II SA/Op 293/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu nieruchomości rolnej na rzecz Skarbu Państwa postanawia: 1. umorzyć postępowanie, 2. zwrócić skarżącej wpis od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych). WSA/post.1 - sentencja postanowienia M. D. wniosła w dniu 24 kwietnia 2007 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., z [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzje własną Kolegium z dnia [...], nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia[...] w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości rolnej położonej we wsi [...], parcela nr [...] i [...], zapisanej w Księgach wieczystych Urzędu Powiatowego [...] Dz.Kw nr [...] Rep. Kw Nr [...] na rzecz Skarbu Państwa. W skardze M. D. wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej błędy w ustaleniach faktycznych, i o skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę z dnia 23 maja 2007 r., organ II instancji, wskazał, że na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze z m), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnił skargę M. D. w całości decyzją z dnia [...], nr [...]. Decyzją z dnia [...] organ uchylił zaskarżoną decyzję i po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, na podstawie art. 127 kpa, uchylił decyzję własną nr [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie przed Kolegium. Organ II instancji przesłał do tut. Sądu akta sprawy wraz z decyzją z dnia [...], wydaną trybie art. 54 § 3 P.p.s.a., uchylającą zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą, oraz umarzającą postępowanie w sprawie przed Kolegium. Wyjaśnił w tej decyzji, że według nowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, organem właściwym do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...], w sprawie przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnej położonej we wsi [...], czyli decyzji wydanej na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu rolnym o uregulowaniu innych spraw związanych z reforma rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 39, poz. 174), jest minister właściwy do spraw rolnictwa i spraw rozwoju wsi. Kolegium wskazało w/w ministra, jako organ nadrzędny nad Agencją Nieruchomości Rolnych, będącej obecnie właściwą co do wydawania decyzji w przedmiocie przejmowania gospodarstw rolnych na własność Skarbu Państwa (por. orzeczenia NSA sygn. akt OW 269/05, System Informacji Prawnej Lex nr 198364, postanowienia NSA z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OW 57/06). Kolegium podniosło, że w pełni podziela pogląd reprezentowany w najnowszym orzecznictwie, co do właściwości Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrywania wniosków odnoszących się do decyzji, których przedmiotem było przejęcie gospodarstw rolnych na rzecz Państwa i tym samym uznało swoją niewłaściwość w tych sprawach. Z uwagi na brak po stronie Kolegium właściwości rzeczowej do rozpoznania wniosku strony o ponowne rozpoznanie sprawy, uchyliło zaskarżoną decyzję i decyzję własną, wydaną jako organ I instancji, ją poprzedzającą, i umorzyło postępowanie przed Kolegium. Na decyzję z dnia [...] strona skarżąca nie złożyła przysługującej jej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ II Instancji w odpowiedzi na skargę z dnia [...] wskazał, iż skorzystał z uprawnień, wynikających z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., i uwzględnił skargę w całości, uchylając zaskarżoną decyzję z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję własną z dnia [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady narodowej w N. z dnia [...] w sprawie przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnej położnej we wsi [...], parcela nr [...] i [...], zapisanej w Księgach wieczystych Urzędu Powiatowego w K., Dz. Kw nr [...] Rep. Kw nr [...] i umorzyło postępowanie w sprawie przed Kolegium. Na zasadzie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi M. D. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...]. Decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego i przestała istnieć, a zatem brak jest przedmiotu zaskarżenia, należało więc uznać, że skarga została uwzględniona w całości i nie został naruszony przepis art. 54 § 3 P.p.s.a. Analizując kwestię, czy skarga M. D. została uwzględniona w całości, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wziął pod uwagę obowiązujące w tym przedmiocie orzecznictwo. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 2 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1697/04, System Informacji Prawnej Lex nr 177468, "Rozstrzygnięcie oparte na przepisie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 170 ze zm.), może jedynie zawierać uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozstrzygnięcie w tym zakresie, co do istoty sprawy, uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia organu I instancji i rozstrzygnięcie o istocie sprawy bądź uchylenie orzeczenia organów obu instancji i umorzenie postępowania pierwszej instancji." Rozstrzygnięcie Kolegium nie naruszało zatem art. 54 § 3 P.p.s.a. Należało nadto rozważyć, czy żądanie skarżącej zostało uwzględnione w całości. Według wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 21 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 373/04, System Informacji Prawnej Lex nr 189168, "1. Pod pojęciem "uwzględnienia skargi w całości" z art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należy rozumieć treść żądania strony zawartego w skardze - nie zaś samo uzasadnienie skargi. Wyjątkowość instytucji autokontroli decyzji dokonanej przez organ administracyjny nie pozwala na inne, wybiórcze uwzględnienie skargi. 2. Zakres kompetencji organu administracyjnego w ramach instytucji autokontroli jest taki sam jak sądu administracyjnego. 3. Nie jest dopuszczalne wydanie w trybie autokontroli decyzji kasacyjnej, chyba, że takie było żądanie strony. 4. Decyzja wydana na podstawie art. 54 § 3 powinna rozstrzygać wyłącznie o braku zasadności zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. W związku z tym, rozstrzygnięcie oparte na tym przepisie może zawierać uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub w części (w zależności od zakresu zaskarżenia) i orzeczenie w tym zakresie, co do istoty sprawy, uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie o istocie sprawy, bądź uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania pierwszej instancji. M. D. wnosiła w skardze o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, wobec treści pkt 3 tezy wyżej powołanego orzeczenia WSA w Warszawie, z dnia 21 mraca 2005 r., wydanie w trybie autokontroli decyzji kasacyjnej przez organ jest niedopuszczalne, chyba, że strona o to wnosi. M. D. złożyła takie żądanie, a mianowicie ponownego rozpatrzenia jej sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., jako organ I instancji, jednakże jak wyjaśniło Kolegium wobec zmiany obowiązującego orzecznictwa, zaprzestało ono być organem właściwym w sprawie. W decyzji z dnia [...] Kolegium wskazało jednocześnie organ właściwy w sprawie wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności orzeczenia o przejęciu wierzytelności rolnej na rzecz Skarbu Państwa. Wobec tego Kolegium nie mogło ponownie rozpoznawać sprawy skarżącej i musiało postępowanie toczące się przed nim z jej wniosku umorzyć. W tej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi M. D. należało uznać za bezprzedmiotowe i jako takie umorzyć. Jednocześnie, na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a., stanowiącego, że zwrot kosztów postępowania, a do tych zalicza się koszty sądowe poniesione przez stronę, czyli wpis od skargi (art. 205 § 1 w związku z art. 211 i 212 P.p.s.a.), przysługuje skarżącemu w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a., orzeczono o zwrocie skarżącej uiszczonego przez nią wpisu od skargi. W związku powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia.