II SA/Op 282/16

WyrokWSA w Opolu2016-09-29

Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Elżbieta Naumowicz, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego posiada już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (posiada wybudowany dom jednorodzinny), przysługuje prawo do takiej pomocy?
Ratio decidendi
Policjantowi, który w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego posiada już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (posiada dom jednorodzinny w miejscowości pobliskiej pełnienia służby), nie przysługuje prawo do takiej pomocy. Pomoc finansowa jest świadczeniem subsydiarnym, realizującym prawo do lokalu mieszkalnego, które nie zostało zrealizowane w drodze decyzji administracyjnej. Jeśli policjant nie ma prawa do przydziału lokalu mieszkalnego z uwagi na posiadanie zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, nie może ubiegać się o pomoc finansową.
Stan faktyczny
Skarżący, policjant A. K., złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Organy policji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że w dniu złożenia wniosku skarżący miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ponieważ posiadał wybudowany i możliwy do użytkowania dom jednorodzinny. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że pomoc finansowa może być przyznana również na spłatę zobowiązań związanych z budową domu, a przepisy nie ograniczają czasowo możliwości złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 27 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego oddala skargę. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 27 kwietnia 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 2 marca 2016 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący A. K. wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2015 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [...] o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego położonego w [...] przy ulicy [...], wskazując uprawnienia do 4 norm zaludnienia. Do wniosku dołączył akt notarialny z dnia 25 stycznia 2006 r. o nabyciu działki o nr ewid. a, o powierzchni 0,0923 ha, położnej w [...], decyzję Starosty [...] z dnia 9 lipca 2007 r., nr [...], w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę dla A. K. oraz zawiadomienie z dnia 11 lutego 2015 r. o zakończeniu budowy, które wpłynęło do organu w dniu 16 marca 2015 r. Komendant Powiatowy Policji w [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 2 marca 2016 r., nr [...], orzekł o odmowie przyznania wnioskodawcy pomocy finansowej na uzyskanie ww. domu jednorodzinnego. W uzasadnieniu wskazał na przesłanki przyznawania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego przez policjanta oraz przytoczył przepisy art. 97 ust. 5, art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 2 pkt 1 i § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy uznał, że datą złożenia przedmiotowego wniosku przez stronę jest dzień 20 kwietnia 2015 r. oraz, iż na ten dzień wnioskodawca miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe przewidziane przepisem art. 95 ustawy o Policji. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do uzyskania lokalu mieszkalnego i tym samym również przyznania pomocy finansowej. Uzasadniał organ I instancji, że konkluzja taka wynika z przedstawionego przez wnioskodawcę dowodu w postaci kopii zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 11 lutego 2015 r. złożonego w dniu 16 marca 2015 r. w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] oraz z pisma tego organu z dnia 12 stycznia 2016 r., nr [...], z którego wynika, że zakończenie budowy ww. budynku jednorodzinnego nastąpiło w dniu 16 marca 2015 r., zaś możliwość legalnego użytkowania w dniu 7 kwietnia 2015 r. W świetle powyższego za nieistotny uznał organ I instancji podnoszony przez wnioskodawcę zarzut dotyczący nieprzyjęcia jego wniosku o pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego w dniu 20 kwietnia 2015 r., gdyż i tak był on już złożony w czasie, gdy budowa domu została formalnie zakończona. Podał organ I instancji, że wybudowany dom mieszkalny posiada powierzchnię użytkową 160 m2 oraz powierzchnię mieszkalną 117 m2, co stanowi 29,25 m2 na jednego członka rodziny, która zapewnia wnioskodawcy przysługujące normy zaludnienia (4 normy zaludnienia i spełnia warunki norm zaludniania lokali mieszkalnych), o których mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludniania lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, tj. od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. Argumentował nadto organ I instancji, że w toku postępowania ustalono, że wnioskodawca wraz z Z. i A. K. od dnia 20 października 2011 r. jest zameldowany w [...] przy ul. [...], a przedstawione przez A Sp. z o.o. w [...] zestawienie dotyczące zużycia przez wnioskodawcę wody w ww. domu uprawnia przyjęcie, iż użytkowanie domu nastąpiło dużo wcześniej niż złożenie wniosku o pomoc finansową. Podobne wnioski nasuwa zestawienie uzyskane z firmy "B" dotyczące zużycia energii elektrycznej. Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawia poza tym fakt, iż wnioskodawca przed złożeniem przedmiotowego wniosku zwracał się o zwrot kosztów za dojazdy do miejsca pełnienia służby, podając w składanych w tym zakresie wnioskach, że mieszka w [...] przy ul. [...] już od stycznia 2012 r. i z tego tytułu uzyskał w 2012 r. kwotę 902,65 zł, w 2013 r. - 913,30 zł, w 2014 r. - 501,54 zł. i w 2015 r. - 250,44 zł. W dalszej części uzasadnienia organ I instancji przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że skoro wnioskodawca w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, to fakt nabycia domu (lokalu) mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, nawet wówczas, gdy przed takim nabyciem funkcjonariusz spełniał przesłanki do przydziału lokalu mieszkalnego, skutkuje wygaśnięciem uprawnień funkcjonariusza do omawianej pomocy finansowej. Zaakcentował, że pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu, lecz na wniosek funkcjonariusza i kwestia czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do otrzymania tego świadczenia może być rozważana tylko po zgłoszeniu roszczenia, a nie na dzień nabycia domu (lokalu). Policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, nie przysługuje ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 94 ust. 1 ustawy. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu należy wiązać tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Skarżący od zapadłej decyzji wniósł odwołanie. Zarzucił decyzji naruszenie przepisów art. 94 i 95 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355, ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o Policji, § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów oraz art. 7, 8, 24 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.), zwanej dalej K.p.a. Wskazując na powyższe domagał się uchylenia ww. decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy, zgodnie z wnioskiem odwołującego się. Nie godząc się z zapadłą decyzją podtrzymał wszystkie zarzuty i twierdzenia przedstawione we wcześniejszych odesłaniach wniesionych w przedmiotowej sprawie. Argumentował, że przepisy ustawy ani inne przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie nie wskazują, iż pomoc może być przyznana tylko przed uzyskaniem prawa własności lokalu mieszkalnego czy budynku jednorodzinnego. Podkreślał, że przyznanie pomocy finansowej może być poprzedzane zakupem, w przypadku skarżącego odbiorem technicznym domu i takie stanowisko odwołującego się potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne. Zdaniem skarżącego, skoro przed wybudowaniem domu nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i z tego powodu zdecydował się na budowę domu jednorodzinnego, to przysługuje mu prawo do pomocy finansowej przy realizacji inwestycji. Podniósł, że określenie "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego" (art. 94 ust. 1 ustawy o Policji) jest szerokie i odnosi się także do przypadków udzielania pomocy na spłatę zobowiązań finansowych, zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta (tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 743/98, LEX nr 45876). Tym samym w sprawie nie zostało wyjaśnione, dlaczego ta pomoc nie może być udzielona na spłatę kredytu na budowany dom. Argumentował nadto, że wprawdzie w sprawie doszło do wyłączenia pracownika organu, lecz całe postępowanie dowodowe do tego dnia, tj. 12 stycznia 2016 r. było prowadzone przez tą osobę i nie jest możliwe aby zebrany przez nią materiał dowodowy, zwłaszcza przesłuchanie świadków czy strony było dokonane w sposób bezstronny i budzący zaufanie. W ocenie odwołującego, wadliwe było przyjęcie przez organ, iż wnioskodawca zamieszkiwał w wybudowanym domu od momentu zameldowania się w nim. W tym zakresie podniósł, że wyjaśnił w toku postępowania przyczyny zameldowania się i zużycia takich, a nie innych ilości wody. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Komendant Policji w Opolu utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...]. W uzasadnieniu wskazał na ustalenia stanu faktycznego oraz przepisy związane z przydziałem lokalu mieszkalnego funkcjonariuszowi policji, który nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Podniósł, że podstawowe znaczenie w sprawie mają regulacje zawarte w art. 88 ustawy, których istotą jest zapewnienie funkcjonariuszom w służbie stałej odpowiedniego lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której funkcjonariusz na stałe pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, a także o lokal o odpowiedniej powierzchni mieszkalnej. Potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza policji mogą być jednak zaspokajane w różny sposób. Jednakże podstawową formą pomocy funkcjonariuszom w uzyskaniu mieszkania jest przydział w drodze decyzji administracyjnej lokalu z zasobów mieszkaniowych określonych w art. 90 ustawy o Policji. Dopiero więc, gdy nie dokonano funkcjonariuszowi przydziału odpowiedniego lokalu, w grę mogą wchodzić inne przewidziane ustawą świadczenia, w tym pomoc finansowa, o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Uwzględniając powyższe uregulowania organ odwoławczy uznał, że pomoc finansowa dla policjanta, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, a za takim rozumieniem przepisu art. 94 ust. 1 ustawy o Policji przemawia też istota prawa policjanta do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 tej ustawy. Dalej, powołując orzecznictwo sądowoadministracyjne organ II instancji przyjął, że miarodajny dla oceny prawa policjanta do pomocy finansowej jest dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej i stąd też z tego dnia organ bierze pod uwagę istniejący stan faktyczny i prawny, a zatem to na ten właśnie dzień dokonuje się oceny czy dany policjant spełnia warunek do otrzymania lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, a co za tym idzie przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu. Uzasadniał też, iż przepisy nie przewidują ograniczeń czasowych co do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej, ale rozpoznając taki wniosek, organ zobligowany jest ustalić, czy policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i - w przypadku, gdy potrzeby te są już zaspokojone - stwierdzić, że nie przysługuje mu pomoc finansowa. Mając zatem na uwadze fakt, że wnioskodawca wraz z rodziną na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej 20 kwietnia 2015 r. posiada dom mieszkalny, który ma prawo użytkować od dnia 7 kwietnia 2015 r., a w którym przed oddaniem do użytkowania był zameldowany na pobyt stały oraz analizując ilość zużytej energii elektrycznej i wody w tym domu po zameldowaniu się przyjął, iż odwołujący miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe na dzień złożenia wniosku, a cel ustawy został osiągnięty. Dodatkowo dostrzegł organ odwoławczy, iż przepisy prawa nie przewidują możliwości przyznawania pomocy finansowej na spłatę zadłużenia powstałego w związku z budową domu jednorodzinnego. Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się A. K. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skardze domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zapadłej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, które to uchybienia miały wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 K.p.a. poprzez utrzymywanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia; art. 7, art. 9, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez nierozważenie przez organ zebranego w sprawie materiału oraz przez pominięcie materiałów istotnych dla sprawy i niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających dla niej znaczenie, a zwłaszcza w kontekście dowodów zebranych przez osobę, która została następnie wyłączona z postępowania; art. 24 ust. 1 pkt. 4 K.p.a. poprzez dopuszczenie do prowadzenia postępowania - w tym postępowania dowodowego przez E. K., która była wskazywana przez skarżącego jako świadek i w takim też charakterze została przesłuchana w toku postępowania przed organem I instancji, a także naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 94 ust. 1 i 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, iż skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu pomocy finansowej i uznanie, iż ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta - przez przyjęcie, iż wniosek o udzielenie pomocy nie może być złożony po nabyciu lokalu lub wybudowaniu domu. W uzasadnieniu dowodził, że decyzja odmawiająca przyznania mu pomocy finansowej jest wadliwa, gdyż brak jest podstaw prawnych do formułowania poglądu, że wniosek o przyznanie prawa pomocy finansowej powinien być złożony w określonym czasie, liczonym np. od daty uzyskania pozwolenia na budowę. Możliwość złożenia wniosku o przydział lokalu czy też wniosku o przyznanie równoważnika pieniężnego nie została ograniczona żadnym terminem. Zdaniem skarżącego, inna wykładnia przepisów w sposób nieusprawiedliwiony ograniczałaby ustawowe prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, które przysługuje każdemu, kto spełnia warunki określone w art. 88 ust. 1 ustawy. Zauważył skarżący, odnosząc się do argumentacji decyzji, iż warunkiem zameldowania na pobyt stały jest posiadanie numeru posesji, która nie musi się wiązać z wybudowaniem budynku mieszkalnego, gdyż zameldowanie jest możliwe nawet w przypadku, kiedy na nieruchomości nie ma żadnego lokalu mieszkalnego. W tym zakresie podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko. Podniósł nadto, że przed wybudowaniem domu jednorodzinnego nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości, w której pełnił służbę i z tego powodu zdecydował się na budowę domu jednorodzinnego. Po zakończeniu budowy, zgodnie z informacjami uzyskanymi od pracownika E. K., wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej. Wniosek ten ze względu na treść art. 94 ust. 1 ustawy o Policji oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez policjanta (które umożliwiają przyznanie pomocy finansowej policjantowi także po nabyciu nieruchomości) winien zostać uwzględniony. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Opolu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności podejmowanych przez organy administracji rozstrzygnięć sprowadza się do oceny czy organy procedujące w sprawie zastosowały w sposób właściwy przepisy prawa materialnego oraz czy nie naruszyły zasad postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku stwierdzenia wystąpienia okoliczności uzasadniających uchylenie decyzji lub stwierdzenia jej nieważności skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 27 kwietnia 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 2 marca 2016 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355, ze zm.), zwanej nadal ustawą lub ustawą o Policji. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji odmówiły skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego argumentując, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy, tj. 20 kwietnia 2015 r. miał on już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pobliskiej pełnienia służby, gdyż posiadał dom jednorodzinny położony w [...] przy ulicy [...], w którym zameldowany był od dnia 20 października 2011 r. i który mógł być legalnie użytkowany od dnia 7 kwietnia 2015 r., co potwierdzają dokumenty zgromadzone w sprawie. Skarżący nie przeczy tym ustaleniom organów obu instancji. Twierdzi jednak, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego winna być udzielana również na spłatę zobowiązań finansowych, zaciągniętych przez policjanta, który nie miał zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Takiego poglądu skarżącego Sąd, w tym stanie faktycznym nie podziela. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z przepisu natomiast art. 94 ust. 1 ustawy wynika, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi, który posiada w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy (art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy). Z przytoczonych powyższej regulacji prawnych wynika, że jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy. Legitymowanie się zatem przez policjanta prawem do uzyskania lokalu mieszkalnego stanowi przesłankę sine qua non żądania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy stanowi bowiem zastępczą formę realizacji potrzeb mieszkaniowych policjanta w służbie stałej i jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o jego przydziale. Inaczej mówiąc, nie przyznaje się funkcjonariuszowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) w sytuacji, gdy nie może ubiegać się o przydzieleniu mu lokalu mieszkalnego w drodze decyzji z uwagi na wystąpienie jednej z okoliczności wymienionych w przepisie art. 95 ust. 1 ustawy. Taka negatywna przesłanka wystąpiła w przedmiotowej sprawie, gdyż wątpliwości budzić nie może to, że skarżący posiada w miejscowości pobliskiej pełnienia służby ([...]) dom jednorodzinny, którego powierzchnia spełnia przysługujące mu normy zaludnienia, o których mowa w § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170). Zaznaczyć należy także, iż oceniając prawo funkcjonariusza policji do otrzymania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy nie można dokonywać wykładni ww. przepisu wyłącznie na podstawie dyrektywy językowej. Niezbędnym jest dokonanie wykładni tego przepisu przy uwzględnieniu wykładni systemowej i celowościowej, w tym przy uwzględnieniu przepisów i instytucji prawnych związanych z równym traktowaniem podmiotów charakteryzujących się wspólną relewantną cechą. W tym kontekście dostrzec należy, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego nie została ukształtowana jako prawo podmiotowe z tytułu pełnienia służby, lecz jako subsydiarnie świadczone prawo związane z uprawnieniem policjanta do uzyskania w drodze decyzji lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy nie ma on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy uznać należało nadto, że organy obu instancji zasadnie przyjęły, że ocena spełnienia przez skarżącego warunku do uzyskania pomocy finansowej winna być dokonywana na dzień złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy i uwzględniać stan faktyczny i prawny z tej daty. Skoro zatem skarżący w dniu 20 kwietnia 2015 r. nie spełniał ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu mieszkalnego w drodze decyzji, to konsekwencją powyższego było uznanie, że brak jest podstaw do przyznania mu pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Z punktu widzenia prawa do uzyskania pomocy finansowej istotne jest to, czy składający wniosek funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. W przedmiotowej sprawie organy powyższą okoliczność ustaliły i nadały jej odpowiednie znacznie prawne. Oceniając prawidłowość kwestionowanych rozstrzygnięć przez pryzmat powinności organu wynikających z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. należało stwierdzić, że organy przeprowadziły wnikliwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dały tej analizie oraz ocenie wyraz w uzasadnieniu zapadłych decyzji, przy czym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, nawet po wyłączeniu dowodów zgromadzonych przez pracownika organu I instancji, który został wyłączony od rozpoznania sprawy, pozwalał na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Organy ustaliły bowiem w jakiej dacie złożony został wniosek, przyjmując datę wskazywaną przez skarżącego, fakt oddania domu do użytkowania, datę zameldowania się w nim, ilości zużywanej energii i wody po zameldowaniu, okoliczność składania przez skarżącego wniosków o zwrot kosztów dojazdu z miejsca zameldowania ([...]) do miejsca pełnienia służby. Jednocześnie do ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowo przepisy prawa dokonując ich właściwej nie tylko wykładni, ale również subsumcji do ustalonego stanu faktycznego. Rozstrzygając przedmiotową sprawę organy nie naruszyły zasad postępowania, ani też przepisów prawa materialnego, w tym i w § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 864). Paragraf 3 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia przewiduje, że pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta, a do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności: 1) zaświadczenie o członkostwie ze spółdzielni mieszkaniowej albo 2) wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną, albo 3) w przypadku budowy domu jednorodzinnego - aktualny wyciąg z księgi wieczystej potwierdzający własność gruntu (prawo wieczystego użytkowania) oraz pozwolenie właściwego organu na budowę domu, albo 4) pozwolenie na budowę lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Przytoczony przepis reguluje warunki, jakim ma odpowiadać wniosek policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o przyznanie pomocy finansowej. Nie daje on jednak podstaw do stwierdzenia, że pomoc ta może zostać przyznana dopiero po zakończeniu np. budowy domu jednorodzinnego i zamieszkaniu w nim. Co więcej z przepisów tych nie wynika, aby możliwość uzyskania prawa do pomocy finansowej nie była uzależniona od istnienia merytorycznych przesłanek jakimi są niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. W przepisie tym nie istnieje wymóg złożenia dokumentów świadczących o zakończeniu budowy domu jednorodzinnego i zameldowania się w nim czy przystąpieniu do jego użytkowania. Tym samym, zdaniem Sądu, do czasu, gdy spełniona jest merytoryczna przesłanka uzasadniająca przyznanie określonego prawa (decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego) w ramach zaspakajania potrzeb mieszkaniowych, tak długo może być złożony wniosek o przyznanie pomocy finansowej. Reasumując, stosownie do przepisu art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu jednorodzinnego, jeżeli nie ma on prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy w drodze decyzji administracyjnej, gdyż możliwość taka wyłączona została przez enumeratywnie wymienione przesłanki z art. 95 ust. 1 ustawy (w przedmiotowej sprawie posiadanie domu jednorodzinnego, który zaspokaja potrzeby funkcjonariusza, w miejscowości pobliskiej pełnienia służby). To stanowisko uznać należy za dominujący obecnie kierunek orzecznictwa zapoczątkowany uchwałą składu 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99; por. również wyroki NSA: z dnia z 5 lutego 2015 r., sygn. I OSK 1298/13; z dnia 21 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 1174/12; z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. I OSK 983/12; z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 222/10; z dnia 22 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2773/14; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 816/15 - wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń - http:www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Pomoc finansowa udzielana funkcjonariuszom Policji na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy nie może być utożsamiana z formą bezzwrotnej pożyczki udzielanej przez państwo obywatelowi na spłatę jego zobowiązań. "Przewidziana ustawą pomoc finansowa w celu nabycia mieszkania na własność nie została ukształtowana jako prawo z tytułu pełnienia służby policjanta. Pomoc ta jest jedną z przewidzianych ustawą form pomocy w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 maja 2001 r.). Za pozbawione znaczenia prawnego uznał Sąd zarzuty związane z przeprowadzeniem dowodu z zeznań świadków i samego skarżącego przez pracownika, który został następnie wyłączony od rozpoznania sprawy. Organ II instancji, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazał, że dowody te zostały pominięte przy ustaleniach stanu faktycznego. Z przyczyn podniesionych powyżej, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło