II SA/Op 322/11
PostanowienieWSA w Opolu2012-04-23
Skład orzekający: Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu, może zostać pozostawiony bez rozpoznania z powodu niezłożenia tego formularza w terminie ustawowym, mimo złożenia wniosku o przedłużenie tego terminu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu. Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny, który należy uzupełnić w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Termin ten jest terminem ustawowym, który nie podlega przedłużeniu ani skróceniu. Wniosek o przedłużenie terminu ustawowego nie wpływa na bieg tego terminu. W przypadku niezłożenia formularza w terminie, wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawia się bez rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Opolu i wniosła o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy przesłał jej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy i wezwał do jego wypełnienia w terminie siedmiu dni. Skarżąca nie przesłała formularza w terminie, lecz wniosła o jego przedłużenie. Referendarz pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżąca złożyła sprzeciw od zarządzenia referendarza, zarzucając brak rozpoznania wniosku o przedłużenie terminu.Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Jeżewska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. w [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 24 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o wykonywaniu transportu drogowego postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 3 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, oddalił skargę A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 24 marca 2011 r., nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4.500 zł za naruszenie przepisów o wykonywaniu transportu drogowego.
W skardze kasacyjnej od w/w wyroku, skarżąca zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do przepisu art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270) – zwanej w dalszej części, w skrócie: "P.p.s.a.", zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, referendarz sądowy przesłał skarżącej przy piśmie z dnia 23 stycznia 2012 r., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wezwał ją do wypełnienia i odesłania formularza w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Wezwanie to zostało doręczone w dniu 13 lutego 2012 r., skarżąca nie przesłała urzędowego formularza wniosku w wymaganym terminie, który upływał 20 lutego 2012 r. W dniu 20 lutego 2012 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) skarżąca wniosła o przedłużenie terminu do wypełnienia wniosku zakreślonego wezwaniem o dwa tygodnie, z uwagi na okoliczność, że biuro rachunkowe obsługujące firmę jest w chwili obecnej zamknięte.
Zarządzeniem z dnia 29 lutego 2012 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Zarządzenie to doręczono skarżącej w dniu 21 marca 2012 r.
W dniu 23 marca 2012 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), skarżąca złożyła sprzeciw na wspomniane zarządzenie referendarza sądowego. W jego treści zarzuciła brak rozpoznania wniosku o przedłużenie terminu, a w konsekwencji pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, głównie w postaci ustanowienia pełnomocnika, bez rozpoznania, tymczasem stan który podano we wniosku o przedłużenie terminu do wypełnienia formularza nie wynikał z sytuacji zawinionej przez Spółkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Nie ulega zarazem wątpliwości, że Sąd na wspomnianym posiedzeniu orzeka zawsze w formie postanowienia, co wynika pośrednio z końcowej części przywołanego przepisu, w której mowa jest o zażaleniu przysługującym od takiego postanowienia, jak i z faktu, iż Sąd nie wydaje zarządzeń.
Stosownie z kolei do art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu, przy czym niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008/5/74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać do uzupełniania tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jest więc poza sporem, że termin ów został określony w ustawie, czyli że musi on być uznany za termin ustawowy. W konsekwencji rozpatrywany termin nie stanowi terminu sądowego, tj. takiego, który został wyznaczony przez sąd lub przewodniczącego (art. 82 P.p.s.a.). Innymi słowy, jego długość wynika wprost z ustawy, a nie z czynności organu, który termin wyznaczył.
Wskazane rozróżnienie ma doniosłe znaczenie, gdyż terminy ustawowe, jako określone ściśle przez ustawę, nie mogą ulec przedłużeniu czy skróceniu. Stosownie wszak do art. 84 P.p.s.a. wydanie zarządzenia w tym przedmiocie możliwe jest tylko w stosunku do terminu sądowego. Tym samym wniosek o przedłużenie terminu ustawowego, np. terminu do złożenia urzędowego formularza PPPr, pozostaje bez wpływu na bieg tego terminu.
Odnosząc dotychczasowe spostrzeżenia do niniejszej sprawy, skonstatować trzeba, że termin do wykonania wezwania referendarza sądowego upłynął z dniem 20 lutego 2012 r., kiedy to skarżąca wniosła bezskuteczny wniosek o przedłużenie tego terminu. W efekcie skarżąca, nie złożyła urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 20 lutego 2012 r., co stanowi przesłankę zastosowania art. 257 P.p.s.a. Według tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Takie stanowisko Sadu znajduje potwierdzenie w poglądach wyrażonych w orzecznictwie. Przykładowo w postanowieniu NSA z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 225/09 i postanowieniu NSA z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 256/09, dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl/cbois. W postanowieniach tych NSA wyjaśnił ponadto, że jeżeli z przyczyn niezależnych od strony termin nie może być zachowany, służy jej ewentualny wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków.
W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 257 i art. 261 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło