II SA/Op 256/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przejęcia pojazdu postanawia: odmówić przywrócenia terminu Przedmiotem skargi wniesionej przez A. K. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia [...], nr [...] o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy samochodu ciężarowego marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę A. K. na wymienioną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z [...] w przedmiocie przejęcia pojazdu. W dniu 16 listopada 2009 r. skarżący A. K. wystąpił z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie mu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Uzasadnienie orzeczenia przesłano stronie przy piśmie z 3 grudnia 2009 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej zawartego na karcie 50 akt sprawy wynika, że przesyłkę tą listonosz awizował w dniu 7 grudnia 2009 r., gdyż nie zastał A. K. w miejscu zamieszkania. Z adnotacji poczynionych przez doręczyciela wynikało ponadto, że przesyłkę pozostawił w placówce pocztowej P., o czym umieścił zawiadomienie w skrzynce oddawczej miejsca zamieszkania adresata. Na tym samym druku potwierdzenia odbioru przesyłki znajduje się dowód doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 14 grudnia 2009 r., przy czym urzędnik pocztowy wydający przesyłkę zaznaczył na odwrocie potwierdzenia, że przesyłkę odebrał A. K. Podpis osoby odbierającej przesyłkę 14 grudnia 2009 r. jest identyczny do podpisu złożonego przez skarżącego na innych pismach składanych w postępowaniu sądowym, a to na skardze, zawiadomieniach o rozprawie i na wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (vide karty 6, 27, 34 akt). W dniu 19 stycznia 2010 r. radca prawny R. J. złożył w Sądzie skargę kasacyjną datowaną 16 stycznia 2010 r., w której imieniem A. K. zaskarżył powołany wyżej wyrok WSA w Opolu z dnia 10 listopada 2009 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Op 256/09 ( błędnie określony datą "3 grudnia 2009 r."). W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, powołując się na przepis art. 86 § 1 i art. 87 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie wnoszący kasację wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka T. K., matki skarżącego, na okoliczność odbioru przez nią wyroku z uzasadnieniem w dniu 14 grudnia 2009 r. i przekazania go synowi w dniu 16 stycznia 2010 r. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że pismo miało zostać odebrane 14 grudnia 2009 r. przez matkę skarżącego wspólnie z nim zamieszkującą. W tym czasie A. K. przebywał w Niemczech, gdzie pracował. To zatrudnienie uniemożliwiło mu powrót na Święta Bożego Narodzenia i do kraju przyjechał dopiero 16 stycznia 2010 r. W tym też dniu otrzymał od matki nadesłaną przez sąd korespondencję. Złożenie skargi kasacyjnej w dniu 19 stycznia 2010 r. zachowuje -zdaniem pełnomocnika strony - termin tygodniowy, z art. 87 § 1 cyt. ustawy, w ciągu którego strona, która uchybiła terminowi procesowemu może wnosić o jego przywrócenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej zwana P.p.s.a., sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana ( § 1 ), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu ( § 2 ), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie ( § 4 ). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 powołanej ustawy oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Zapis tego ostatniego przepisu oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić gdy dokonanie czynności w ogóle ( w sensie obiektywnym ), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719 ). Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, LEX nr 192260). Po tych ogólnych uwagach w pierwszym rzędzie odnieść się należy do wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze świadka T. K. Wniosek taki nie mógł być uwzględniony, gdyż ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyłącza możliwość prowadzenia przez sąd administracyjny innego dowodu niż dowód z dokumentu (por. art. 106 § 3 P.p.s.a.). Zapis tego artykułu nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych. Zwrócić także trzeba uwagę na przepisy art. 133 § 1 w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. i wynikającą z nich zasadę, iż sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, przez co należy rozumieć przedstawiane przez organ akta administracyjne. Zresztą dowód uzupełniający z dokumentu może być przeprowadzany tylko w ściśle określonych sytuacjach o jakich stanowi art. 106 § 3 P.p.s.a., w tym jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. (por. też postanowienie NSA z 20 kwietnia 2009 r.., sygn. II OZ 331/09 ). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie do oceny wniosku zgłoszonego w trybie art. 86 § 1 P.p.s.a zbędne jest prowadzenie jakiegokolwiek uzupełniającego postępowania. Skarżący A. K. złożył 16 listopada 2009 r. wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 10 listopada 2009 r., po czym przesyłkę Sądu z dnia 3 grudnia 2009 r. zawierającą wyrok z uzasadnieniem i pouczeniem odebrał osobiście 14 grudnia 2009 r. Zapisy zawarte na zwrotnym pocztowym dowodzie doręczenia (k-50 akt) nie pozostawiają co do tego wątpliwości. Zatem to nie T. K., lecz skarżący odebrał osobiście korespondencję i było to doręczenie adresatowi w trybie art. 67 § 1 w zw. z art. 73 § 2 i art. 77 § 1 i 2 P.p.s.a. Nota bene w związku z doręczeniami korespondencji dla skarżącego, sąd zwraca uwagę, że strona podała w skardze adres zamieszkania "[...]" i na ten adres kierowano całą korespondencję, poczynając od wezwania o wpis ( k-13 i k-18 akt). Przy pierwszym doręczeniu skarżący był pouczony o treści art. 70 P.p.s.a. Miejsce zamieszkania "[...]", skarżący podał także we wniosku o sporządzenie uzasadnienia (k-34). Dopiero w skardze kasacyjnej strona wskazała nowy adres "[...]". Jest to adres, pod którym dokonywano doręczeń w postępowaniu administracyjnym, przy czym i wówczas skarżący odbierał korespondencję osobiście. Przechodząc do oceny wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej trzeba zważyć, że termin ten upłynął w dniu 13 stycznia 2010 r. Skarga kasacyjna została złożona w Sądzie 19 stycznia 2010 r., a zatem po terminie określonym w art. 177 § 1 P.p.s.a. Wniosek oparty o przepis art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. strona uzasadnia wyjazdem do pracy w Niemczech. Nie jest to – zdaniem Sądu – okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu. Po pierwsze – co wykazano wyżej – skarżący sam odebrał wyrok z uzasadnieniem i 14 grudnia 2010 r. był w kraju. Po wtóre miał możliwość wyznaczenia pełnomocnika procesowego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej już przed wyjazdem z kraju. Od 10 listopada 2009 r. znana mu była treść wyroku, a zamiar wniesienia środka odwoławczego awizował już 16 listopada 2009 r. wysyłając w kraju ( UPT w Nysie) wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Gdyby skarżący należycie dbał o swoje prawa procesowe to nawet przebywając w Niemczech mógł udzielić umocowanie wybranemu prawnikowi drogą elektroniczną lub faxem. W obecnej dobie nie ma w tej mierze praktycznie żadnych ograniczeń a możliwość komunikowania się skarżącego z krajem niczym nie była ograniczona, a przynajmniej takich ograniczeń strona nie wykazuje. Wreszcie mógł komunikować się skarżący z wybraną kancelarią prawniczą za pośrednictwem krewnych ( np. matki z nim wspólnie zamieszkałej). Co do podanej przyczyny uchybienia terminu na koniec zważyć trzeba i to, że brak powiadomienia adresata przez domownika o odbiorze przesyłki w warunkach tzw. doręczenia zastępczego (art. 72 P.p.s.a.) nie uwalnia strony od przypisania jej winy w uchybieniu terminu procesowego (por. orzeczenie NSA z 2 grudnia 2009 r., II GZ 271/09, na stronie internetowej NSA). Z tych przyczyn wniosek o przywrócenie terminu podlegał oddaleniu.