II SA/Op 312/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 5 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 5 marca 2013 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Oleskiego z dnia 29 października 2012 r. o cofnięciu K. K. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w związku z istnieniem przeciwwskazań psychologicznych określonych w orzeczeniu psychologicznym z dnia 8 października 2012 r., nr [...]. Postępowanie administracyjne miało następujący przebieg: Komendant Powiatowy Policji w Oleśnie decyzją z dnia 3 sierpnia 2012 r. skierował K. K. na badania psychologiczne oraz badania lekarskie z powodu kierowania pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości lub po spożyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Starosta Oleski pismem z dnia 14 września 2012 r. zawiadomił K. K. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. K. K. w dniu 21 września 2012 r. przekazał organowi orzeczenie lekarskie z dnia 5 września 2012 r., nr [...], o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz orzeczenie psychologiczne z dnia 21 września 2013 r., nr [...], w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W dniu 9 października 2012 r. K. K. dostarczył do organu orzeczenie psychologiczne z dnia 8 października 2012 r., nr [...], w którym w ramach postępowania odwoławczego stwierdzono istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi. Starosta Oleski decyzją z dnia 29 października 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137) orzekł o cofnięciu K. K. uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w związku z istnieniem przeciwwskazań psychologicznych określonych w orzeczeniu psychologicznym z dnia 8 października 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazał na ustalony w sprawie stan faktyczny, a w szczególności na treść dostarczonego przez stronę orzeczenia psychologicznego z dnia 8 października 2012 r., które zapadło w postępowaniu odwoławczym oraz skutki z tym związane, a wynikające z brzmienia art. 140 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym i stwierdził, że starosta, w przypadku zaistnienia takiego stanu faktycznego, zobligowany jest do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. K. podnosząc w nim, że decyzja jest dla niego krzywdząca i nie zgadza się z nią. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało na ustalony w sprawie stan faktyczny, a także powołując przepisy Prawa o ruchu drogowym, a to art. 124 ust. 1 pkt 2, pkt 2a i pkt 3, stwierdziło, że decyzja organu I instancji odpowiadała prawu obowiązującemu w dniu wydana decyzji. Przytaczając przepis art. 103 ust. 1 pkt 1b ustawy o kierujących pojazdami zauważyło, że w aktualnym stanie prawnym sankcją za istnienie w orzeczeniu psychologicznym zapisu o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami jest nadal cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Stąd też skoro skarżący w wyniku dwukrotnego badania psychologicznego uzyskał orzeczenie lekarskie o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, to w takim stanie faktycznym ostateczne orzeczenie psychologiczne nie podlega weryfikacji przez organy administracji w prowadzonym przez nie postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień. Organy są bowiem związane takimi orzeczeniami i nie mają podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią takich orzeczeń. Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się K. K. zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że jest niesprawiedliwa i krzywdząca, gdyż jednorazowy incydent odbiera mu możliwość prowadzenia pojazdów. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja nie jest adekwatna do czynu jakiego się dopuścił. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację, która znalazła się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zakres kognicji sądu administracyjnego, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej i opiera się na kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola, o której mowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei, po myśli art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a). Przeprowadzona w ww. sposób kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz - na zasadzie art. 135 P.p.s.a. - decyzji ją poprzedzającej wykazała, że nie naruszają one prawa. Na wstępie wskazać należy, że przepis art. 140 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2012, poz. 1137) uchylony został z dniem 19 stycznia 2013 r. przez przepis art. 125 pkt 10 lit. j ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2011 r. nr 30, poz. 151 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji, gdyż ustawodawca w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b tej ustawy przewidział podobnie, jak w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji organu I instancji (art. 140 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa o ruchu drogowym), że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, który przewiduje wydanie przez starostę decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji legitymowania się przez kierującego poddanego badaniu psychologicznemu ostatecznym orzeczeniem psychologicznym, w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Dodać należy również, że wynikająca z art. 15 K.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania oraz zasada działania organów na podstawie i w granicach prawa (art. 6 K.p.a.) nakłada na organ odwoławczy obowiązek ponownego rozpatrzenia i ocenienia zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uwzględnienia zaistniałych zmian w zakresie stanu faktycznego, jak i prawnego. Organ odwoławczy nie uchybił powyższym wymogom i dokonał ponownej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W zaskarżonej decyzji uwzględnił także zmianę przepisów prawa i dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. Badania psychologiczne na które kierowany jest m.in. kierowca jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu są prowadzone na podstawie regulacji dotyczących czynności specjalistycznych. W tej sytuacji ostateczne orzeczenie lekarskie, wydane w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2005 r. nr 69, poz. 622 ze zm.), które zachowało moc obowiązującą, nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej (starostę) w prowadzonym przez nie postępowaniu o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organy administracji są związane takimi orzeczeniami psychologicznymi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Jedyną podstawę do weryfikacji takich orzeczeń lekarskich stanowią przepisy § 8 i 9 ww. rozporządzenia (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 532/10 - http:www. nsa.orzeczenia.gov.pl). Decyzja starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, w przypadku wystąpienia przesłanek, o których stanowi art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy (poprzednio art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym) ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że sposób rozstrzygnięcia sprawy nie został pozostawiony uznaniu organu, ale jest determinowany przepisami prawa. Bez zaistnienia zatem okoliczności zamieszczonych w normie m.in. art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, który przewiduje, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Z wymienionych przepisów wynika więc, że w razie uzyskania przez organ informacji o ostatecznym orzeczeniu psychologicznym, w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami przez stronę postępowania administracyjnego, starosta zobligowany został przez ustawodawcę do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W przepisie tym zawarte zostały normy nakazujące organowi ściśle określone zachowanie. Stąd też uzyskanie przez kierującego pojazdem orzeczenia psychologicznego, w którym uprawniony psycholog stwierdził istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami skutkuje nakazem cofnięcia uprawnień. Nakazem wydania decyzji w tym zakresie ustawodawca obciążył starostę, który ma bezwzględny obowiązek wydania ww. decyzji, przy czym dopuszczalności wydania tej decyzji ustawodawca nie uzależnił od zaistnienia jakichkolwiek innych okoliczności, poza zawartymi w przepisie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy (stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami). Podkreślenia w sprawie wymaga to, że skarżący nie negował ustalonego przez organy stanu faktycznego dotyczącego stwierdzenia w ostatecznym orzeczeniu psychologicznym z dnia 8 października 2012 r., nr [...], wydanym przez uprawnionego psychologa, istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych uprawnione było zatem uznanie przez organy, że w sprawie wystąpiła ustawowa przesłanka skutkująca cofnięciem skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami i która to przesłanka stanowiła podstawę do wydania przez starostę decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że decyzja starosty ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ administracji nie miał żadnej dowolności, ani też tzw. "luzu decyzyjnego" i wobec faktu legitymowania się przez skarżącego ostatecznym orzeczeniem psychologicznym o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, był zobowiązany do zastosowania jednej, ściśle określonej konsekwencji prawnej tj. cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W świetle aktualnie obowiązujących przepisów, ani też przepisów art. 140 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowił, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego, wydanego po przeprowadzeniu badania psychologicznego w trybie określonym w art. 124 ust. 1 pkt 2 i 3, istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, starosta, ani Sąd nie są uprawnione do brania pod uwagę zasad współżycia społecznego, argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej. Co więcej Sąd uprawniony jest wyłącznie do badania legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania. Przeprowadzona ww. sposób kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona zgodna z prawem. Tym samym argumenty podnoszone przez skarżącego nie mogły przynieść oczekiwanego przez niego rezultatu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. ----------------------- 6