II SA/Op 246/18
PostanowienieWSA w Opolu2018-06-28
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż nieruchomości stanowiącej mienie gminne w trybie przetargu podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sprzedaż nieruchomości komunalnych w trybie przetargu, regulowana przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi czynność z zakresu prawa cywilnego, a nie administracyjnego. W związku z tym, sprawy dotyczące takich transakcji nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, a skarga w tej materii jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na sprzedaż nieruchomości stanowiącej mienie gminne przez Burmistrza Prudnika, zarzucając nieprawidłowości w sposobie ustalenia ceny i przeprowadzenia przetargu. Burmistrz Prudnika wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jednoznaczne oznaczenie zaskarżonego aktu lub czynności, jednak skarżący nie zastosował się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik –spr. po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na Burmistrza Prudnika w przedmiocie sprzedaży nieruchomości stanowiących mienie gminne postanawia odrzucić skargę.
Pismem z dnia 20 kwietnia 2018 r., J. W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o anulowanie sprzedaży budynku [...] – [...] w [...], której to sprzedaży dokonał Burmistrz Prudnika osobom indywidualnym. Zdaniem skarżącego, grunty wokół budynku burmistrz sprzedał za 0 złotych, natomiast piętro budynku za 20% ceny rynkowej. W ocenie skarżącego, w budynku tym dokonano szeregu prac remontowych (np. wymiany okien – dużych i małych, wybudowania nowej szatni, zainstalowania nowej instalacji elektrycznej). Skarżący zauważył, że przetarg – jego zdaniem – "był ustawiony", wyżej wymienione prace remontowe wykonano przed sprzedażą nieruchomości, a Wydział Oświaty w Prudniku w latach 60-tych na siłę przejął [...], na cele [...]. Reasumując swoje stanowisko, skarżący zwrócił się o pisemną informację w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Prudnika wniósł o jej odrzucenie, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy. Burmistrz podniósł, że przedstawiona w skardze sprawa dotyczy sprzedaży lokali, których zbycie nastąpiło na zasadzie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121) – zwanej dalej: "ustawą o gospodarce nieruchomościami". Tym samym, sprawa nie podlega załatwieniu w trybie administracyjnym, gdyż poruszone w niej kwestie dotyczą stosunków cywilnoprawnych.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 4 czerwca 2018 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie i jednoznaczne oznaczenie zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu), czynności lub bezczynności Burmistrza Prudnika i w tym zakresie podanie daty oraz numeru zaskarżonego aktu lub czynności, bądź określenie na czym polega skarżona bezczynność organu, a także określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni, spowoduje odrzucenie skargi.
Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 czerwca 2018 r., co obrazuje pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki znajdujące się w aktach sadowych sprawy (por.: k-11 akt).
Do dnia wydania niniejszego orzeczenia, skarżący nie odpowiedział w żaden sposób na ww. wezwanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi głównie o dokonanie oceny, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a.", jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - zwanej dalej: "Kpa" oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art.3 § 3 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie wniesiona skarga wykracza poza zakres przedmiotowy, o którym mowa w 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. Ustaleń tych dokonano na podstawie treści skargi oraz odpowiedzi na skargę, jak również akt sprawy, z uwagi na brak odpowiedzi skarżącego na wezwanie Sądu o sprecyzowanie przedmiotu skargi, do którego to wezwania skarżący w żaden sposób się nie odniósł. Z wymienionych dokumentów wynika, że skarżący zarzuca Burmistrzowi Prudnika nieprawidłowości w zakresie sprzedaży nieruchomości położonej w [...], stanowiącej w przeszłości [...], a następnie tzw. [...], która to nieruchomość stanowiła niegdyś własność gminną i została zbyta na rzecz osób indywidualnych.
Z powyższych względów, dla oceny czy niniejsza sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych istotne znaczenie ma wskazanie procedury, w jakiej następuje sprzedaż nieruchomości stanowiącej mienie komunalne. A mianowicie, sprzedaż nieruchomości należących do gminy, jako jednostki samorządu terytorialnego, jest jedną z form prawnych zarządzania nieruchomościami, stanowiącymi mienie komunalne. Stosownie do art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 466, z późn. zm.), organem uprawnionym do reprezentowania gminy w sprawach gospodarowania nieruchomościami jednostek samorządu terytorialnego jest organ wykonawczy gminy, tj. wójt, burmistrz, prezydent. Sprzedaż nieruchomości komunalnych, co do zasady odbywa się w trybie przetargowym. Podstawowe zasady organizowania i przeprowadzania przetargu regulują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1490, z późn. zm.). Procedura przetargowego zbywania nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego mieści się w sferze prawa cywilnego. Jak wynika z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami, sprzedaż nieruchomości wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. W przedmiotowej procedurze zarówno organizator przetargu, jak i uczestnicy występują w charakterze równorzędnych podmiotów.
Tym samym w niniejszym przypadku mamy do czynienia ze sprawą, do której nie mają zastosowania przepisy K.p.a., albowiem rozporządzanie nieruchomością przez jej właściciela nie zawiera elementu administracyjnego, czyli władczego. Konsekwencje w zakresie stosunków pomiędzy stronami umowy cywilnoprawnej, podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu cywilnym.
W przedmiocie kształtowania tych stosunków nie toczy się zatem żadna sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 K.p.a. Sprawy dotyczące sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu nie są sprawami, w których wydawana jest decyzja administracyjna. Nie można też mówić w takim wypadku o aktach sprawy administracyjnej, czyli zbiorze dokumentów mających znaczenie dla sprawy oraz dla toku postępowania administracyjnego. Sprawy cywilne, a taki charakter posiada przedstawiona przez skarżacego kwestia, są natomiast rozpoznawane - stosownie do art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 155, z późn. zm.), przez sądy powszechne.
W tym stanie rzeczy uznać należało, że przedmiot skargi nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 i 4 P.p.s.a. Tym samym skoro przedmiotowa sprawa nie podlega załatwieniu w drodze postępowania administracyjnego i nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, to skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło