II SA/Op 305/15
PostanowienieWSA w Opolu2015-09-07
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna, w tym brak dochodów, bezrobocie jego i żony, konieczność zwrócenia się o pomoc do MOPS oraz stopień umiarkowanej niepełnosprawności, uzasadniają przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd uwzględnił oświadczenie strony oraz dokumenty, w tym orzeczenie o niepełnosprawności, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący E. P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na trudną sytuację materialną (bezrobocie, brak dochodów, korzystanie z pomocy MOPS, niepełnosprawność). Wniosek początkowo zawierał braki formalne, które zostały uzupełnione przez skarżącego. Skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 7 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 lutego 2015 r., nr [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.
E. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Opolu, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia z dnia 27 lutego 2015 r., nr [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Skarżący wraz ze skargą złożył do tut. Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jest poprzez ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał w nim, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego swojego i żony, od 2011 r. do 2013 r. odbywał karę pozbawienia wolności, po warunkowym zwolnieniu był zarejestrowany jako bezrobotny w PUP [...], bez prawa do zasiłku. Miał przerwę na szkolenie, po którym odbył 3 miesięczny staż jako opiekun osób starszych. Obecnie znowu jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, zmuszony jest zwrócić się do MOPS o zasiłek, z którego wcześniej korzystał. Żona skarżącego R. P. również jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, nie mają żadnego majątku, korzystają ze służebności mieszkania na podstawie aktu notarialnego, powierzchnia mieszkania to 75 m2. Wydatki, jakie ponoszą co miesiąc to gaz 55 zł, woda 75 zł, telefon 89 zł, komórka 55 zł, prąd 88 zł. Skarżący dołączył do wniosku: zaświadczenia o zarejestrowaniu jego i małżonki w PUP [...], jako osoby bezrobotne, bez prawa do zasiłku, zaświadczenie z dnia 2 czerwca 2015 r. o odbyciu szkolenia i stażu zawodowego, kopię świadectwa zwolnienia z ZK z 27 marca 2013 r., akt notarialny, w którym przekazał dom synowi, w zamian za służebność mieszkania.
Pismem z dnia 18 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy, zwany też dalej orzekającym, poinformował, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się, zgodnie treścią art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, a przesłany przez skarżącego urzędowy formularz wniosku zawiera braki formalne uniemożliwiające nadanie mu dalszego biegu. Wskazał, że w rubryce nr 3.1. wniosku, gdzie należało wskazać zaskarżony akt, czynność lub bezczynność, wpisano "Zadośćuczynienie". Rubryki nr 3.2 wniosku, gdzie powinno się wpisać datę i nr 3.3, gdzie powinno się wpisać numer zaskarżonego aktu lub czynności nie wypełniono. W rubryce nr 3.5 przeznaczonej do wpisania czego dotyczy wydany akt, czynność lub bezczynność wpisano "Zadośćuczynienia". W związku z tym orzekający wezwał skarżącego do wskazania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, czy jego wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 lutego 2015 r., nr [...], w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, czy też na inny akt, czynność lub bezczynność organu. Pouczył go też, że niezastosowanie się do wezwania, spowoduje skutki prawne określone w art. 257 P.p.s.a., tj. pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Jednocześnie działając na podstawie art. 255 P.p.s.a., mając na względzie zasadę szybkości i ekonomii postępowania sądowego, wezwał skarżącego w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj.
- czy jego syn D. P., prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z nim i jego małżonką, czy też nie.
Wskazano, że w razie odpowiedzi pozytywnej na to pytanie, należy przesłać zaświadczenie o jego aktualnych dochodach lub o statusie osoby bezrobotnej, deklaracji podatkowej syna za 2014 r. potwierdzonej, że została złożona w urzędzie skarbowym.
Wskazano, że niezastosowanie się do wezwania w pkt 2 w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową.
Skarżący w piśmie z dnia 28 sierpnia 2015 r., przesłanym w dniu 31 sierpnia 2015 r. (data stempla pocztowego), oświadczył, że jego syn nie prowadzi wspólnie z nimi gospodarstwa domowego. Przesłał też prawidłowo wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynikało z niego, że skarży decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 27 lutego 2015 r.
Wniosek skarżącego obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków co określa art. 211 P.p.s.a., a także o ustanowienie radcy prawnego.
Przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie następuje, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Skarżący wykazał, że obecnie nie ma żadnego dochodu. Jego małżonka jest bezrobotna, obecnie będą musieli zwrócić się do opieki społecznej o pomoc w zdobyciu środków na utrzymanie. Ponadto skarżący nie jest osobą w pełni sprawną i wymaga pracy w warunkach chronionych, a także rehabilitacji i terapii, ma zatem ograniczone możliwości zarobkowe. Wynikało to ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt II SAB/Op 41/15 ze skargi E. P., orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 1 grudnia 2014 r. Wskazano w nim, że skarżący jest niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym, daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Orzeczenie to wydano czasowo do dnia 31 grudnia 2015 r., według niego skarżący może wykonywać pracę w warunkach chronionych, wymaga zaopatrzenia w przedmioty pomocnicze, środki ortopedyczne, pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie, wsparcia samodzielnej egzystencji, rehabilitacji i terapii. Orzekający wziął pod uwagę to oświadczenie, jak bowiem przyjęto w orzecznictwie sądowym sąd jest uprawniony do oceny sytuacji finansowej strony w oparciu o zawarte we wniosku oświadczenie strony i dowody przedstawione przez nią w konkretnej sprawie, a także o fakty znane sądowi z urzędu, np. okoliczności wynikające z dokumentów zawartych w aktach innych postępowań z udziałem wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 360/10, System Informacji Prawnej Lex nr 741357). Fakt natomiast niepełnosprawności skarżącego nie pozostaje w ocenie orzekającego bez wpływu na jego sytuację finansową.
Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącego uprawnia go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym i postanowił zwolnić go od kosztów sądowych w całości oraz ustanowić dla niego radcę prawnego z urzędu.
Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym jest podana w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest wstanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Skarżący obecnie nie osiąga dochodu, mając zatem na uwadze wykazany przez skarżącego stan materialny, pokazujący, że nie ma on praktycznie żadnych środków finansowych do własnej dyspozycji, z których mógłby opłacić jakiekolwiek koszty postępowania, referendarz sądowy uznał, że spełnia on przesłanki przyznania prawa pomocy w całości.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło