II SA/Op 325/09

WyrokWSA w Opolu2009-12-22

Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Krzysztof Bogusz, Grażyna Jeżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 80 zł osobie samotnie gospodarującej, której dochód przekracza kryterium dochodowe, jest zgodne z prawem, biorąc pod uwagę jej niepełnosprawność i inne schorzenia, a także ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie specjalnego zasiłku celowego w kwocie 80 zł osobie samotnie gospodarującej, której dochód przekracza kryterium dochodowe, jest zgodne z prawem. Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo oceniły sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy, uwzględniając jego niepełnosprawność i schorzenia jako szczególnie uzasadniony przypadek przyznania zasiłku specjalnego. Jednocześnie sąd uznał, że wysokość przyznanego świadczenia była uzasadniona ograniczeniami finansowymi ośrodka pomocy społecznej oraz faktem, że wnioskodawca otrzymywał inne formy wsparcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie. Organ I instancji przyznał T. R. specjalny zasiłek celowy w kwocie 80 zł na zakup żywności, środków czystości, leków i opłat, jednocześnie odmawiając przyznania zasiłku celowego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. T. R. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód (renta inwalidzka po odliczeniu alimentów) wynosił 510,65 zł, przekraczając ustalone kryterium 477 zł. Skarżący zarzucał naruszenie prawa, niejasne przedstawienie środków finansowych organu oraz brak działań na rzecz poprawy jego sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant : Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 grudnia 2009r. sprawy ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działając na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 8, art. 39 i art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm. ) przyznał T. R. specjalny zasiłek celowy w kwocie 80 zł z przeznaczeniem na zakup żywności, środków czystości, leków i opłat, a jednocześnie odmówił przyznania zasiłku celowego. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że T. R. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód stanowi renta inwalidzka w kwocie 510,65 zł, po odliczeniu świadczeń alimentacyjnych do jakich jest zobowiązany. Wysokość tego dochodu powoduje, że strona przekracza tzw. kryterium dochodowe ustalone na podstawie art. 8 ustawy o pomocy społecznej w kwocie 477 zł. Brak spełniania przesłanek do otrzymania zasiłku celowego, nie wyłącza jednak możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego, a to w oparciu o uregulowanie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ stwierdził, że sytuacja życiowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie specjalnego zasiłku celowego, gdyż posiada on orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przywołując treść art. 3 ust. 4 powołanej ustawy, organ podkreślił, że sytuacja życiowa T. R. jest dobrze znana Ośrodkowi, bowiem co najmniej od roku 1994 jest on objęty pomocą finansową, a od 2004 r. otrzymuje co miesiąc pomoc w formie zasiłku celowego lub specjalnego zasiłku celowego, pomoc w postaci nieodpłatnych posiłków w Dziennym Domu Pobytu oraz pomoc w formie nieodpłatnych usług opiekuńczych. Ponadto stwierdził, że w okresie od maja 2007 r. do października 2007 r. wnioskodawca korzystał z prawa do dodatku mieszkaniowego, lecz aktualnie nie składa wniosku o jego przyznanie, co zdaniem organu dowodzi, że nie wykorzystuje on własnych możliwości i uprawnień w celu polepszenia swojej sytuacji. Podkreślił, że w orzecznictwie sądowym wyrażony został pogląd, iż udzielona pomoc nie zawsze musi być przyznana w takiej wysokości, aby w pełni mogła zaspokoić zaistniałe potrzeby osób i rodzin, gdyż nie pozwala na to ograniczoność środków finansowych będących w posiadania ośrodka pomocy społecznej, stąd pomoc powinna być kierowana w pierwszej kolejności do osób i rodzin, które ze względu na całkowity brak dochodów lub ich nieznaczną wysokość bez udzielenia pomocy nie byłyby w stanie egzystować. Dalej podniósł, że w 2009 roku na realizację zasiłków celowych organ dysponował kwotą 70.833,00 zł miesięcznie, wobec czego przeciętna wysokość zasiłków celowych dla rodzin wynosi 110 zł, a dla osób samotnych przeciętnie 60 zł, natomiast najwyższa wysokość zasiłku celowego wynosi odpowiednio do 350 zł (rodziny) i do 250 zł (osoby samotne), przy czym zasiłek w maksymalnej wysokości przyznawany jest w sytuacjach wyjątkowych oraz w okresie zimowym na zakup opału. Wysokość zasiłku celowego jest zróżnicowana, albowiem w wyższej wysokości przyznawana jest osobom, które nie mają stałego źródła dochodu, gdzie występuje duża różnica między kryterium dochodowym a posiadanym dochodem, występuje długotrwała choroba lub niepełnosprawność. Natomiast zasiłki poniżej średniej wysokości otrzymują osoby posiadające stałe comiesięczne dochody, istnieje mała różnica między kryterium dochodowym a posiadanym dochodem lub osoba korzysta z innych form pomocy społecznej. Organ wskazał także, że w marcu 2009 r. do organu wpłynęło 980 podań o udzielenie pomocy, zaś w kwietniu 2009 r. (do dnia wydania przedmiotowej decyzji) wpłynęło 687 podań. Ponadto podał, że T. R. jest osobą samotną posiadającą stały dochód i nie może być tak samo traktowany jak osoby samotne bez dochodu, czy też jak rodziny z dziećmi, które utrzymują się tylko z zasiłku dla bezrobotnych i świadczeń rodzinnych. Reasumując organ wskazał, że T. R. w marcu 2009 r. otrzymał następującą pomoc: 1) specjalny zasiłek celowy na bieżące opłaty i opłatę za wodę w kwocie 120 zł; 2) jeden bezpłatny posiłek dziennie w dni robocze - koszt posiłku 6 zł; 3) zasiłek celowy na zakup żywności z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 60 zł; 4) pomoc w formie usług opiekuńczych. Natomiast w kwietniu 2009 r. wnioskodawca otrzymał następującą pomoc: 1) specjalny zasiłek celowy na opłaty, żywność, środki czystości i leki w kwocie 80 zł; 2) jeden bezpłatny posiłek dziennie w dni robocze -koszt 6 zł; 3) zasiłek celowy na zakup żywności z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie 60 zł; 4) pomoc w formie usług opiekuńczych. Wobec powyższego organ stwierdził, że sytuacja wnioskodawcy na tle niektórych innych rodzin objętych pomocą społeczną jest porównywalnie dobra, a organ udzielając pomocy musi zachować zasady podziału środków finansowych na zasadzie sprawiedliwości społecznej. Odwołanie od tej decyzji wniósł T. R. zarzucając, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Wskazał, że Ośrodek Pomocy Społecznej w Nysie nie wyjaśnił co zrobił, aby jego sytuacja uległa poprawie. Stwierdził, że organ enigmatycznie wykazał swoje środki finansowe przeznaczone na pomoc społeczną. Podniósł również, iż organ I instancji przy rozpatrywaniu jego sprawy nie wziął pod uwagę argumentacji zawartej w cytowanych orzeczeniach sądów administracyjnych. Podniósł, że OPS w Nysie powinien wykazać, że przyznana pomoc finansowa zaspokaja rzeczywiste potrzeby, opisując dalej swoją sytuację finansową, mieszkaniową i zdrowotną. Dodał, że przyznany mu zasiłek w ramach programu "pomoc państwa w zakresie dożywiania" stanowi w istocie sfinansowanie przysługującego mu w dni robocze bezpłatnego posiłku, którego nie otrzymuje w dni wolne od pracy. Decyzją z [...]., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżony akt I instancji. W motywach orzeczenia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, a następnie odwołał się do treści przepisów prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie, a to art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 1 pkt. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 39 i art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Zaznaczono, że z niekwestionowanych przez T. R. ustaleń poczynionych w drodze wywiadu środowiskowego i innych zebranych dokumentów wynika, iż prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, przewlekle choruje (epilepsja, uszkodzenie kręgosłupa, wada wzroku), jest całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji, a posiadane przez niego środki finansowe nie wystarczają na pokrycie bieżących opłat oraz wydatków na wyżywienie. Nie budzi wątpliwości również fakt, iż dochód wnioskodawcy w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie zasiłku celowego, tj. w marcu 2009 r. wyniósł netto 510,65 zł, na który składa się renta z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu niezdolności do pracy w wysokości brutto 1.015,04 zł, od której dokonano odliczenia z tytułu świadczeń alimentacyjnych w kwocie 388,62 zł oraz zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 115,77 zł. Oznacza to, iż wnioskodawca nie spełnia ustawowych warunków do otrzymania pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego, albowiem jego dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku przekracza kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, wynoszącą 477 zł. Podkreślić przy tym należy, iż kwota kryterium dochodowego jest ustanowiona jest w sposób kategoryczny i nawet nieznaczne jej przekroczenie powoduje - w świetle wyżej omawianych przepisów -utratę prawa do świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego. Tym samym zasadnie organ I instancji odmówił stronie przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego. Przekroczenie kryterium dochodowego nie pozbawia definitywnie stronę prawa do świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 41 pkt 1 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Organ podkreślił, że ustawa o pomocy społecznej nie określa granic minimalnych ani maksymalnych przyznanego specjalnego zasiłku celowego, a są one jedynie ogólnie wyznaczone w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy, który stanowi, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Dlatego decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej na podstawie przepisu art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej ma charakter uznaniowy i organ administracji wydając taką decyzję obowiązany jest każdorazowo wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym zwłaszcza powody ubiegania się przez daną osobę lub rodzinę o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, rozmiar posiadanych przez siebie środków finansowych oraz liczba i potrzeby osób uprawnionych do świadczeń z pomocy społecznej. Zważono, że organ I instancji zasadnie uznał, iż sytuacja życiowa strony, a w szczególności sytuacja zdrowotna (niepełnosprawność w stopniu znacznym i liczne schorzenia), jest szczególną okolicznością przemawiającą za przyznaniem wnioskodawcy specjalnego zasiłku celowego. Również w kwestii wysokości przyznanego świadczenia w wysokości 80 zł organ I instancji wykazał, że jego możliwości finansowe są ograniczone wobec dużej liczby osób ubiegających się o pomoc w tej formie, przedstawiając przy tym analitykę rozdysponowania posiadanych środków. Odwołujący nie kwestionował faktu przyznania pomocy pieniężnej w formie specjalnego zasiłku celowego, lecz zarzuca wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, z uwagi na nie wykazanie działań podejmowanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Nysie, celem poprawy jego sytuacji bez uszczerbku dla dotychczasowej formy pomocy. Zdaniem SKO organ I instancji prawidłowo ustalił sytuację materialno-bytową strony i właściwie zastosował przepisy ustawy o pomocy społecznej. Ustalając wysokość przyznanej stronie pomocy pieniężnej organ I instancji wziął pod uwagę przede wszystkim fakt, iż T. R. posiada stałe źródło dochodu i objęty jest pomocą nie tylko w formie pieniężnej, lecz także w formie niepieniężnej, jak posiłek oraz usługi opiekuńcze. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że T. R. otrzymuje pomoc pieniężną co miesiąc, bądź to w formie zasiłku celowego lub specjalnego zasiłku celowego. Nie można zatem podzielić zarzutu odwołującego, że Ośrodek Pomocy Społecznej w Nysie nie podejmuje starań zmierzających do poprawy jego sytuacji, skoro uzyskał on pomoc w wysokości wyższej niż średnio przyznawana. T. R. wniósł na tę decyzję skargę i domagał się jej uchylenia. W uzasadnieniu w znacznej mierze skarżący powtórzył treść odwołania. Akcentował, że OPS w Nysie nie uczynił nic, aby jego sytuacja poprawiła się, a środki finansowe rozdysponowane przez organ i sposób podziału między uprawnionych wykazano enigmatycznie. Podkreślił, że musi spłacać zadłużenie czynszowe, co oczywiście pozbawia go części środków przyjmowanych przez organy obu instancji jako jego dochód, którym dysponuje na utrzymanie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydając rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Godzi się stwierdzić także, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm. – zwanej dalej ustawą). Zgodnie z przepisem art. 7 tej ustawy, pomocy udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Mając powyższe na względzie należy uznać, że T. R., jako osoba niepełnosprawna oraz samotnie gospodarująca był uprawniony do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej. Stosownie jednak do treści art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91 ustawy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej" - przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Skarżący domagał się udzielenia pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego. Rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie obu tych form pomocy zapada, w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy. Przepisy te stanowiąc, iż zasiłki mogą być przyznane "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej" albo w innych "szczególnie uzasadnionych przypadkach", dają organowi możliwość załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny oraz możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Różnica pomiędzy dwoma wymienionymi wyżej zasiłkami polega na tym, że udzielenie pomocy społecznej na podstawie przepisu art. 39 ust. 1 ustawy jest uzależnione od spełnienia warunku w postaci nieprzekroczenia przez wnioskodawcę wskazanego wyżej kryterium dochodowego. Wykazanie, że dochód strony postępowania przekracza kwotę 477 zł, czyni niemożliwym przystąpienie przez organ do badania, czy w danej sprawie wystąpiła ocenna przesłanka w postaci konieczności zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, takiej jak: pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, że organ ustalając, że dochód T. R. wynosi 510,65 zł, prawidłowo odmówił przyznania zasiłku celowego na podstawie przepisu art. 39 ust. 1 ustawy. Kontrolując natomiast legalność zaskarżonej decyzji w zakresie wysokości przyznanego skarżącemu specjalnego zasiłku celowego, Sąd uwzględnił okoliczność, że jest to rozstrzygnięcie wydane w ramach tzw. uznania administracyjnego. W konsekwencji Sąd badał, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności, czy rozstrzygnięcie nie jest dowolne. Przepis art. 41 ust. 1 ustawy stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przyznawanie świadczeń na specjalnych zasadach ma charakter wyjątkowy, ponieważ beneficjenci nie muszą spełniać ogólnych kryteriów otrzymania pomocy. Nie wymaga się od nich, aby ich dochód nie przekroczył limitów wskazanych w przepisie art. 8 ustawy. Sytuacja osób ubiegających się o te specjalne świadczenia jest zatem na tyle lepsza od innych, że co do zasady powinni oni samodzielnie przezwyciężyć powstałe trudności, jednakże wyjątkowość zaistniałych okoliczności czyni zasadnym ich wnioski. Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom i rodzinom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i ogromnej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga zaistnienia wyjątkowych okoliczności. Organ pomocy społecznej jest więc zobowiązany do badania sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc pod kątem "przypadku szczególnie uzasadnionego". Wyjątkowość tej sytuacji życiowej powinna być jednak niezwiązana z wysokością uzyskiwanego przez nią dochodu. W świetle art. 3 ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, potrzeby te jednak powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie organy obu instancji zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz przeprowadziły jego prawidłową ocenę, która uzasadniła przyznanie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 80 zł. Organy szczegółowo przeanalizowały sytuację wnioskodawcy związaną z orzeczonym stopniem niepełnosprawności oraz jego chorobami, a także samotnym gospodarowaniem, stwierdzając w ramach uznania administracyjnego, że sytuacja ta przemawia za zakwalifikowaniem jej jako szczególnego przypadku, o którym mowa w przepisie art. 41 ust. 1 ustawy. Ustalając wysokość świadczenia organ zbadał sytuację finansową wnioskodawcy, pod względem dochodów oraz comiesięcznych wydatków i zestawił ją ze swoimi możliwościami finansowymi. W tym zakresie organ przedstawił wysokość środków pieniężnych, które przeznacza na pomoc w skali miesiąca, podał liczbę wnioskodawców, oraz wskazał jakimi kryteriami kieruje się dokonując rozdziału posiadanych finansów. W ocenie Sądu organ wyczerpująco wyjaśnił jakie czynniki zadecydowały o przyznaniu T. R. zasiłku właśnie w takiej wysokości, co nie pozwala zarzucić organowi przekroczenie granic uznania administracyjnego i dopuszczenia się dowolności przy rozpatrywaniu wniosku. Zdaniem Sądu prawidłowym było również zwrócenie przez organy uwagi na bierność skarżącego w zakresie uzyskania dodatku mieszkaniowego, który był mu wcześniej wypłacany w okresie od maja do października 2007 r. O ile bowiem rację ma skarżący, że dodatek ten jest uznawany za jedno ze źródeł przychodu, które uwzględniane jest przy obliczaniu dochodu osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej, o tyle jednak argument ten nie odgrywa znaczącej roli w sprawie skarżącego. Dochód T. R. już bowiem obecnie, choć składa się wyłącznie z renty inwalidzkiej, przekracza określone w art. 8 ustawy kryterium dochodowe, a co za tym idzie wyklucza możliwość przydzielenia mu zasiłku celowego na podstawie art. 39 ustawy. Wysokość dochodu pozostaje natomiast bez wpływu na uzyskanie specjalnego zasiłku celowego w oparciu o przepis art. 41 ustawy. Zamierzone przez skarżącego zaniechanie w zakresie uzyskania dodatku mieszkaniowego mogło, zdaniem Sądu, być wzięte przez organ pod uwagę przy określaniu wysokości udzielonego zasiłku. Reasumując brak przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy w wyższym wymiarze nie pozostaje w sprzeczności z zapisami ustawy o pomocy społecznej, zwłaszcza przy uwzględnieniu okoliczności, że dostaje on systematycznie wsparcie w różnych formach, a ośrodek pomocy społecznej ma ograniczone możliwości finansowe (por. też wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 lipca 2008 r., II SA/Lu 97/08, Lex 509620). Trzeba też zwrócić uwagę, że zakres i forma przyznanych skarżącemu świadczeń z pomocy społecznej były poprzednio przedmiotem badania Sądu po zaskarżeniu wcześniejszych decyzji administracyjnych przyznających stronie prawo do usług opiekuńczych lub zasiłku celowego. Zarówno wówczas, jak i obecnie sytuacja zdrowotna, rodzinna i bytowa strony były bardzo podobne. Orzeczenia Sądu I instancji wydane na podstawie art. 151 P.p.s.a. podzielił Sąd odwoławczy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał w nich między innymi, że "możliwość zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych osób uprawnionych do świadczeń organ ocenia realistycznie (...) oznacza to, że udzielana pomoc nie zawsze może być przyznana w takim rozmiarze, aby w pełni te potrzeby zaspokajała. Wskazać należy, że kontrola Sądu ogranicza się do oceny legalności decyzji. Nie obejmuje ona natomiast badania zasadności gospodarowania środkami pieniężnymi, a także oceny, czy sytuacja skarżącego w porównaniu z innymi osobami uzasadniała przyznanie dochodzonego zasiłku celowego" ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2006 r., I OSK 952/05). Ponadto Sąd ten podkreślał, że "pomoc ( społeczna ) nie ma charakteru pomocy przyznanej raz na zawsze i jej wysokość, a także zakres może ulec zmianie, a to z uwagi na zmianę potrzeb uprawnionego, a to na zmianę sytuacji finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2007 r., I OSK 1442/06). Reasumując i odwołując się do wyżej przedstawionych już argumentów Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i z mocy art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło