II SA/Op 241/04

PostanowienieWSA w Opolu2004-09-20

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, chyba że przepis ustawowy stanowi inaczej. Brak takiej legitymacji skutkuje odrzuceniem skargi. Gmina może być stroną postępowania, ale skarga musi być wniesiona w jej imieniu, z powołaniem się na jej interes prawny, a nie przez organ, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w O., który wydał decyzję w pierwszej instancji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. uchylającą tę decyzję i umarzającą postępowanie. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i postanowił odrzucić skargę z uwagi na brak legitymacji procesowej skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Odrzucić skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz – spr po rozpoznaniu w dniu 20 września 2004 na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w O. zaskarżył do Sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającą decyzję wydaną w I instancji przez tegoż Kierownika i umarzającą postępowanie pierwszej instancji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skargę należało odrzucić. Przepis art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w O. nie był stroną, lecz organem administracyjnym prowadzącym postępowanie administracyjne. Z art. 28 i art. 29 Kpa wynika, że stroną nie może być organ, który w sprawie został powołany do wydania decyzji administracyjnej. Odnosi się to także do organu pierwszej instancji, któremu przepis prawa nie przyznaje uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania, z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcie w drodze skargi (por. uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 24 stycznia 1997 r., sygn. akt IV SA 802/95, ONSA 1997/4/179). Możliwe są wyjątki od tej reguły, ale mogą być one ustanowione jedynie w przepisach rangi ustawowej (art. 50 § 2 Prawa o postępowaniu (...). Przykładem takiej regulacji jest art. 98 ust.3 ustawy o samorządzie gminnym. Przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz.734 ze zm.) nie przewidują wyjątku od zasady braku legitymacji organu I instancji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję lub postanowienie organu odwoławczego. Skoro organ pierwszej instancji nie mieści się w kręgu podmiotów wymienionych w art. 50 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jego skargę należało odrzucić (por. Tadeusz Woś w: T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Postępowanie sądowoadministracyjne ", Wyd. Prawnicze LexisNexis W-wa 2004r., str.129). Zdaniem Sądu nie zachodzi, w niniejszej sprawie, sytuacja w której skarżący występowałby jako organ reprezentujący gminę, powołującą się na interes prawny, uprawniający gminę do wniesienia skargi na decyzję wydaną w przedmiocie przyznania wnioskodawczyni dodatku mieszkaniowego. Podzielić należy pogląd, według którego gmina nie traci statusu strony z tego powodu, że organ gminy orzekał w sprawie w charakterze organu I instancji (por. m.in. Wojciech Chróścielewski "Jednostka samorządu terytorialnego jako strona postępowania administracyjnego prowadzonego przez jej organ", Państwo i Prawo 2003 / 4 / 32 – 44). Jednak rozpatrywanej skargi nie złożyła Gmina [...]. W skardze skarżący został określony jako Ośrodek Pomocy Społecznej w O. W uzasadnieniu skargi nie wskazano interesu prawnego Gminy, który stanowiłby podstawę zainicjowania postępowania sądowego przez Gminę. Ponadto, kierownik ośrodka pomocy społecznej nie jest, w myśl art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.), organem reprezentującym gminę na zewnątrz. Organem takim jest wójt (w omawianym przypadku Burmistrz [...] ). Co prawda Kierownik podpisując skargę powołał się na upoważnienie Burmistrza, ale nie oznacza to, iż działa jako pełnomocnik Burmistrza składającego skargę Gminy [...]. Po pierwsze bowiem, jak już wyżej zasygnalizowano, nie oznaczono Gminy jako skarżącego i nie powołano się na interes prawny Gminy stanowiący podstawę zaskarżenia rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Po drugie, podpisując decyzję wydaną przez siebie jako organ I instancji, Kierownik powołał się na identycznie brzmiące określenie: "z upoważnienia Burmistrza". W skardze Kierownik, będący, co wydaje się nie bez znaczenia, tą samą osobą która wydała decyzję I instancji, nie nawiązał w ogóle do kwestii ewentualnego rozszerzenia zakresu upoważnienia posiadanego w chwili wydania decyzji I instancji. Zauważyć przy tym warto, iż kwestia prawidłowości upoważnienia Kierownika do podjęcia rozstrzygnięcia była, w weryfikowanym postępowaniu, przedmiotem sporu organów administracyjnych. Powtórzyć zatem przyjdzie, że skarga została wniesiona nie przez Gminę [...], ale przez organ który wydał decyzję I instancji, w postępowaniu administracyjnym weryfikowanym niniejszym postępowaniem sądowym. Poza zakresem rozważań Sądu pozostało zatem zagadnienie istnienia interesu prawnego Gminy [...] w zaskarżeniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, w której to sprawie Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w O. wydal decyzję jako organ I instancji. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło