II SA/Op 305/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi D. N. i W. N. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 29 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości oddala skargę. Starosta Nyski uwzględniając wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...], decyzją z dnia 8 marca 2011 r., orzekł o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, tj. działki oznaczonej numerem ewidencyjnym gruntów A położonej w [...] przy ul. [...]. W rozstrzygnięciu podał, że orzeczenie wydano w związku z zamiarem przystąpienia do docieplenia fragmentu ściany szczytowej południowej od wysokości cokołu do istniejącego docieplenia styropianem o grubości 6 cm techniką lekko mokrą, wykafelkowaniem całości łącznie z cokołem do I-go piętra, dokończeniem remontu płyt balkonowych poprzez ich otynkowanie i pomalowanie na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (działka nr A). Określił jednocześnie w pkt 1 - 6 warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości należącej do D. N., W. i A. N. Decyzja została wydana na podstawie art. 47 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623). W uzasadnieniu organ wskazał, że rozstrzygnięcie w tej sprawie zapadło po rozpatrzeniu wniosku z dnia 18 stycznia 2011 r., Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" dla budynku mieszkalnego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...]. Organ odnotował, że sprawa niniejsza jest odrębną w postępowaniu administracyjnym, z odrębnego, kolejnego wniosku, którą organ załatwił przedmiotową decyzją. Rozstrzygnięcie jest zatem wyrazem uznania zasadności wniosku i konieczności zastosowania przepisu art. 47 Prawa budowlanego, z uwagi na ustalony i opisany stan faktyczny sprawy. Organ odniósł się do negatywnego stanowiska w sprawie, a prezentowanego przez współwłaścicieli działki nr A – D. N. i W.N. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli D. N. i W. N., wnosząc o jej uchylenie. Podnieśli, że granica przebiega po murze budynku Wspólnoty, co wynika wprost z mapy. Z kolei, decyzja o niezbędności wejścia na grunt odwołujących "w efekcie wykończenie ocieplenia" narusza konstytucyjną zasadę ochrony własności. Ponadto, w ich ocenie, skoro Wspólnota uważa, że granica jest sporna, winna wystąpić z wnioskiem "o wyznaczenie spornej granicy." Wojewoda Opolski, po rozpatrzeniu odwołania, postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności, organ zrelacjonował przebieg postępowania w sprawie. Następnie przywołał brzmienie art. 47 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego. Podkreślił, że Wspólnota podjęła próby uzgodnienia z sąsiadem warunków wejścia na teren jego nieruchomości, które zakończyły się niepowodzeniem. W związku z tym, niezbędnym okazało się w tej kwestii rozstrzygnięcie w formie decyzji. Wspólnota bowiem dokonała uprzedniego zgłoszenia opisanych robót budowlanych - dnia 30 sierpnia 2010 r. Do zgłoszenia tego Starosta Nyski nie wniósł sprzeciwu. W ocenie organu odwoławczego, decyzja pierwszoinstancyjna prawidłowo określiła granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z nieruchomości obejmujące sposób, zakres i termin robót. Dodatkowo organ podniósł, że z ustaleń wynika, iż Wspólnota dokonała ocieplenia przedmiotowej ściany od stropu pierwszego piętra do okapu. Od poziomu terenu do wysokości 1,15 m istnieje cokół o szerokości 6 cm. Ze zgłoszenia wynika, że planowane roboty maja polegać na dociepleniu fragmentu ściany szczytowej południowej od wysokości cokołu do istniejącego ocieplenia, styropianem o grubości 6 cm, techniką lekko mokrą, wykafelkowaniem całości, łącznie z cokołem do wysokości I-go piętra. Odnosząc się do zarzutu odwołania, organ stwierdził, że prowadząc postępowanie na podstawie art. 47 Prawa budowlanego, organ nie bada przebiegu granicy pomiędzy nieruchomością, na której realizowana jest inwestycja, a nieruchomością sąsiednią, wejście na którą jest niezbędne do wykonania robót budowlanych. Organ ogranicza się bowiem w tym postępowaniu do dokonania oceny czy dla realizacji danego zamierzenia budowlanego jest niezbędne wejście na teren sąsiedniej nieruchomości. Ponadto, organ administracji budowlanej nie jest uprawniony do ingerowania w istniejący pomiędzy stronami spór, w zakresie przebiegu granicy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wnieśli D. N., W. N. i A. N., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania na ich rzecz. W uzasadnieniu podnieśli, że podtrzymują w całości treść odwołania, a ponadto podkreślili, że przebieg spornej granicy nie został ustalony do dnia złożenia skargi. W związku z powyższym stwierdzili, że obowiązkiem Starostwa Powiatowego w Nysie było zawieszenie postępowania do czasu ustalenia granicy, czego nie uczyniono, a Wojewoda Opolski zaakceptował i utrzymał w mocy decyzję. Wojewoda Opolski w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał, że A. N. otrzymał decyzję w dniu 2 maja 2011 r., natomiast skarga została nadana w placówce Poczty Polskiej w [...], w dniu 2 czerwca 2011 r. (czwartek) co oznacza, iż skargę wniósł z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Natomiast D. N. i W. N. otrzymali decyzję Wojewody w dniu 4 maja 2011 r., a zatem wnieśli skargę z zachowaniem terminu. Postanowieniem z dnia 26 września 2011 r., sygn. akt II SA/Op 305/11, WSA w Opolu postanowił odrzucić skargę A. N., bowiem została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Na zasadzie natomiast art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola legalności nie wykazała, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a. Z tego też względu, na mocy art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 29 kwietnia 2011 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty Nyskiego z dnia 8 marca 2011 r. orzekającą o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości - dz. nr ew. A, położonej w [...], w celu wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu fragmentu ściany szczytowej południowej od wysokości cokołu do istniejącego docieplenia styropianem o grubości 6 cm techniką lekko mokrą, wykafelkowaniem całości łącznie z cokołem do I-go piętra, dokończeniem remontu płyt balkonowych poprzez ich otynkowanie i pomalowanie na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623). Zgodnie z art. 47 ust. 1 tej ustawy: "Jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu." Stosownie natomiast do treści art. 47 ust. 2 omawianej ustawy "W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości." Z treści przywołanych przepisów wynika, że ustawodawca - w art. 47 ustawy Prawo budowlane - określił warunki korzystania z cudzej nieruchomości, ale wyłącznie z sąsiedniej i to w zakresie niezbędnym do wykonania przez inwestora zgłoszonych robót budowlanych, uwzględniając położenie budynku inwestora, w sytuacji, gdy nie ma innej możliwości wykonania robót budowlanych (remontu ściany) istniejącego obiektu budowlanego, jak tylko poprzez wejście właśnie na teren sąsiedniej działki. W świetle regulacji omawianego przepisu, inwestor obowiązany jest zatem w pierwszej kolejności zwrócić się do właściciela nieruchomości sąsiedniej o uzyskanie zgody na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu (art. 47 ust. 1). Natomiast zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w razie nieuzgodnienia warunków, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu, właściwy organ - na wniosek inwestora - rozstrzyga w drodze decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, a także określa granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Dostrzec trzeba, że przepis art. 47 ustawy Prawo budowlane wprowadza ograniczenie praw właściciela sąsiedniej nieruchomości, w celu wykonania przez inwestora prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Ograniczenie to może mieć charakter dobrowolny (w sytuacji, gdy sąsiad wyraża zgodę na wejście na jego posesję) lub arbitralny, w drodze decyzji administracyjnej (gdy brak jest zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości). Przesłanką wydania decyzji w trybie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w sytuacji braku zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, jest ustalenie, że dla wykonania określonych robót budowlanych wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne. Przesłanka "niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości" z art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane występuje, gdy posadowiony budynek znajduje się na granicy działek, czyli nie ma innej możliwości wykonania zgłoszonych robót budowlanych, jak tylko przez wejście na teren działki sąsiedniej i to niezależnie od istniejącego sporu sąsiedzkiego, co do przebiegu granicy - czy wzdłuż muru budynku, czy też wzdłuż cokołu tego budynku. Organ rozpatrując wniosek inwestora w trybie art. 47 ust. 2 ustawy nie jest uprawniony do badania prawidłowości przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami (działkami) inwestora i właściciela sąsiedniej nieruchomości, gdyż sprawy "graniczne" pozostają poza regulacją Prawa budowlanego. W świetle omawianego przepisu niezbędnym elementem rozstrzygnięcia decyzji - i to z woli ustawodawcy - jest również określenie przez organ zakresu i warunków udostępnienia sąsiedniej nieruchomości, bowiem decyzja ta zastępuje zgodę sąsiada. W świetle powyższego stwierdzić przyjdzie, że nie mógł zostać uwzględniony zarzut skargi kwestionujący prowadzenie sprawy administracyjnej z wniosku inwestora w sytuacji, gdy organ nie ustalił przebiegu spornej granicy. Podobnie, z tego samego powodu, należało uznać za bezpodstawny zarzut skargi, że organ zobowiązany był w tej sprawie zawiesić postępowanie administracyjne do czasu ustalenia granicy. Zasygnalizować też można w tym miejscu, że uprawnienie inwestora do dysponowania gruntem na cele budowlane podlega badaniu na etapie złożonego zgłoszenia robót budowlanych (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2007 r., II OSK 585/06, LEX nr 505577). Odnotować również trzeba, że jedynie z przepisu art. 47 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wynika, że po zakończeniu robót budowlanych, inwestor jest zobowiązany do naprawienia szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości i to właśnie, na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Raz jeszcze podkreślić należy, że w świetle art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ingerencja organu administracji podjęta w celu umożliwienia inwestorowi wykonującemu roboty budowlane wejście na cudzy grunt, stanowiący własność skarżących (sąsiadów), jest możliwa dopiero wtedy, kiedy strony nie zdołały porozumieć się w tej kwestii. W rozpoznawanej sprawie, bezsporną okolicznością jest fakt, że wobec wyraźnej i zdecydowanej odmowy z dnia 5 stycznia 2011 r., udzielonej inwestorowi przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości (D., W., A. N.), co do okoliczności udostępnienia działki celem przeprowadzenia wskazywanych robót budowlanych, Starosta Nyski zasadnie orzekł o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania opisanych w sentencji decyzji robót budowlanych. Jak już podniesiono wyżej, zgodnie z art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, wydanie decyzji o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości uzależnione jest od braku dobrowolnej zgody jej właściciela. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że warunek ten w okolicznościach faktycznych sprawy został spełniony, co ma odzwierciedlenie w materiale dowodowym, a ponadto strony w tej materii są konsekwentne. Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania prawne, stwierdzić również należy, że prawidłowe w niniejszej sprawie są ustalenia organu, że wykonanie zgłoszonych i opisanych robót budowlanych (dokończenie remontu ściany budynku) nie jest możliwe bez wejścia na teren działki stanowiącej własność skarżących. Stąd, uznając zasadność wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...], Starosta Nyski orzekł o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej działki i jednocześnie określił (nakazał) zachowanie wskazanych w rozstrzygnięciu warunków - powierzchnię terenu, poprzez podanie szerokości i długości pasa terenu jaka może być zajęta w celu przeprowadzenia prac budowlanych, a także okres, kiedy mogą być wykonywane, tj. przez dwa tygodnie, w przedziale czasowym od 4 maja 2011 r. do 17 maja 2011 r. Ponadto, z akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, że usytuowanie budynku inwestora uniemożliwia wykonanie zamierzonych i zgłoszonych robót budowlanych w ramach działki inwestora. Zasygnalizować również należy skarżącym, że po zakończeniu robót budowlanych inwestor zobowiązany jest do naprawienia szkód powstałych w wyniku korzystania z ich nieruchomości, co oznacza, że straty i szkody powstałe w związku z udostępnieniem terenu mogą być przedmiotem odrębnego postępowania przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. W podsumowaniu powyższych okoliczności stwierdzić należy, że zarzuty skargi w kwestii przebiegu granicy i konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego, nie mogły być uwzględnione. Kwestionowana decyzja nie narusza bowiem przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego. Brak podstaw do uwzględnienia skargi, uzasadnia jej oddalenie. Na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.