II SA/Op 255/14
PostanowienieWSA w Opolu2014-07-07
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) w celu wniesienia skargi kasacyjnej, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu głównym, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
W przypadku, gdy strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu głównym (np. w sprawach z zakresu pomocy społecznej), wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od tych kosztów staje się bezprzedmiotowy i powinien zostać umorzony. Niemniej jednak, prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) może zostać przyznane, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia takie rozwiązanie, zwłaszcza w kontekście wymogu tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego przy wnoszeniu skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący T. R. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącą zasiłku celowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił tę skargę. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niską rentę jako jedyne źródło dochodu i wysokie koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
1) ustanowiono dla skarżącego adwokata, 2) umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 stycznia 2014 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" postanawia : 1) ustanowić dla skarżącego adwokata, 2) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
T. R. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, z dnia 28 stycznia 203 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".
Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 255/14, tut. Sąd oddalił powyższą skargę.
T. R., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w dniu 26 czerwca 2014 r. wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu, który wniesie w jego imieniu skargę kasacyjną, a także wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie mu uzasadnienia wyroku.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. tut. Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku, z uwagi na złożenie przez skarżącego wniosku w tym przedmiocie po terminie.
Skarżący w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że jest osobą trwale całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, prowadzącą samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymująca się ze świadczenia rentowego, którego łączna wysokość wynosi netto 629 zł. Wskazał też, że oczekuje od ustanowionego pełnomocnika profesjonalizmu i staranności.
Odnośnie posiadanego majątku T. R. oświadczył, że zamieszkuje w mieszkaniu spółdzielczym lokatorskim o powierzchni 35,7 m kw. Jedyny dochód skarżącego stanowi renta wynosząca miesięcznie brutto 1241,37 zł, dochód miesięczny netto to 629,99 zł.
W tym miejscu przychodzi wyjaśnić, że referendarz sądowy, działając w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wzywał już skarżącego, w związku ze składanymi przez niego wnioskami o przyznanie prawa pomocy, w sprawach o sygn. akt II SA/Op 534/13 i II SA/Op 535/13, w celu dokładnego ustalenia jego sytuacji materialnej, do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów
Skarżący odpowiedział wówczas na wezwania, jednym pismem z dnia 20 stycznia 2014 r., wyjaśnił w nim ponownie, że jest osobą trwale niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, utrzymuje się z renty, przelewanej na konto bankowe.
Wskazał, że nie może dostarczyć:
- kopii wyciągu opłaty za telefon stacjonarny i Internet, bowiem jak napisał "z nieznanych mi przyczyn, (przypuszczalnie na czyjeś zarządzenie) z dniem 14 stycznia 2014 r. zostałem całkowicie pozbawiony dostępu do Internetu". Z tego powodu był zmuszony do zerwania umowy i zawarcia nowej, z innym operatorem. Aktualną umową nie dysponuje, albowiem zgodnie z regulaminem została ona zawarta przez telefon,
- wyciągów opłat za telefon komórkowy, albowiem nie jest on w abonamencie, tylko na kartę,
- faktur za leki, bowiem przekazuje on je co miesiąc wraz podaniem o świadczenia pieniężne ze środków pomocy społecznej do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie.
Wnioskodawca przesłał:
- oryginał zaświadczenia z ZUS w Nysie o wysokości świadczenia rentowego, które wykazuje z jakiego tytułu są dokonywane potrącenia, oraz jaka kwota jest mu przekazywana na rachunek bankowy. Kwota ta - według niego – dowodzi, że nie jest on w stanie ubiegać się o dodatek mieszkaniowy, ponieważ nie jest on w stanie uiszczać różnicy, jaka występuje po odjęciu dodatku mieszkaniowego, a równocześnie nie ma prawa do jego pobierania,
- rachunki za energię elektryczną,
- dwie faktury za gaz,
- zawiadomienie o wysokości czynszu.
Wobec powyższego, referendarz sądowy nie wzywał skarżącego ponownie do wykazania dodatkowych informacji odnośnie jego sytuacji materialnej, uznał bowiem, że z uwagi na względy ekonomii procesowej, posłuży się dokumentami znajdującymi we wskazanych wyżej aktach sądowych, jako wystarczającymi do jej uprawdopodobnienia.
Jak przyjęło się bowiem w orzecznictwie sądowym sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357, dostępne także w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres strony http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Wniosek T. R. obejmuje swoim zakresem przyznanie prawa pomocy w całości, to jest poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ubiegająca się wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w części, gdy jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca oświadczył, że obecnie ma jedynie dochód w kwocie 628,99 zł, pozostający mu z renty, z której ZUS potrąca mu 453,09 zł.
Wnioskodawca wykazał, że średnia miesięczna opłata za energię elektryczną wynosi 70,64 zł (jest to średnia z nadesłanych do zapłaty odcinków za okres od listopada 2013 r. do kwietnia 2014 r.), za gaz 27,05 zł (średnia z nadesłanych za 4 miesiące rachunku za okres od września 2013 r. do grudnia 2013 r. na kwotę łączną 108,02 zł).
Wynika z powyższego, że koszty miesięczne, związane z utrzymaniem mieszkania, wynoszą dla skarżącego około 482 zł. Wnioskodawca podał też, że płaci 105 zł miesięcznie, za telefon i Internet, nie przesłał jednak rachunków potwierdzających tę okoliczność.
Wnioskodawca zaznaczył, że nie płaci czynszu za mieszkanie, z tego powodu ma orzeczoną eksmisję.
W ocenie referendarza ustalona sytuacja materialna wnioskodawcy uprawnia go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym, to jest częściowym, poprzez ustanowienie dla niego adwokata. Skarżący chce kwestionować wyrok Sądu oddalający jego skargę, a dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, musi być spełniony wymóg jej sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego, tzw. przymus adwokacko-radcowski.
W tym miejscu przychodzi zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Sytuacja taka zachodzi w sprawie, przedmiotem postępowania jest decyzja dotycząca przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, a zatem skarżący jest ustawowo zwolniony od kosztów sądowych. Dlatego jego wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpatrzono, jako wniosek o prawo pomocy w zakresie częściowym. Postępowanie natomiast w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania, jako bezprzedmiotowe, umorzono w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Wobec powyższego, orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło