedmiotowość tego postępowania i uzasadnia jego umorzenie?Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z powodu zdarzeń zaszłych w jego toku. Uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ, który ją wydał, w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, stanowi takie zdarzenie, ponieważ eliminuje przedmiot zaskarżenia. Uchwała uchylająca, nawet jeśli częściowo stwierdzono jej nieważność, weszła w życie i uchyliła poprzednią uchwałę, co czyni dalsze postępowanie bezprzedmiotowym.Stan faktyczny
Wojewoda Opolski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Lubsza dotyczącą utrzymania czystości i porządku, domagając się stwierdzenia jej nieważności. W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego Rada Gminy Lubsza podjęła nową uchwałę, która uchyliła zaskarżoną uchwałę. Mimo częściowego stwierdzenia nieważności uchwały uchylającej przez organ nadzoru, jej kluczowe przepisy, w tym uchylający poprzednią uchwałę, weszły w życie. Zaskarżona uchwała nie wywołała skutków prawnych.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Gminy Lubsza z dnia 23 listopada 2006 r., Nr XXXII/303/2005 w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy postanawia: umorzyć postępowanie.
Przedmiotem skargi Wojewody Opolskiego wniesionej w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jest uchwała Rady Gminy Lubsza z dnia 23 listopada 2006 r., Nr XXXII/303/2005, w sprawie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lubsza. Organ nadzoru wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały z powodu istotnego naruszenia prawa, wskazując, że Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lubsza, stanowiący załącznik do tej uchwały, nie wypełnia dyspozycji przepisu art. 4 ust. 2 pky 3 ustawy o samorządzie gminnym.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Lubsza oświadczył, iż na podstawie art. 53 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Rada Gminy Lubsza uwzględniła skargę w całości i podjęła kroki do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej uchwały. W tym celu został przygotowany projekt nowej uchwały, która to uchwała, po jej podjęciu na sesji Rady Gminy w dniu 31 maja 2006 r., uchyli zaskarżona uchwałę.
Ustosunkowując się do powyższego oświadczenia, organ nadzoru w piśmie procesowym z dnia 8 czerwca 2006 r., uzależnił wycofanie skargi od podjęcia przez Radę Gminy Lubsza stosownej uchwały, a tym samym do spełnienia przez Radę warunku, o którym mowa w art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz od nie wywoływania przez skarżoną uchwałę skutków prawnych.
Przy piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2006 r. Wójt Gminy Lubsza doręczył uchwałę Rady Gminy Lubsza Nr XXXVII/346/2006 z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lubsza, że według zapisu zawartego w § 19 uchylona została zaskarżona przez Wojewodę Opolskiego uchwała Nr XXXII/303/2005 z dnia 23 listopada 2003 r.
Na wezwanie Sądu, Wójt Gminy Lubsza w piśmie z dnia 7 lipca 2006 r. oświadczył, iż zaskarżona uchwała nie wywołała skutków prawnych.
W piśmie procesowym z dnia 14 lipca 2006 r. Wojewoda Opolski wskazał, że zaskarżona uchwała Nr XXXII/303/2005 z dnia 23 listopada 2003 r. została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego nr 28 z dnia 21 kwietnia 2006 r., pod poz. 992. Poza tym poinformował, że rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 7 lipca 2006 r. nr PN.III–AR–0911-1-126/06, została stwierdzona częściowa nieważność powoływanej przez Gminę uchwały Nr XXXVII/346/2006 z dnia 31 maja 2006 r., uchylającej zaskarżoną uchwałę. Uchwała uchylająca została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego nr 47 z dnia 14 lipca 2006 r., pod poz. 1500 i wejdzie w życie w części nie objętej rozstrzygnięciem (w tym jej § 19). Tym samym od dnia 29 lipca 2006 r. z obrotu prawnego wyeliminowana zostanie uchwała skarżona, co umożliwi umorzenie postępowania w trybie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z uchyleniem zaskarżonej uchwały przez Radę Gminy i niewywołaniem przez tę uchwałę skutków prawnych, Wojewoda Opolski podtrzymał następnie w piśmie z dnia 7 sierpnia 2006r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
postępowanie podlega umorzeniu. Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W przepisie tym została zatem dopuszczona przez ustawodawcę możliwość podjęcia przez organ administracji, który wydał akt zaskarżony następnie do sądu administracyjnego, działania w trybie tzw. Samokontroli. Akt wydany w trybie tego przepisu jest nowym aktem, wydanym w tej samej sprawie i w tym samym postępowaniu administracyjnym. Zastępuje ona akt zaskarżony do sądu administracyjnego, w związku z czym przysługuje od niego skarga do sądu administracyjnego. Wyłącznie do skarżącego należy ocena, czy rozstrzygnięcie wydane w trybie autokontroli przez organ uwzględnia w całości skargę wniesioną przezeń do sądu administracyjnego, czyniąc zadość jego oczekiwaniom, czy też uwzględnia skargę jedynie częściowo albo nie uwzględnia wcale żądania skargi, co powodowałoby, że decyzja taka musiałaby zostać oceniona jako wydana z naruszeniem przepisu art. 54 § 3 ustawy, zawierającego kategoryczny wymóg uwzględnienia w całości skargi.
Z kolei, w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W świetle tego przepisu oraz powołanego wcześniej art. 54 § 3 p.p.s.a., bezprzedmiotowość postępowania może wynikać ze zdarzeń zaszłych w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie.
Uchwała Rady Gminy Lubsza Nr XXXII/303/2005 z dnia 23 listopada 2006 r., będąca przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, została wyeliminowana z obrotu prawnego, albowiem na sesji w dniu 31 maja 2006r. Rada Gminy Lubsza podjęła uchwałę Nr XXXVII/346/2006 w sprawie uchylenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Lubsza. W § 19 tej uchwały zawarty został zapis o uchyleniu uchwały Nr XXXII/303/2005 z dnia 23 listopada 2005 r., natomiast § 21 – zapis o wejściu jej w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego. Omawiana uchwała uchylająca została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 14 lipca 2006r., zatem zgodnie z zapisem § 21 tej uchwały weszła w życie po upływie 14 dni, tj. od dnia 29 lipca 2006r. Wprawdzie rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 7 lipca 2006r., Nr PN.III-AR-0911-1-126/06, Wojewoda Opolski częściowo stwierdził nieważność uchwały z dnia 31 maja 2006 r., jednak rozstrzygnięcie to dotyczyło tylko zapisów § 3 ust. 5 zd. Pierwsze, § 4 ust.2, 4 i 6, §6 ust.3 § 8 ust. 2, § 9 ust. 2 i 3 oraz § 13 tej uchwały. Rozstrzygnięcie nadzorcze nie obejmowało zatem ani przepisu § 19 ani przepisu § 21 uchwały uchylającej.
Skoro uchwała Rady Gminy Lubsza Nr XXXVII/346/2006 z dnia 31 maja 2006r., w części obejmującej ostatnio powołane przepisy, weszła w życie, to w tych okolicznościach stwierdzić należało, iż skarżona uchwała została wyeliminowana z porządku prawnego.
W tym miejscu stwierdzić ponadto przyjdzie, że uchylenie uchwały przez organ gminy nie czyni automatycznie postępowania sądowoadministracyjnego bezprzedmiotowym. Uchylenie uchwały przez organ gminy inną uchwałą ma bowiem charakter konstytutywny, a zatem wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc). Tym samym przerywa wywoływanie przez tę uchwałę skutków prawnych jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej, natomiast stwierdzenie nieważności uchwały znosi jej skutki od samego początku (ex tunc).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy przyjąć, że Rada Gminy Lubsza skorzystała z uprawnienia zawartego w art. 54 § 3 p.p.s.a, uwzględniając w całości skargę Wojewody Opolskiego, dotyczącą stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Wobec faktu, iż uchylona uchwała nie wywołała żadnych skutków prawnych, brak było podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Uchwała uchylająca nie została przy tym zaskarżona do Sądu w drodze odrębnej skargi przez organ nadzoru i weszła w życie przed datą rozpoznania sprawy przez Sąd. Podjęcie przez Radę Gminy Lubsza uchwały Nr XXXVII/346/2006 z dnia 31 maja 2006 r., uchylającej uchwałę Nr XXXII/303/2005 z dnia 23 listopada 2006 r. należało zatem uznać za zdarzenie, zaszłe w toku postępowania sądowoadministracyjnego, powodujące bezprzedmiotowość tego postępowania.
Z tego względu skuteczne wyeliminowanie przez Radę Gminy Lubsza zaskarżonej uchwały z obiegu prawnego stanowi przesłankę umorzenia postępowania, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż w sytuacji braku przedmiotu zaskarżenia postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło