II SA/Op 241/15
PostanowienieWSA w Opolu2015-07-29
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, utrzymująca się z renty socjalnej w kwocie 739,58 zł i prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z bezrobotnymi matką i bratem, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Skarżąca, której jedynym dochodem jest renta socjalna w kwocie 739,58 zł, z której musi pokryć koszty leczenia, utrzymania i inne niezbędne wydatki, a także wspierająca bezrobotnych członków rodziny, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W związku z tym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca M. Z. złożyła skargę na akt Burmistrza Grodkowa odmawiający jej umieszczenia na liście oczekujących na lokal mieszkalny. Została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego, od którego złożyła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Do wniosku dołączyła dokumentację potwierdzającą jej niskie dochody z renty socjalnej, konieczność leczenia oraz trudną sytuację rodzinną (wspólne gospodarstwo z bezrobotnymi matką i bratem).Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Z. na akt Burmistrza Grodkowa z dnia 28 kwietnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Skarżąca M. Z. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na akt Burmistrza Grodkowa z dnia 28 kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy. W związku z tym skarżąca została wezwana w dniu 22 czerwca 2015 r., do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, z póżn. zm.) i w następnym dniu złożyła wniosek o zwolnienie jej przez Sąd z kosztów sądowych. Do pisma z dnia 23 czerwca 2015 r. dołączyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu, Inspektorat w Prudniku, z dnia 12 marca 2015 r. o wysokości jej świadczenia rentowego, wypłacanego jej w kwocie 458,13 zł, gdyż kwota 739,58 zł renty socjalnej jest zmniejszona o kwotę 184,89 zł z tytułu egzekucji komorniczej.
Wobec tego w dniu 3 lipca 2015 r. skarżąca została wezwana do przesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym urzędowym formularzu. Skarżąca przesłała wniosek na urzędowym formularzu w dniu 7 lipca 2015 r., (data stempla pocztowego), wskazała w nim, że choruje od kilku lat, wymaga spokojnego trybu życia, co wynika także z zaleceń lekarskich. Utrzymuje się z renty socjalnej w kwocie 739,58 zł. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i bratem, oboje oni są bezrobotni. Załączyła kopie zaświadczenia lekarskiego z dnia 10 marca 2015 r. o tym, że leczy się od 2007 r., a z uwagi na stan psychiczny wskazane jest zamieszkanie w osobnym lokalu.
Działając w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., referendarz sądowy zważył, co następuje:
W przywołanej wyżej ustawie P.p.s.a., przewidziana została instytucja procesowa prawa pomocy, której istota przejawia się w tym, że obejmuje ona zwolnienie strony od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.).
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy polegające na zwolnieniu jej od kosztów sądowych, czyli stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanki jakie powinna spełnić osoba fizyczna ubiegająca się o prawo pomocy w tym zakresie, zostały określone w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przy tym rozumieć, jako zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (patrz. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane ).
Skarżąca uzyskuje miesięczny dochód z renty w kwocie netto 739,58 zł, ma on pokryć jej wydatki na leczenie, jedzenie i inne niezbędne życiowo koszty, jak np. środki higieny osobistej, czy ubranie. Wydatki na bieżące utrzymanie w stosunku do wysokości uzyskiwanego dochodu, a także wykazanego braku jakiegokolwiek majątku, skłaniają do oceny, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla swojej osoby. Biorąc pod uwagę, że skarżąca musi zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe z renty socjalnej w kwocie 739,59 zł, referendarz sądowy uznał, iż nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego, pełnych kosztów sądowych. Tym bardziej, że jest osobą, która wymaga stałej opieki lekarza, na co wskazuje przedstawione zaświadczenie lekarskie, a także sugeruje to fakt, że pobiera ona rentę socjalną, przysługującą osobom całkowicie niezdolnym do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej – Dz. U. z 2013 r., poz. 982, z póżn. zm.). świadczy o tym także, znajdujące się w aktach sądowych sprawy zaświadczenie z dnia 15 czerwca 2015 r. o pobycie skarżącej od 7 czerwca 2015 r. w Szpitalu w [...], na oddziale psychiatrycznym.
Przychodzi w tym miejscu zauważyć, że w orzecznictwie sądowym stwierdzono, iż sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenia strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357). Dlatego referendarz sądowy przyjął do swoich ustaleń informacje z wniosku o przyznanie mieszkania z dnia 19 maja 2015 r., znajdujących się w akt administracyjnych sprawy. We wniosku tym wskazano, że matka skarżącej mieszka z przyjacielem, a brat przebywa w zakładzie karnym, a jedyny dochód z tytułu renty socjalnej ma skarżąca. Informacje te potwierdzają zatem iż stan materialny skarżącej jest taki jak wskazany przez nią we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tej sytuacji zostało przyznane skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli w zakresie o jaki wnosiła.
W tych okolicznościach sprawy referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło