II SA/Op 283/17

WyrokWSA w Opolu2017-09-28

Skład orzekający: Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska, Jerzy Krupiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spadkobierca rolnika może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w przypadku śmierci rolnika po upływie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku, jeśli termin ten nie podlega przywróceniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania płatności bezpośrednich, ponieważ skarżący złożył wniosek po upływie ustawowego terminu 7 miesięcy od otwarcia spadku. Termin ten, określony w art. 27 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jest nieprzywracalny (art. 27 ust. 10 ustawy), a jego niedochowanie skutkuje utratą prawa do płatności. Sąd podkreślił, że otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy, a nabycie spadku z tą chwilą, co oznacza, że termin biegnie od daty śmierci rolnika.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w przypadku śmierci rolnika na rok 2015 po upływie 7 miesięcy od otwarcia spadku po swoim synu, który był rolnikiem. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, wskazując na przekroczenie terminu, który nie podlega przywróceniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wcześniej uchylił postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, uznając, że odmowa powinna nastąpić w formie decyzji. Następnie organy wydały decyzje odmawiające przyznania płatności, które zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując interpretację pojęcia spadkobiercy i terminu do złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant Katarzyna Działek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 8 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich w przypadku śmierci rolnika oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez J. J. (zwanego dalej również skarżącym) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie: ARiMR) w Opolu z dnia 8 maja 2017 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kędzierzynie-Koźlu z siedzibą w [...] z dnia 15 marca 2017 r., nr [...], o odmowie przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich w przypadku śmierci rolnika na rok 2015. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: W dniu 15 czerwca 2015 r. M. J. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kędzierzynie-Koźlu z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2015. W dniu 13 maja 2016 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Kędzierzynie-Koźlu postanowienie z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po synu M. J. Następnie w dniu 16 maja 2016 r. skarżący złożył do organu pierwszej instancji wniosek na rok 2015 o przyznanie płatności w przypadku śmierci rolnika wraz z prawomocnym postanowieniem Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku oraz odpisem skróconego aktu zgonu syna. Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kędzierzynie-Koźlu z siedzibą w [...] odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2015 w przypadku śmierci rolnika. Postanowienie wydane zostało na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm. [obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.]), zwanej dalej w K.p.a., w związku z m.in. art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1551, z późn. zm. [obecnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 278]), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu postanowienia organ, powołując się na treść art. 27 ust. 2 ustawy, stwierdził, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w dniu 16 maja 2016 r., tj. po upływie terminu 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku. W ocenie organu, upływ terminu, który nie podlega przywróceniu, należy zaliczyć do kategorii "innych uzasadnionych przyczyn", o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., powodujących, że postępowanie o przyznanie płatności nie mogło być wszczęte. W wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 21 lipca 2016 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał stanowisko organu pierwszej instancji, że skarżący złożył wniosek po upływie terminu przewidzianego w art. 27 ust. 2 ustawy. Organ stwierdził również, że termin na złożenie wniosku transferowego jest nieprzywracalny, o czym stanowi art. 27 ust. 10 ustawy. Na skutek rozpoznania skargi skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SA/Op 445/16, uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu z dnia 21 lipca 2016 r. oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 23 czerwca 2016 r. W ocenie Sądu, upływ terminu, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy, nie stanowił innej uzasadnionej przyczyny dającej podstawę do wydania orzeczenia na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Sąd stwierdził, że organ nie mógł odmówić wszczęcia postępowania, ponieważ wniosek skarżącego był wyrazem jego woli przystąpienia do postępowania już wszczętego wnioskiem syna z dnia 15 czerwca 2015 r. W przekonaniu Sądu, stwierdzenie przez organ, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przyznanie płatności mogło nastąpić tylko w formie indywidualnej decyzji administracyjnej. Materialnoprawny charakter terminu określonego w art. 27 ust. 2 ustawy powoduje bowiem, że dokonanie czynności po jego upływie jest bezskuteczne. Zdaniem Sądu, organ, wyrażając stanowisko w tej kwestii, nie mógł więc wydać aktu o charakterze formalnym, ponieważ decydował o uprawnieniach skarżącego w zakresie możliwości przyznania płatności. Z tych względów Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm. [obecnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., postanowień organów obu instancji. Decyzją z dnia 15 marca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Kędzierzynie-Koźlu z siedzibą w [...] odmówił skarżącemu przyznania płatności bezpośrednich w przypadku śmierci rolnika na rok 2015. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przytoczył treść art. 27 ust. 2 ustawy. Następnie organ stwierdził, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w dniu 16 maja 2016 r., co stanowi przekroczenie terminu o 67 dni roboczych. Organ podkreślił też, że termin na założenie wniosku nie podlega przywróceniu. W odwołaniu od powyższej decyzji J. J. podniósł, że nie mógł wcześniej złożyć wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich w przypadku śmierci rolnika, ponieważ nie był właścicielem tego gospodarstwa rolnego i bydła. Dlatego wniosek złożył dopiero po otrzymaniu postanowienia o nabyciu spadku. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 8 maja 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ zrelacjonował przebieg postępowania w sprawie i zacytował przepis art. 27 ustawy, podkreślając, że spadkobierca rolnika wstępuje do toczącego się postępowania na jego miejsce, składając wniosek w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku, a termin ten nie podlega przywróceniu. Dalej, organ stwierdził, że otwarcie spadku nastąpiło w dniu [...] lipca 2015 r., tj. w dniu śmierci syna skarżącego. Termin na złożenie wniosku pozwalającego na wstąpienie w miejsce spadkodawcy do postępowania w sprawie przyznania wnioskowanych płatności upłynął zatem w dniu [...] lutego 2016 r. Natomiast skarżący złożył wniosek w dniu 16 maja 2016 r., czyli po upływie terminu przewidzianego w art. 27 ust. 2 ustawy. Organ za prawidłowe uznał stanowisko, że termin na złożenie wniosku transferowego jest nieprzywracalny, o czym stanowi art. 27 ust. 10 ustawy. Zdaniem organu, nawet przy założeniu, że powyższy termin podlegałby przywróceniu, treść odwołania nie pozwala na przyjęcie, iż spełnia ono przesłanki do zakwalifikowania go jako wniosku o przywrócenie terminu. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że nie był posiadaczem przedmiotowego gospodarstwa rolnego organ stwierdził, iż do wniosku spadkobierca obowiązany był dołączyć prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, a gdy postępowanie takowe nie zostało jeszcze zakończone - zaświadczenie sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku lub inne dokumenty o tożsamej treści, wymienione w art. 27 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy. Z kolei w zakresie zarzutu braku poinformowania skarżącego przy składaniu wniosku o okolicznościach faktycznych mających wpływ na jego prawa, organ odwołał się do art. 3 ust. 3 ustawy i wyjaśnił, że obowiązki informacyjne organu ograniczone są do sytuacji, gdy strona złoży stosowne żądanie w tym zakresie, co jednak nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Wskazał również, że procedura przyjęcia wniosku ogranicza się do sprawdzenia kompletności podania, a ustalenie zachowania terminu jest już etapem weryfikacji załączonych do sprawy dokumentów i ich zestawienia z treścią przepisów, czego nie sposób wykonywać przy przyjęciu wniosku w obecności rolnika. Poza tym dowodził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący po raz pierwszy zgłosił się w Biurze Powiatowym ARiMR z informacją o śmierci syna w dniu 13 maja 2016 r., a więc już po upływie 7-miesięcznego terminu na złożenie wniosku transferowego. Organ pierwszej instancji nie miał więc możliwości poinformowania skarżącego o obowiązku dochowania tego terminu. W skardze na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił organowi naruszenie art. 27 ust. 1, ust. 2, ust. 5 i ust. 10 ustawy w zw. z art. 669 i art. 677 § 1 K.p.c. oraz art. 6, art. 7a § 1, art. 8 i art. 9 K.p.a. Na podstawie powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych lub przedłożonego zestawienia. W motywach skargi skarżący podniósł, że kluczowe znaczenie w sprawie ma pojęcie "spadkobierca". Zdaniem skarżącego, przymiot taki posiada osoba wskazana w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, które dodatkowo winno jeszcze posiadać cechy prawomocności. Z tego względu w art. 27 ust. 5 ustawy wskazano, że spadkobierca rolnika składa prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w terminie 21 dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia. W przekonaniu skarżącego, powyższy termin został przez niego zachowany poprzez złożenie stosownego wniosku. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów, że osoba, która nie jest spadkobiercą może złożyć wniosek przed wydaniem prawomocnego postanowienia spadkowego. W tym zakresie argumentował, że założenie organów, iż skarżący od dnia otwarcia spadku posiada status spadkobiercy jest niezgodne z zasadami prawa spadkowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nadal zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przed przystąpieniem do rozważań, które doprowadziły Sąd do wniosku o braku podstaw do uwzględnienia skargi, w pierwszej kolejności odnotować należy, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem kontroli i oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w prawomocnym wyroku z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SA/Op 445/16. Przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji należało więc mieć na uwadze regulację prawną zawartą w art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przytoczony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Natomiast naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 P.p.s.a., w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu. Dostrzec również trzeba, że związanie oceną prawną powoduje, że ani organ administracji, ani sąd, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkować się mu w pełnym zakresie. Obowiązek ten może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego, na co wprost wskazuje brzmienie art. 153 P.p.s.a, bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie, a więc okoliczności, które nie zaistniały w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu, stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały się do oceny prawnej oraz wskazań wynikających z wyroku z dnia 25 października 2016 r. Organy orzekające, zgodnie z wytycznymi Sądu, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie na rok 2015 płatności w przypadku śmierci rolnika wydały rozstrzygnięcie w formie indywidulanej decyzji administracyjnej. Oceniając obecnie prawidłowość wydanych aktów rozpocząć należy od wskazania, że zgodnie z przepisem zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy, w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie tych płatności, płatności bezpośrednie przysługują jego spadkobiercy, jeżeli: 1) grunty, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych, były w posiadaniu rolnika lub jego spadkobiercy w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek; 2) zwierzęta, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności związanych do zwierząt, były w posiadaniu rolnika lub jego spadkobiercy przez okres, w jakim posiadanie zwierząt jest warunkiem przyznania tych płatności; 3) spełnia on warunki do przyznania danej płatności. W przypadku, o którym w ust. 1, spadkobierca rolnika wstępuje do toczącego się postępowania na jego miejsce na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku (art. 27 ust. 2 ustawy). Do wniosku spadkobierca rolnika dołącza: 1) prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo 2) w przypadku gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku: a) zaświadczenie sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku albo b) kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku: - potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez sąd albo - potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, wraz z potwierdzeniem nadania tego wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo kopią tego potwierdzenia potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, albo 3) zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza. Termin, o którym mowa w ust. 2 art. 27 ustawy, nie podlega przywróceniu (art. 27 ust. 10 ustawy). Z przytoczonej regulacji wynika, że postępowanie o przyznanie płatności bezpośrednich w danym roku może być kontynuowane z udziałem spadkobiercy rolnika spełniającego warunki określone w ustawie, o ile spadkobierca w ustawowym terminie złoży stosowny wniosek wraz z dokumentacją. Podkreślenia wymaga, że upływ 7-miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy uniemożliwia skuteczne złożenie wniosku, wstąpienie do postępowania i uzyskanie płatności bezpośrednich. Z art. 27 ust. 2 ustawy wynika również, że termin na złożenie wniosku transferowego liczony jest od dnia otwarcia spadku. Zgodnie natomiast z art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, z późn. zm.) spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Spadkobierca nabywa zaś spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Stosownie do powyższego stwierdzić przyjdzie, że w rozpoznawanej sprawie otwarcie spadku nastąpiło w dniu [...] lipca 2015 r., tj. w dniu śmierci syna skarżącego. Liczony od tej daty termin siedmiomiesięczny na złożenie wniosku pozwalającego na wstąpienie w miejsce spadkodawcy do postępowania w sprawie przyznania wnioskowanych płatności upłynął zatem w dniu [...] lutego 2016 r. Natomiast skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w przypadku śmierci rolnika w dniu 16 maja 2016 r., a więc po upływie terminu określonego w art. 27 ust. 2 ustawy. W niniejszej sprawie należało również uwzględnić treść art. 27 ust. 10 ustawy, który stanowi, że 7-miesięczny termin na złożenie wniosku transferowego nie podlega przywróceniu. Z materialnego charakteru terminu określonego w art. 27 ust. 10 ustawy wynika, że dokonanie czynności po jego upływie, jest bezskuteczne. Niedotrzymanie terminu na złożenie wniosku, niezależenie od przyczyn jego uchybienia, powoduje utratę prawa do przyznania płatności spadkobiercy po zmarłej osobie. W ocenie Sądu, organy obu instancji słusznie więc uznały, w prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy, że niedochowanie przez skarżącego terminu 7-miesięcznego na złożenie wniosku musiało skutkować odmową przyznania wnioskodawcy płatności bezpośrednich. Zdaniem Sądu, za nietrafne należało uznać stanowisko skarżącego, że złożenie przedmiotowego wniosku możliwie jest dopiero po wydaniu prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. W tym zakresie wskazać należy na przepis art. 27 ust. 4, który dopuszcza nie tylko możliwość dołączenia przez spadkobiercę do wniosku transferowego prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (pkt 1) ale w przypadku gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku zaświadczenia sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku albo kopi wniosku o stwierdzenie nabycia spadku (pkt 2 lit. a i lit. b). W tym ostatnim przypadku wnioskodawca składa prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w terminie 21 dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia. Stosownie do powyższego błędne jest zatem założenie skarżącego, że możliwość złożenia wniosku istnieje dopiero w momencie uzyskania prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Nie ulega też wątpliwości, że dokumenty, o których mowa w art. 27 ust. 4 potwierdzają jedynie fakt bycia przez daną osobę spadkobiercą. Natomiast zdarzeniem prawnym powodującym przejście praw i obowiązków zmarłego na spadkobiercę jest śmierć spadkodawcy (otwarcie spadku). I jak już wskazano wyżej, z tą chwilą stosownie do art. 925 k.c. spadkobierca nabywa spadek. Wejście przez spadkobiercę w ogół praw i obowiązków zmarłego następuje zatem z mocy prawa. Nabycie to nie jest uzależnione ani od złożenia przez spadkobiercę oświadczenia o przyjęciu spadku, ani od uzyskania przez niego stosownego orzeczenia. Na koniec przyjdzie zauważyć, że podnoszona w skardze kwestia naruszenia art. 9 K.p.a. została przesądzona w wyżej powołanym wyroku, w którym stwierdzono, iż "za nieuzasadniony uznać należało zarzut skargi dotyczący niepoinformowania skarżącego o terminie wymaganym dla skutecznego złożenia wniosku transferowego. Zgodne bowiem z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy, w postępowaniach w sprawach indywidualnych dotyczących płatności bezpośrednich, rozstrzyganych w drodze decyzji, organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ udziela zatem informacji, gdy wystąpi o to strona. Powołany przepis znacznie ogranicza tzw. obowiązek informacyjny organu w tych sprawach, co słusznie dostrzegł organ odwoławczy. Natomiast, jak wynika z akt sprawy, skarżący nie zwracał się z prośbą o udzielnie informacji w kwestii przedmiotowego terminu." Reasumując Sąd stwierdził, że organy - wbrew zarzutom skargi - dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, który jednoznacznie dowiódł, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przyznanie płatności. Ponadto organ odwoławczy, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a., wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, prawidłowo odniósł się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Nie zostały jednocześnie ujawnione jakiekolwiek okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ustalony stan faktyczny. Z przedstawionych względów zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego uznać należało za bezzasadne. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu naruszeń uzasadniających uwzględnienie skargi. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło