II SA/Op 286/15
WyrokWSA w Opolu2015-10-06
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie wznowieniowe jako bezprzedmiotowe, uznając, że zaistniała powaga rzeczy osądzonej, mimo ujawnienia nowego dowodu w postaci prawomocnego wyroku karnego stwierdzającego podrobienie umowy kupna-sprzedaży pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe. Ujawnienie prawomocnego wyroku karnego stwierdzającego podrobienie umowy kupna-sprzedaży pojazdu stanowiło nową, istotną okoliczność faktyczną, która mogła być podstawą do wznowienia postępowania na innej podstawie prawnej (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.), odmiennej od tej badanej w poprzednim postępowaniu wznowieniowym (dotyczącym fałszerstwa dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu). W związku z tym, sprawa nie była tożsama z poprzednio rozstrzygniętą, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w Gliwicach wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która uchyliła decyzję Starosty Głubczyckiego umarzającą postępowanie wznowieniowe w sprawie rejestracji pojazdu. Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte po ujawnieniu prawomocnego wyroku karnego stwierdzającego podrobienie umowy kupna-sprzedaży pojazdu. Kolegium umorzyło postępowanie, uznając, że sprawa była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną z poprzedniego postępowania wznowieniowego i zaistniała powaga rzeczy osądzonej. Prokurator zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. poprzez błędne uznanie postępowania za bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego w sprawie rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję.
Przedmiotem skargi wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w Gliwicach jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia16 lutego 2015 r., nr [...], na mocy której - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. - organ ten uchylił i umorzył postępowanie objęte decyzją Starosty Głubczyckiego z dnia 29 października 2013 r., nr [...], uchylającą decyzję ostateczną z dnia 17 listopada 2009 r., nr [...], o rejestracji samochodu osobowego marki Peugeot 206, nr rej. [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2000, wydaną na wniosek P. W. i odmawiającą jego zarejestrowania.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia 17 listopada 2009 r., nr [...], na podstawie wniosku P. W. z dnia 20 października 2009 r., Starosta Głubczycki dokonał rejestracji pojazdu marki Peugeot 206, nr nadwozia [...], jednocześnie wydając dowód rejestracyjny (seria i numer [...]), tablice rejestracyjne o numerze [...] oraz znak legalizacyjny o numerze [...]. Rejestracja dokonana została na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów w postaci: faktury VAT z dnia 19 października 2009 r., nr [...], wystawionej przez T. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A w [...]; kserokopii zaświadczenia z 19 czerwca 2007 r. nr [...] o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorcy T. M.; niemieckiego dowodu rejestracyjnego samochodu wraz z tłumaczeniem; niemieckiej karty pojazdu serii [...] wraz z tłumaczeniem; zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z 19 października 2009 r., nr [...], wystawionego przez Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w [...]; certyfikatu EPI nr [...] potwierdzającego gwarancję zapewnienia sieci; oświadczenia T. M. z 19 października 2009 r. o sprowadzeniu pojazdu na lawecie w związku z brakiem tablic; dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy z 16 października 2009 r., nr [...], wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] Oddział Celny w [...].
Pismem z 17 czerwca 2010 r. organ I instancji przesłał do Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w [...] oryginał zagranicznego dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu marki Peugeot 206, zarejestrowanego na P. W.
Pismem z dnia 14 września 2012 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gliwicach, powołując się na art. 184 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 K.p.a., wniósł sprzeciw od decyzji Starosty Głubczyckiego z dnia 17 listopada 2009 r. o rejestracji pojazdu. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że zaistniały podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji o rejestracji, a także do odmowy zarejestrowania pojazdu, albowiem w toku śledztwa nadzorowanego przez Prokuraturę Okręgową w Gliwicach, sygn. [...], stwierdzono, że dokumenty przedłożone do rejestracji - w postaci niemieckiego dowodu rejestracyjnego oraz niemieckiej karty pojazdu, są fałszywe. Podał, że ustalenie to dokonane zostało na podstawie opinii biegłego z zakresu badań technicznych dokumentów z dnia 22 kwietnia 2011 r., z której wynika, że fałszerstwo nastąpiło przez podrobienie. Zaznaczył, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 2 i pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, rejestracji dokonuje się w oparciu o wskazane dokumenty, a zatem istotne dla sprawy okoliczności faktyczne poczynione zostały na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe. To z kolei stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. Argumentował, że podrobienie dokumentów służących rejestracji pojazdu jest niewątpliwe i nosi cechy oczywistości. Zachodzi także konieczność zapobieżenia poważnej szkodzie w interesie społecznym, jaką może przynieść utrzymanie w mocy rejestracji samochodu, dokonanej na podstawie podrobionych dokumentów, co uzasadnia zastosowanie przepisu art. 145 § 2 K.p.a. Odnotował, że posłużenie się tymi dokumentami, jako podrobionymi, jest przedmiotem zarzutu popełnienia przestępstwa m.in. z art. 270 § 1 K.k., przedstawionego osobie zbywającej pojazd na rzecz P. W. Do sprzeciwu nie dołączono żadnych dokumentów.
Postanowieniem z dnia 19 września 2012 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 2 K.p.a., Starosta Głubczycki wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną tego organu z 17 listopada 2009 r. o rejestracji samochodu osobowego marki Peugeot 206, nr rej. [...].
W dniu 2 października 2012 r. Starosta Głubczycki wydał decyzję, którą uchylił powyższą decyzję własną o rejestracji pojazdu i odmówił zarejestrowania pojazdu marki Peugeot 206, o nr rej. [...], oraz wezwał P. W. do zwrotu dowodu rejestracyjnego, tablic rejestracyjnych i karty pojazdu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym.
Na skutek odwołania wniesionego przez P. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 28 lutego 2013 r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej Kolegium dostrzegło, że postępowanie zostało wznowione pomimo tego, iż organ nie dysponował orzeczeniem stwierdzającym sfałszowanie dokumentów, a twierdzenie o oczywistości fałszerstwa oparte zostało tylko na sprzeciwie prokuratora, gdyż opinia biegłego, na którą organ się powołał, nie została załączona do akt. W aktach brak też oryginałów dokumentów, które zostały sfałszowane. W tych okolicznościach, zdaniem Kolegium, trudno przyjąć oczywistość fałszerstwa dokumentów. Kolegium wskazało ponadto, że organ I instancji nie wykazał w decyzji, aby wznowienie było niezbędne w celu uniknięcia poważnej szkody, tj. aby wystąpiła przesłanka z art. 145 § 2 K.p.a., i tym samym decyzja nie spełnia wymagań z art. 107 § 3 K.p.a. Zaznaczyło też, że w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające co do tego, czy postępowanie prowadzone przez Prokuraturę przeciwko zbywcy pojazdu zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Jako wadliwe i bezpodstawne organ odwoławczy uznał również rozstrzyganie decyzją o obowiązku zwrotu dowodu rejestracyjnego, tablic i karty pojazdu.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 7 maja 2013 r. Starosta Głubczycki odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 17 listopada 2009 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że prowadzone przez Komendę Wojewódzką Policji w [...] postępowanie przygotowawcze dotyczące sfałszowanych dowodów rejestracyjnych, w tym dowodu będącego podstawą niniejszego postępowania, prowadzone pod sygnaturami: [...] i [...], jest nadal kontynuowane. W konsekwencji, zdaniem organu, brak jest podstaw do zastosowania w sprawie art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 145 § 2 K.p.a. Stwierdzenie sfałszowania dokumentów nastąpiło dopiero w toku prowadzonego śledztwa - i to - na podstawie opinii biegłego z 22 kwietnia 2011 r. Z tego też powodu zbędne jest badanie również szkodliwości dla interesu społecznego, gdyż aktualnie nie ma podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie rejestracji pojazdu. Organ podkreślił, że z uwagi na prowadzone postępowanie przygotowawcze w sprawie sfałszowanych dowodów rejestracyjnych strony powinny wstrzymać się z dalszym zbyciem samochodu. Wskazał także, że w przypadku wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia w przedmiocie sfałszowanych dokumentów, stanowiących podstawę rejestracji, postępowanie wznowieniowe zostanie ponownie wszczęte. Powyższa decyzja została doręczona tylko P. W.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Gliwicach złożył do Starosty Głubczyckiego wniosek o dopuszczenie we wznowionym postępowaniu dowodu z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...], sygn. akt [...], skazującego A. L. za popełnienie przestępstwa podrobienia m.in. umowy z 6 października 2009 r. kupna-sprzedaży samochodu osobowego marki Peugeot 206, o nr VIN [...] (pkt 156 wyroku), który to pojazd T. M. miał zakupić za granicą. Ponadto wskazał, że orzeczenie sądowe stanowi okoliczność, która jako podstawa wznowienia może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W dniu 14 października 2013 r., na podstawie art. 149 § 1 i art. 150 § w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., Starosta Głubczycki wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 17 listopada 2009 r. o zarejestrowaniu samochodu osobowego marki Peugeot 206, nr rej. [...].
Następnie, decyzją z dnia 29 października 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, Starosta Głubczycki uchylił decyzję własną z dnia 17 listopada 2009 r. o rejestracji samochodu osobowego marki Peugeot 206, nr rej. [...] i odmówił jego zarejestrowania. W uzasadnieniu, powołując się na przepis art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 pkt 2 i 5 Prawa o ruchu drogowym, organ stwierdził, że skutecznej rejestracji można dokonać wyłącznie na podstawie prawdziwych dokumentów w postaci karty pojazdu, jeżeli była wydana, i dowodu rejestracyjnego - jeśli pojazd był zarejestrowany. Stosownie do tego uznał, że jest zobligowany uchylić ostateczną decyzję o rejestracji i odmówić rejestracji pojazdu, gdyż zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...], o sygn. akt [...], dokumenty, w oparciu o które dokonano rejestracji pojazdu, tj. niemiecki dowód rejestracyjny (Fahrzeugschein) i niemiecka karta pojazdu (Fahrzeugbrief), okazały się fałszywe.
W piśmie z 19 listopada 2013 r., sygn. akt [...], Prokurator Okręgowy w Gliwicach zgłosił swój udział we wznowionym postępowaniu. W odwołaniu z 19 listopada 2013 r. zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez organ, że będący dowodem w sprawie wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...], sygn. akt [...], stwierdza podrobienie dokumentów w postaci dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, gdy w odniesieniu do samochodu marki Peugeot 206 A. L. została skazana za popełnienie występku podrobienia umowy kupna-sprzedaży przedmiotowego pojazdu z 6 października 2009 r. Jego zdaniem, dokonane przez organ I instancji ustalenia i wydana na ich podstawie decyzja narusza przepis art. 8 K.p.a., co powinno skutkować uchyleniem i przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w trybie art. 138 § 2 K.p.a.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł także P. W., podnosząc, iż samochód marki Peugeot 206 nabył od profesjonalnego sprzedawcy i sprawdzając otrzymane od niego dokumenty nie stwierdził, by były one niezgodne ze stanem faktycznym lub podrobione. Wskazał, że na zakup samochodu zaciągnął kredyt w wysokości 11 tysięcy zł, który spłaca do dnia dzisiejszego. Zauważył również, że Komenda Wojewódzka Policji w [...] poinformowała go, iż ww. pojazd nie pochodzi z przestępstwa ani też nie nosi śladów przestępstwa, jak również nie służy jako środek dowodowy do wykrycia przestępców, oraz że jego posiadanie nie jest zabronione przepisami prawa. Zarzucił, iż organ powołuje się na wyrok Sądu, z którego wcale nie wynika, by dowód rejestracyjny i karta pojazdu zostały podrobione. W jego opinii, skarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad procedury administracyjnej, dotyczących zebrania pełnego materiału dowodowego oraz jego oceny faktycznej i prawnej w uzasadnieniu decyzji, a także z naruszeniem przepisu art. 7 Konstytucji stanowiącego o zasadzie praworządności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu postanowieniem z 10 czerwca 2014 r., nr [...], stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Wskutek skargi Prokuratora Okręgowego w Gliwicach, Kolegium uchyliło ww. postanowienie, stwierdzając jednocześnie, że wydanie postanowienia miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 5 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Op 444/14, umorzył postępowanie w sprawie tej skargi.
Decyzją z dnia 16 lutego 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie sprzeczne ze sobą decyzje Starosty Głubczyckiego, tj. decyzja ostateczna z dnia 7 maja 2013 r. i decyzja będąca przedmiotem odwołania z dnia 29 października 2013 r., które wydane zostały w tej samej sprawie, pomimo że w czasie pomiędzy wydaniem kolejnych decyzji nie nastąpiła zmiana w stanie faktycznym. Po omówieniu przesłanek umorzenia postępowania w pierwszej instancji, organ podał, że wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowi przyczynę do stwierdzenia nieważności decyzji po myśli art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Stosownie do postanowień tej regulacji organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (res iudicata). Dotyczy to sytuacji, kiedy organ wydaje kolejno po sobie decyzje załatwiające tę samą sprawę co do istoty. Przesłanką przesądzającą o zastosowaniu tego trybu jest tożsamość sprawy, a więc występowanie tych samych podmiotów, tego samego przedmiotu oraz tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W postępowaniu odwoławczym niedopuszczalne jest jednak stosowanie sankcji nieważności decyzji. Dlatego, w sytuacji zaistnienia wadliwości określonej w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., organ odwoławczy zobowiązany jest uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w danej sprawie, gwarantując w ten sposób poszanowanie zasady trwałości decyzji, wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. Kolegium uznało, że taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, na skutek ponownego wydania decyzji w przedmiocie rejestracji samochodu, po wznowieniu postępowania w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje ostatecznej decyzji Starosty Głubczyckiego z dnia 7 maja 2013 r. Kolegium uznało, że z zaskarżonej decyzji wynika, iż przedmiot sprawy, jej zakres podmiotowy, a także stan faktyczny i prawny były tożsame z tym, w którym wydana została decyzja z 7 maja 2013 r. Nie można też uznać, że zmianie uległ stan faktyczny sprawy, skoro postępowanie dotyczyło tego samego pojazdu i tych samych osób, na rzecz których pojazd zarejestrowano. O zmianie stanu faktycznego nie przesądza również fakt otrzymania przez organ wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...], sygn. akt [...], stwierdzającego podrobienie umowy kupna-sprzedaży samochodu. Jak zauważyło Kolegium, wyrok Sądu uzyskał bowiem klauzulę wykonalności z dniem 7 marca 2013 r., a więc w okresie sprzed daty wydania decyzji z 7 maja 2013 r. Oznacza to, że dowód ten istniał w rzeczywistości, choć nie był znany organowi I instancji. Sama zmiana stanowiska organu co do oceny nie świadczy natomiast o zmianie stanu faktycznego i nie ma na niego wpływu. Na podstawie dokonanej oceny, stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 105 K.p.a., Kolegium stwierdziło bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na to, że w sprawie wydano już uprzednio, w dniu 7 maja 2013 r., decyzję ostateczną rozstrzygającą sprawę. Na koniec Kolegium zauważyło, że na mocy omówionego wyroku Sąd skazał A. L. za przestępstwo podrobienia m.in. umowy z 6 października 2009 r. kupna-sprzedaży samochodu osobowego marki Peugeot 206. W związku z tym faktem, wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 17 listopada 2009 r. mogło nastąpić z powodu ujawnienia innych okoliczności faktycznych. Wyrok ten nie stwierdzał bowiem sfałszowania karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego. Wobec tego błędne i nieuprawnione były ustalenia organu I instancji w tym zakresie. Przesłanka w postaci braku umowy skutecznie przenoszącej własność spornego samochodu na T. M., który to następnie zbył samochód na rzecz P. W., mogłaby być rozpatrywana w kontekście sytuacji określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyjścia na jaw nowej okoliczności faktycznej w postaci sfałszowania umowy kupna samochodu, która istniała w dniu zarejestrowania samochodu, jako mogącej mieć istotne znaczenie dla ustalenia okoliczności dotyczącej przedłożenia przez rejestrującego pojazd, zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowy, dowodu własności pojazdu. Tym bardziej, że ww. umowa nie była przedkładana organowi przy rejestracji pojazdu jako dowód mogący potwierdzić własność pojazdu. Jednakże ukształtowane przez Starostę Głubczyckiego granice przedmiotowego postępowania w zakresie fałszywości niemieckiej karty pojazdu i niemieckiego dowodu rejestracyjnego, przy powołaniu tej samej podstawy prawnej (art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.), determinowały przedmiot przeprowadzonego postępowania. Kolegium nie mogło arbitralnie zmienić jego zakresu, ponieważ naruszyłoby w ten sposób zasadę dwuinstancyjności postępowania, czyniąc w istocie prowadzone przez siebie postępowanie pierwszoinstancyjnym.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Prokurator zarzucił powyższej decyzji obrazę przepisów art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 K.p.a., polegającą na uchyleniu w całości decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy postępowanie Starosty nie stało się bezprzedmiotowe i wobec tego nie zachodziła podstawa do jego umorzenia. Prokurator, po zrelacjonowaniu stanu faktycznego sprawy, wywodził, że porównanie zakresu obu postępowań wznowieniowych oraz wydanych w tych postępowaniach decyzji z dnia 7 maja 2013 r. i z dnia 29 października 2013 r., pozwala na jednoznaczną ocenę, że nie zachodzi ich tożsamość tego rodzaju, aby można przyjąć stan powagi rzeczy osądzonej. Wskazał, że Starosta jako podstawę prawną pierwszego wznowienia postępowania wskazał art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 K.p.a. i w decyzji z dnia 7 maja 2013 r. przesądził ostatecznie jedynie brak podstawy do wzruszenia decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. z tego powodu, że nie jest oczywiste fałszerstwo dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu. W decyzji tej organ rejestrujący przesądził wobec tego ostatecznie jedynie brak podstawy do wzruszenia decyzji z dnia 17 listopada 2009 r. w trybie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Tak przyjęta podstawa prawna i faktyczna decyzji określa jej zakres i nie można mówić, że jest on tożsamy z zakresem decyzji z dnia 29 października 2013 r. Ostatnio wymieniona decyzja oparta została na innej podstawie prawnej i faktycznej, gdyż jako podstawę prawną tego postępowania organ przyjął art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., a w zakresie faktu organ wskazał na ujawnienie prawomocnego wyroku stwierdzającego fałszerstwo innego dowodu, aniżeli dotychczas brane pod uwagę przez organ dokumenty. Prokurator podkreślił, że wyrok na który powołał się Starosta, dotyczył sfałszowania umowy kupna-sprzedaży i nie obejmował dowodu rejestracyjnego oraz karty pojazdu, których fałszerstwo nie zostało potwierdzone tym wyrokiem. Skutkiem błędnej oceny Starosty było przyjęcie przez niego wadliwej podstawy prawnej postanowienia o wznowieniu, bowiem - powołując się na wyrok karny - powinien zamiast art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. przyjąć jako podstawę prawną art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Prokurator dostrzegł, że umowa kupna samochodu nie była dowodem w postępowaniu o rejestrację samochodu, a jej fałszerstwo stanowi nową, istotną dla sprawy okoliczność faktyczną, gdyż podważa prawo własności T. M., który następnie zbył samochód P. W. Zgodnie zaś z art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, strona wnosząca o zarejestrowanie pojazdu jest zobowiązana samodzielnie wykazać swój tytuł prawny do pojazdu przez przedstawienie dowodu własności. Skoro T. M. nie był właścicielem samochodu, to nie był uprawniony do jego sprzedaży, dlatego P. W. nie mógł go skutecznie kupić. W świetle powyższego Prokurator stwierdził, że w sprawie nie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie sądowej Prokurator podtrzymał zarzuty skargi i argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1467) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Rozstrzyga jednak tylko w granicach danej sprawy, co oznacza, że nie może oceniać innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje natomiast w sytuacji naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.). Na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wydana we wznowionym postępowaniu, rozstrzygająca o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania wszczętego w trybie wznowienia. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i jako decyzja kasacyjna nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Dlatego też, w niniejszej sprawie ocena Sądu ograniczona była do problematyki umorzenia postępowania i związanej z tym kwestii jego bezprzedmiotowości.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy, a więc skutkującym koniecznością jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w zakresie prowadzonego postępowania nie ustalił bowiem w sposób prawidłowy okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, w konsekwencji czego sprawa nie została prawidłowo rozpoznana w jej całokształcie. Poza tym, dokonana przez Kolegium ocena, zamiast dotyczyć ponownego rozpoznania sprawy, sprowadzała się w istocie do nieuprawnionej kontroli decyzji organu I instancji. Po myśli art. 15 K.p.a. każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu, merytorycznemu rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji publicznej, co oznacza, że zasadniczym celem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy.
W pierwszej kolejności, rozważając prawidłowość zastosowania w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., dostrzec należy, że ustalając kompetencję organu odwoławczego do uchylenia w całości decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego I instancji w danej sprawie, przepis ten nie wymienia okoliczności podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Jednakże przyjąć należy, że ograniczenie swobody organu odwoławczego w wyborze zakończenia postępowania odwoławczego wydaniem decyzji określonej w art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. związane jest z naruszeniem przepisów prawa przez organ I instancji, uzasadniającym uchylenie jego decyzji oraz z kryterium umorzenia postępowania, o którym mowa w art. 105 § 1 K.p.a. Według natomiast art. 105 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek umorzyć postępowanie w każdym przypadku, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a., oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Wiąże się to z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygniecie jej co do istoty. Zgodzić się należy z poglądem przyjmowanym w orzecznictwie, że istota bezprzedmiotowości postępowania polega na nastąpieniu takiego zdarzenia prawnego lub faktycznego, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu), a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 467/11, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 48/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl – zwanej dalej CBOSA). Bezprzedmiotowość zachodzi w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Bezprzedmiotowość może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. W przypadku przyczyny o charakterze przedmiotowym postępowanie uznać należy za bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy brak jest przedmiotu faktycznego do rozpoznania. Organ odwoławczy uprawniony jest tym samym do umorzenia postępowania I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a., gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Niewątpliwie okoliczność taka zaistnieje wówczas, gdy postępowanie dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną. Jak słusznie zaważyło Kolegium, wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowi przesłankę nieważności postępowania, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. W postępowaniu odwoławczym niedopuszczalne jest jednak stosowanie sankcji nieważności decyzji. Dlatego, mając do czynienia z taką sytuacją organ odwoławczy zobowiązany jest uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w danej sprawie, gwarantując w ten sposób poszanowanie zasady trwałości decyzji, wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a.
Podkreślić trzeba, że zaistnienie omawianej przesłanki wymaga jednak stwierdzenia identyczności obu spraw, która ma miejsce wyłącznie w przypadku tożsamości podmiotu i przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej identyczności stanu prawnego oraz faktycznego. Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej natomiast tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Stąd dla uznania tożsamości sprawy nie jest wystarczające ustalenie, że sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i tych samych stron. Przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. nie zaistnieje wtedy, gdy w sprawie pojawią się całkiem nowe okoliczności faktycznego mające charakter prawotwórczy, tj. wpływające na załatwienie sprawy, odmienne od tych, które zostały ustalone i uwzględnione w poprzednio prowadzonym postępowaniu. Bez wyjaśnienia, że w sprawach występuje tożsamość stanu faktycznego nie jest możliwe dokonanie oceny co do wystąpienia stanu powagi rzeczy osądzonej. Należy bowiem rozróżnić tożsamość sprawy od tożsamości rozstrzygnięcia, pamiętając o tym, że tylko tożsamość przedmiotu rozstrzygnięcia ma wpływ na zaistnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Ma to szczególne znaczenie w przypadku sprawy rozstrzyganej w trybie nadzwyczajnym - wznowienia postępowania, którego prowadzenie zależy właśnie od zaistnienia określonych okoliczności faktycznych wyczerpujących znamiona ustawowych przesłanek wznowienia.
Uwzględniając przedstawione znaczenie pojęcia bezprzedmiotowości postępowania, w kontekście zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., w ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że postępowanie wszczęte w trybie wznowienia w sprawie rejestracji pojazdu, zakończonej ostateczną decyzją z dnia 17 listopada 2009 r., należało umorzyć, jako bezprzedmiotowe z uwagi na to, że w sprawie tej rejestracji już wcześniej wznowione było postępowanie i zakończyło się ono wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 7 maja 2013 r.
Mając na uwadze, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji toczyło się w trybie wznowienia postępowania, wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest szczególną instytucją procesową służąca weryfikacji decyzji ostatecznej, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ostatecznie zakończonej. Stanowi ono odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Przy pomocy tego trybu można jednak wzruszyć ostateczną decyzję administracyjną tylko w przypadku zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania, których katalog został wyczerpująco określony w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. Wskazane w tych regulacjach okoliczności związane są z kwalifikowaną wadliwością postępowania i dlatego skutkiem ich zaistnienia jest możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Celem postępowania wznowieniowego jest zatem w pierwszej kolejności stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, a następnie - w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny - przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Z uwagi na różnorodność i charakter przesłanek wznowienia, które mogą zaistnieć w różnym czasie, nie można jednak przyjąć, że istnieje niedopuszczalność ponownego wznowienia postępowania w każdej sytuacji, gdy już wcześniej wydana została decyzja w trybie wznowienia. Przepisy art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. wskazują bowiem niezależne od innych podstawy do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Oznacza to, iż każdy z przepisów może być źródłem odrębnego postępowania. Nie można bowiem wykluczyć takiej sytuacji, gdy po przeprowadzeniu i zakończeniu postępowania wznowieniowego co do jednej z przesłanek (np. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.), ujawniona następnie zostanie kolejna okoliczność uznana za przesłankę wznowienia, która nie podlegała wcześniej ocenie we wznowionym postępowaniu (np. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Stosownie zaś do tego stwierdzić należy, że powaga rzeczy osądzonej co do sprawy prowadzonej w trybie wznowienia postępowania zaistnieje wtedy, gdy podstawą ponownego wznowienia postępowania w danej sprawie będą te same podstawy, które były już przedmiotem wcześniejszego postępowania wznowieniowego. Podkreślić jednak należy, że nie chodzi tu o samo wskazanie tej samej podstawy prawnej wznowienia lecz o konkretne okoliczności faktyczne mogące wyczerpywać znamiona przesłanki wznowienia, które były już wcześniej badane we wznowionym postępowaniu w kontekście tych przesłanek i tworzyły stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięcia podjętego we wznowionym postępowaniu. Jak już wcześniej wskazano, dla wystąpienia stanu powagi rzeczy osadzonej istotne znaczenie ma bowiem tożsamość stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. To powoduje, że tylko w sytuacji, gdy rozstrzygniecie podjęte zostanie we wznowionych postępowaniach na podstawie identycznego stanu faktycznego i opartego o tożsame okoliczności faktyczne mające charakter prawotwórczy, to wówczas do tego trybu zaistnieje powaga rzeczy osądzonej.
Wedle art. 149 § 1 K.p.a., wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w drodze postanowienia, które w myśl art. 149 § 2 K.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie to wskazuje przesłanki, które w danej sprawie stanowią przyczynę wznowienia postępowania. Dopiero jego wydanie umożliwia prowadzenie postępowania w tym trybie. Po jego wydaniu organ dokonuje najpierw ustaleń co do rzeczywistego zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia, a następnie w razie ich wystąpienia - w kolejnym etapie postępowania - przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu merytorycznego rozpoznania sprawy, będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji. Wskazać jednak należy, że granice postępowania co do ustalenia podstaw wznowienia wyznaczają art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b K.p.a. i w postępowaniu wszczętym z urzędu zawężają je tylko te z przesłanek, które mogą być podstawą wznowienia postępowania wyłącznie na wniosek strony. Granic tych nie zawęża natomiast w żadnym razie postanowienie o wznowieniu postępowania. Bez względu na to, jaka podstawa wznowienia zostanie wskazana w postanowieniu, organ jako dysponent postępowania wszczętego z urzędu może i powinien badać wszystkie te przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, których badanie z urzędu jest dopuszczalne. Prowadzenie postępowania co do wszystkich tych przesłanek nie zawsze jednak jest możliwe, gdyż okoliczności faktyczne, które mogą im odpowiadać nie zawsze istnieją, czy są znane organowi na dzień prowadzenia wznowionego postępowania. Dlatego, pomimo szerokich granic tego postępowania, dopuszczalne jest po raz kolejny wznowienie postępowania na innej podstawie. Brak wskazania w postanowieniu danej przesłanki, jako podstawy wznowienia, nie wyłącza konieczności zbadania ujawnionych okoliczności faktycznych również w kontekście innych wadliwości określonych w art. 145 § 1 K.p.a.
Uwzględniając powyższe konstatacje dostrzec należy, że w niniejszej sprawie podlegające ocenie sądowej postępowanie zostało wznowione w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 11 listopada 2009 r., wydaną w sprawie rejestracji pojazdu. Wszczęte zostało ono z urzędu postanowieniem z dnia 14 października 2013 r., w którym jako podstawę wznowienia wskazano przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Z postanowienia tego oraz ustalonej na podstawie akt sprawy chronologii jednoznacznie wynika, że okolicznością faktyczną, która spowodowała wydanie postanowienia, było uzyskanie przez organ w dniu 4 października 2013 r. wiedzy o istnieniu prawomocnego wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział II Karny z dnia [...], sygn. akt [...], w którym stwierdzono, że umowa sprzedaży spornego samochodu na rzecz T. M., z dnia 6 października 2009 r., została podrobiona. W postanowieniu organu zaznaczono też, że wskazany wyrok stwierdza fałszywość dokumentów, na podstawie których dokonano rejestracji pojazdu, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. W tym miejscu podkreślić raz jeszcze trzeba, że postanowienie o wznowieniu postępowania wywiera jedynie skutki procesowe, a ustalenia i ocena co do tego, czy w sprawie rzeczywiście wystąpiła okoliczność stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania, może nastąpić wyłącznie w postępowaniu prowadzonym już po wydaniu tego postanowienia. Dokonując oceny w zakresie zaistnienia przesłanki wznowienia organ nie jest przy tym związany treścią postanowienia o wszczęciu postępowania, w szczególności zaś nieuprawnioną oceną co do stwierdzenia istnienia podstaw do wznowienia postępowania.
Mając na uwadze zakres wznowienia określony we wskazanym postanowieniu dostrzec trzeba, że we wcześniejszym postępowaniu wznowieniowym organ, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 2 K.p.a., badał czy fałszywe były dokumenty przedłożone do rejestracji w postaci zagranicznej karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego. Zgodzić należy się zatem z tym, że ponowne badanie tych okoliczności, tj. ustalenie fałszywości karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego, stosownie do art. 145 § 2 K.p.a., było w niniejszej sprawie niedopuszczalne. W odniesieniu do tych odwodów kwestia ich fałszywości została bowiem już rozpoznana decyzją z dnia 7 maja 2013 r. To oznacza, że co do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., dotyczącej karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego, ocenianej na podstawie art. 145 § 2 K.p.a., zaistniała powaga rzeczy osądzonej i w aktualnym postępowaniu nie mogła ona podlegać badaniu. Niemniej jednak wskazać trzeba, że jakkolwiek organ wznowił po raz drugi postępowanie także na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., to jednak wznowienie to nastąpiło w związku z ujawnieniem innych okoliczności faktycznych, znajdujących potwierdzenie w wyroku karnym, który stwierdza podrobienie umowy kupna-sprzedaży zarejestrowanego samochodu, na podstawie której samochód nabył P. W. Wyrok ten nie stwierdzał sfałszowania karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego, zatem jako błędne i nieuprawnione uznać należało ustalenia organu I instancji co do fałszywości tych dowodów. W zaskarżonej decyzji odwoławczej Kolegium nie ustosunkowało się jednak do tej oceny. Wprawdzie organ odwoławczy dostrzegł, że powołany wyrok karny stwierdzał podrobienie umowy kupna-sprzedaży samochodu, niemniej jednak ten fakt pominął. Nieprawidłowo zatem przyjął, że stan faktyczny podlegający ocenie we wznowionym postępowaniu jest taki sam jak ten, na podstawie którego we wcześniejszym postępowaniu, w trybie wznowienia, wydano decyzję z dnia 7 maja 2013 r. Wobec tego nie można zgodzić się z oceną Kolegium, iż stan faktyczny podlegający ocenie we wznowionym postępowaniu nie uległ zmianie. To, że wyrok karny istniał przed wydaniem wcześniejszej decyzji (z dnia 7 maja 2013 r.), nie zmienia faktu, że dopiero na skutek uzyskania o nim przez organ wiedzy wyszła na jaw nowa istotna okoliczność faktyczna istniejąca już w dniu rejestracji pojazdu, w postaci braku umowy skutecznie przenoszącej własność spornego samochodu na T. M., który to następnie zbył samochód na rzecz P. W.
Wskazać należy, że karta pojazdu i dowód rejestracyjny, które były badane we wcześniejszym postępowaniu, stanowiły dowód w sprawie rejestracji pojazdu i ich ewentualne fałszerstwo mogło być badane na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., to stwierdzenie wyrokiem karnym podrobienia umowy kupna-sprzedaży nie mogło stanowić takiej przesłanki w sytuacji, gdy z akt sprawy nie wynika, że była ona przedłożona organowi przy rejestracji pojazdu, jako dowód mogący potwierdzić własność pojazdu. Wyrok karny, a w szczególności wynikająca z niego okoliczność stwierdzenia podrobienia umowy, jak słusznie wskazuje Prokurator, mogła być badana w kontekście zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyjścia na jaw nowej okoliczności faktycznej, w postaci sfałszowania umowy kupna samochodu, która istniała już na dzień zarejestrowania samochodu, jako mogącej mieć istotne znaczenie dla ustalenia okoliczności dotyczącej przedstawienia przez rejestrującego pojazd, zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowy, dowodu własności pojazdu. O ile zatem sam fakt wydania wyroku, jako że został on wydany już po zarejestrowaniu pojazdu, nie może stanowić w sprawie rejestracji nowego dowodu istniejącego na dzień wydania decyzji o rejestracji, to wynikający z niego fakt podrobienia umowy mógł być badany jako nowa okoliczność, gdyż zaistniał przed nabyciem samochodu przez podmioty dokonujące jego rejestracji, a zatem była to okoliczność istniejąca na dzień wydania decyzji o rejestracji.
W świetle powyższego stwierdzić trzeba, że przedmiot rozstrzygnięcia objęty decyzją z dnia 7 maja 2013 r. i przedmiot podlegający badaniu w niniejszym postępowaniu nie są tożsame. Inne są bowiem okoliczności faktyczne, które powinny podlegać badaniu w niniejszym postępowaniu w kontekście zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania. Okoliczności te nie były oceniane w poprzednim postępowaniu, w którym badano jedynie fakt sfałszowania dowodów w postaci karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego oraz przesądzono o braku podstaw do wzruszenia decyzji o rejestracji z tego tylko powodu, że nie stwierdzono na podstawie art. 145 § 2 fałszywości tych dokumentów. Pomimo takiego samego trybu i zakresu podmiotowego, a także przedmiotu wznowionego postępowania, dotyczącego rejestracji pojazdu, stan faktyczny objęty poprzednim postępowaniem wznowieniowym był zatem odmienny od stanu faktycznego, który powinien zostać zbadany w niniejszej sprawie. Ponowne wznowienie postępowania na odmiennej podstawie faktycznej, która powinna podlegać ocenie w kontekście innej przesłanki wznowienia, jest natomiast dopuszczalne. Uprzednia decyzja wydana w wyniku wznowienia postępowania, jeśli inny był przedmiot oceny stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia, nie powoduje zakazu ponownego prowadzenie postępowania w trybie wznowienia. Ustalenie z kolei we wszczętym postępowaniu, że w sprawie nie występuje żadna z podstaw wznowienia, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., skutkuje odmową uchylenia decyzji dotychczasowej, a nie umorzeniem postępowania.
Wobec tego stwierdzić trzeba, że nieprawidłowo zaskarżoną decyzją Kolegium umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe uznając, że zaistniała powaga rzeczy osądzonej, co skutkowało naruszeniem przez organ art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. Dokonana przez organ odwoławczy ocena narusza wynikającą z art. 16 § 1 K.p.a. zasadę dopuszczalności weryfikacji ostatecznej decyzji w trybie wznowienia postępowania. Ponadto, rozpoznając sprawę organ odwoławczy naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., w konsekwencji czego nieprawidłowo zastosował art. 105 § 1 K.p.a., rozstrzygając na jego podstawie o umorzeniu postępowania. Należy podkreślić, że art. 7 K.p.a. nakłada nie tylko na organ pierwszej instancji, ale także na organ odwoławczy obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a art. 77 § 1 K.p.a. wskazuje na konieczność wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z art. 80 K.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej oceny. W niniejszej sprawie Kolegium nie rozpoznało sprawy w sposób wyczerpujący i całościowy. Badając sprawę w jej całokształcie, a nie tylko na podstawie tego co stwierdzono w decyzji organu I instancji, powinno dostrzec, że w ponownie wznowionym postępowaniu organ ten dokonał nieprawdziwych ustaleń, które nie wynikały z badanego wyroku, a zakresem postępowania wyjaśniającego prowadzonego w trybie wznowienia powinny być objęte inne okoliczności niż stanowiące podstawę wydania decyzji z dnia 7 maja 2013 r.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien dostrzec ten fakt i wyprowadzić z tego prawidłowe wnioski. Zobowiązany był również odnieść się do zarzutów odwołania. W niniejszej sprawie natomiast Kolegium nie zbadało, jakie znaczenie może mieć ujawniony wyrok karny dla zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania zakończonego decyzją o rejestracji pojazdu, w tym szczególnie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nieprawidłowo też stwierdziło, że istnienie wyroku na dzień wydania decyzji we wcześniejszym postępowaniu wnzowieniowym, tj. decyzji z dnia 7 maja 2013 r., mogło stanowić jedynie przesłankę do wznowienia poprzedniego postępowania prowadzonego w trybie wznowienia. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia z dnia 7 maja 2013 r. były bowiem ustalenia dotyczące sfałszowania karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego, których to okoliczności nie dotyczy ujawniony wyrok karny, a zatem jako nowy dowód nie był on istotny dla oceny dotyczącej tych dokumentów, dokonanej w poprzednim postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.
Skoro organ odwoławczy nie zbadał sprawy w jej całokształcie, w tym nie odniósł się do zarzutów odwołania, jak też dokonał nieprawidłowej subsumpcji ujawnionej okoliczności faktycznej w odniesieniu do ustawowych przesłanek wznowienia i w konsekwencji nieprawidłowo umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, to uznać trzeba, że wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy art. 7, art. 16 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powiedziane powyżej dowodzi, że nie zasługuje na uwzględnienie argument Kolegium, iż ukształtowane przez Starostę Głubczyckiego granice przedmiotowego postępowania w zakresie sfałszowania niemieckiej karty pojazdu i niemieckiego dowodu rejestracyjnego, przy powołaniu tej samej podstawy prawnej (art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.), determinowały przedmiot przeprowadzonego postępowania.
Z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i sprowadzają się do ponownego rozpoznawania sprawy przez organ odwoławczy w jej całokształcie. Organ dokonana całościowej oceny ujawnionej okoliczności faktycznej dotyczącej podrobienia umowy w zakresie zbadania zaistnienia przesłanek wznowienia, w tym podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W zależności od dokonanej oceny podejmie następnie stosowne rozstrzygnięcie, na postawie art. 138 K.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło