II SA/Op 287/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek okresowy wniosku pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: 1. przyznać adwokatowi R. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w kwocie 146,40 zł (słownie: sto czterdzieści sześć złotych czterdzieści groszy) zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 26,40 zł (słownie: dwadzieścia sześć złotych czterdzieści groszy), 2. odmówić zwrotu wydatku z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Op 287/08, oddalił skargę A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie uchylenia decyzji przyznającej zasiłek okresowy. Wyrok wraz z uzasadnieniem na piśmie został skarżącemu doręczony na jego wniosek w dniu 20 lutego 2009 r. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Postanowieniem z dnia 10 marca 2009 r., referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Odpis postanowienia o przyznaniu prawa pomocy został stosownie do art. 253 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w skrócie P.p.s.a., w związku z § 35 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646), przesłany z Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w O. celem wyznaczenia adwokata z urzędu dla skarżącego. Okręgowa Rada Adwokacka w O. wyznaczyła adwokatem z urzędu R. S. W dniu 5 maja 2009 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła opinia, zawarta w piśmie z dnia 4 maja 2009 r., sporządzona przez adwokata z urzędu, o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. K. W opinii adwokat oświadczył, że przesłał ją do wiadomości skarżącemu. Razem z opinią adwokat przesłał wniosek o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu na rzecz skarżącej według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Op 287/08, referendarz sądowy przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej adwokatowi z urzędu, w kwocie brutto 146,40 zł. Postanowienie to doręczono adwokatowi R. S. w dniu15 maja 2009 r., a w dniu 18 maja 2009 r., wniósł on do tut. Sądu wniosek o uzupełnienie postanowienia przez przyznanie kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Uzasadniając wniosek adwokat wskazał, że złożył on do akt sprawy pełnomocnictwo udzielone mu przez skarżącego wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej. Następnie składał odpowiedni wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ale nie przyznano mu zwrotu kosztów opłaty skarbowej, ani w tej materii nie orzeczono w ogóle. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Środkiem przewidzianym w przepisie art. 259 § 1 P.p.s.a., do kwestionowania orzeczeń referendarza sądowego jest sprzeciw. Wprawdzie stosownie do art. 259 § 3 P.p.s.a., do zarządzeń i postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, a zatem wydaje się być dozwolone uzupełnianie tego rodzaju rozstrzygnięć w oparciu o art. 157 § 1 P.p.s.a., w związku z art. 166 P.p.s.a., jednakże mając na uwadze obowiązujące orzecznictwo sądowe, Sąd doszedł do przekonania, że jakiekolwiek pismo strony złożone w terminie do wniesienia sprzeciwu, wyrażające niezadowolenie z wydanego przez referendarza rozstrzygnięcia, powinno być uznane za sprzeciw. Pogląd powyższy opiera się na postanowieniu Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II OZ 858/05, publik. teza "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzecznictwo" pod redakcją Bogusława Dautera, Oficyna Wydawnicza a Wolters Kluwer business, Warszawa 2007 , s. 492): zgodnie z którym: "Jakiekolwiek pismo strony złożone w terminie wniesienia sprzeciwu, wyrażające niezadowolenie z wydanego przez referendarza sądowego rozstrzygnięcia, powinno być uznane za sprzeciw, a nie za ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy." Wniosek zatem adwokata, w którym zakwestionował on treść orzeczenia referendarza sądowego i wniósł o jego uzupełnienie o dodatkowe rozstrzygnięcie, należało uznać nie za wniosek o uzupełnienie postanowienia, a za sprzeciw. W oparciu o art. 260 P.p.s.a., postanowienie referendarza sądowego od którego został wniesiony sprzeciw, który nie został odrzucony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, obejmują zgodnie z § 19 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem, opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 rozporządzenia i niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia – stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynoszą 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 lit. c rozporządzenia, wynoszącej 240 zł, nie mniej niż 120 zł. Przy przyznawaniu przez Sąd, zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z § 2 ust. 3 Rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w brzemieniu nadanym przez § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r. zmieniającym to rozporządzenie, sąd podwyższa opłatę za udzielenie pomocy prawnej z urzędu o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 5 kwietnia 2004r., Nr 454, poz. 535 ze zm.) stawka podatku od towarów i usług wynosi 22 %, jest to stawka podstawowa, i obowiązuje ona podatników świadczących usługi prawnicze. Sąd przyznając adwokatowi ustanowionemu z urzędu, koszty udzielonej przez niego pomocy prawnej, kierował się wyżej wskazanymi przepisami prawa i uznał, iż za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. K., należy mu przyznać, wynagrodzenie w stawce minimalnej. Rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy adwokata uzasadniał, w ocenie Sądu, taką wysokość wynagrodzenia. Zasądzając wynagrodzenie uwzględniono § 2 ust. 3 rozporządzenia i podwyższono wynagrodzenie o stawkę podatku od towarów i usług, czyli o kwotę 26,40 zł (słownie: dwadzieścia sześć złotych czterdzieści groszy). Wniosek o zwrot wydatku z tytułu opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można uznać go za niezbędny, zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.), dokumenty stwierdzające ustanowienie pełnomocnictwa w sprawach z zakresu świadczeń socjalnych oraz w sprawach załatwianych na podstawie przepisów o pomocy społecznej i przepisów o zatrudnieniu socjalnym nie podlegają opłacie skarbowej. Skoro zatem dokument pełnomocnictwa w sprawach z zakresu pomocy społecznej nie podlega opłacie skarbowej nie można wydatku z tego tytułu poniesionego przez pełnomocnika z urzędu uznać za niezbędny i podlegający zwrotowi. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., w związku z § 2 ust. 3 i § 19 pkt 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.