II SA/Op 304/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Gminy Branice z dnia 30 stycznia 2007 r., Nr IV/16/07 w przedmiocie regulaminu wynagradzania nauczycieli postanawia umorzyć postępowanie. Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Wojewodę Opolskiego w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), jest uchwała Rady Gminy Branice Nr IV/16/07z dnia 30 stycznia 2007 r. w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli szkół i placówek prowadzonych przez Gminę Branice oraz przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego i wiejskiego dla nauczycieli. Skarżący organ wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 20, § 21 oraz Rozdział VII "Nagrody ze specjalnego funduszu nagród", tj. § 32 - § 37, z powodu istotnego naruszenia prawa. W uzasadnieniu skargi organ nadzoru wskazał, że bez upoważnienia ustawowego w § 20 uchwały postanowiono o przyznaniu dodatku za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia nauczycielom wykonującym pracę w tych warunkach na podstawie odrębnych przepisów, natomiast w § 21 uchwały określono podmioty właściwe dla przyznania wskazanego dodatku dla dyrektorów placówek oraz nauczycieli. Odnośnie postanowień Rozdziału VII uchwały, Wojewoda wskazał, iż dotyczą one przyznawania nauczycielom nagród ze specjalnego funduszu i pozostają w sprzeczności z przepisem art. 49 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela, ustanawiającym m.in. zasadę, że nagroda może być przyznana nauczycielowi po przepracowaniu w szkole co najmniej roku, przy czym ustawodawca w przepisie tym nałożył na organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego obowiązek zamieszczenia powyższych elementów przy regulacji przyznawania nagród. Wojewoda podkreślił, że wśród zakwestionowanych przepisów uchwały brak takiego zastrzeżenia. W piśmie z dnia 29 maja 2007 r., stanowiącym odpowiedź na skargę, Rada Gminy Branice wniosła o umorzenie postępowania podając, że stało się ono bezprzedmiotowe, gdyż w celu uwzględnienia wszystkich zarzutów wskazanych przez organ nadzoru podjęta została uchwała Nr VII/38/07 z dnia 24 kwietnia 2007 r., zmieniająca zaskarżoną uchwałę Nr IV/16/07 z dnia 30 stycznia 2007 r. Uchwałą zmieniającą Rada Gminy wykreśliła przepisy § 20 i § 21 oraz zmieniła treść § 33 poprzez zamieszczenie w nim zasady, zgodnie z którą nagroda może być przyznana nauczycielowi po przepracowaniu w szkole co najmniej roku. Rada Gminy podniosła, że wprawdzie Wojewoda wnosił o stwierdzenie nieważności przepisów § 32 - § 37 – czyli całego Rozdziału VII zaskarżonej uchwały, jednakże zarzucał tylko brak zastrzeżenia, że nagroda może być przyznana nauczycielowi po przepracowaniu w szkole co najmniej roku. Wojewoda Opolski w piśmie procesowym z dnia 15 czerwca 2007 r. wniósł o umorzenie postępowania z urzędu, wskazując, że uchwała rady Gminy Branice Nr VII/38/07 z dnia 24 kwietnia 2007 r., mocą której zmieniono zaskarżoną uchwałę, jest zgodna z prawem i została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 31 maja 2007 r., Nr 40, poz. 1460. Natomiast zaskarżona uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 4 kwietnia 2007 r., Nr 25, pod pozycją 1055. Do pisma dołączono kserokopię uchwały z dnia 24 kwietnia 2007 r. Na wezwanie Sądu, Wójt Gminy Branice w piśmie z dnia 28 czerwca 2007 r., wskazał, że zaskarżona uchwała Nr IV/16/07 z dnia 30 stycznia 2007 r. nie wywołała skutków prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie podlega umorzeniu. Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W przepisie tym została zatem dopuszczona przez ustawodawcę możliwość podjęcia przez organ administracji, który wydał akt, zaskarżony następnie do sądu administracyjnego, działania w trybie tzw. samokontroli. Uwzględnienie skargi w całości oznacza skorygowanie zaskarżonego działania lub bezczynności wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego i w całości powinno być zgodne z żądaniem zawartym w skardze. Z kolei, w myśl art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu powołanego przepisu ma miejsce wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje w szczególności w sytuacji, gdy zaskarżony akt zostanie pozbawiony bytu prawnego m.in. w rezultacie skorzystania przez organ, który wydał zaskarżony akt, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchylenia tego aktu. Odnosi się to również do uchylenia uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego przez ten organ (por. Tadeusz Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 495). W tym miejscu stwierdzić ponadto przyjdzie, że uchylenie uchwały przez organ jednostki samorządu terytorialnego inną uchwałą ma charakter konstytutywny, a zatem wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc). Tym samym przerywa wywoływanie przez tę uchwałę skutków prawnych jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej, natomiast stwierdzenie nieważności uchwały, o co wniesiono w skardze, znosi jej skutki od samego początku (ex tunc). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że po wniesieniu skargi doszło do wydania przez Radę Gminy Branice w dniu 24 kwietnia 2007 r. uchwały Nr VII/38/07, którą - jak wynika z zapisu zawartego w jej § 1 – skreślono zakwestionowane w skardze zapisy § 20 i § 21 uchwały Nr IV/16/07 z dnia 30 stycznia 2007 r., w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli szkół i placówek prowadzonych przez Gminę Branice oraz przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego i wiejskiego dla nauczycieli. Ponadto zmieniono zapis § 33 i nadano mu nowe brzmienie, stanowiąc, że "Nagrody mogą być przyznawane nauczycielom po przepracowaniu w szkole co najmniej roku z okazji: a) Dnia Edukacji Narodowej, b) innych ważnych uroczystości szkolnych", w związku z czym należało uznać, że uchwałą tą uwzględniono skargę w całości, usuwając z uchwały zapisy § 20 i § 21, o stwierdzenie nieważności których wnosił Wojewoda Opolski, jak również korygując wadliwości, z powodu których organ nadzoru wnosił o stwierdzenie nieważności Rozdziału VII zaskarżonej uchwały. W § 4 uchwały zmieniającej zawarto zapis o wejściu jej w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego. Powyższą czynność, dokonaną przez Radę Gminy Branice, podjętą w toku postępowania sądowoadministracyjnego i odnoszącą się do zaskarżonej uchwały oraz pozostającą w związku z zarzucaną w skardze wadliwością aktu objętego skargą, należało ocenić jako działanie organu dokonane w trybie samokontroli, wynikające z powołanego wyżej art. 54 § 3 P.p.s.a., w wyniku którego nastąpiło uwzględnienie skargi w całości. Uchwała zmieniająca została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 31 maja 2007 r. i na zasadzie zapisu jej § 3, weszła w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego, a zatem z dniem 15 czerwca 2007 r. Natomiast zaskarżona uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 4 kwietnia 2007 r. i weszła w życie w dniu 28 kwietnia 2007 r., jednak nie wywołała skutków prawnych. W związku z tym należało uznać, iż w toku postępowania sądowoadministracyjnego zaszło zdarzenie stanowiące przesłankę umorzenia postępowania, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.