II SA/Op 331/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez B. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 grudnia 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Brzegu z dnia 27 lipca 2016 r., nr [...], orzekającą o odmowie przyznania skarżącej świadczenia w formie dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się szkoła, wnioskowanego na syna K. K., na okres od 1 listopada 2015 r. do dnia 31 października 2016 r. Zaskarżoną decyzję poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu. Burmistrz Brzegu decyzją z dnia 30 listopada 2015 r. nr [...], w wyniku pozytywnego rozpatrzenia wniosku B. K. orzekł o przyznaniu stronie świadczeń rodzinnych w formie: 1) zasiłku rodzinnego na K. K., w kwocie 118 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r.; 2) zasiłku rodzinnego na K. K., w kwocie 106 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r.; 3) dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na K. K., w kwocie 100 zł jednorazowo w miesiącu wrześniu 2016 r.; 4) dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na K. K., w kwocie 100 zł jednorazowo w miesiącu wrześniu 2016 r. Następnie, decyzją z dnia 8 lipca 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku B. K. z dnia 8 lipca 2016 r., przyznał stronie dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia, na K. K., w kwocie 100 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. Kolejnym wnioskiem - z dnia 25 lipca 2016 r. B. K. wystąpiła o ustalenie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się szkoła, na syna K. K. Do wniosku dołączyła oświadczenia, z których wynika, że K. K. uczęszcza do Publicznej Szkoły Podstawowej w [...] nr [...], przy ul. [...] i nie jest tymczasowo zameldowany poza miejscem zamieszkania. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku, Burmistrz Brzegu decyzją z dnia 27 lipca 2016 r., nr [...], odmówił B. K. przyznania wnioskowanego dodatku na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji opisał zaistniały stan faktyczny sprawy oraz zacytował art. 15 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdził, że nie została spełniona przesłanka do przyznania dodatku określonego w tym przepisie, gdyż strona wraz z dziećmi zamieszkuje w [...] i siedziba szkoły również znajduje się w [...]. W odwołaniu od ww. decyzji B. K. podniosła, iż organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, twierdząc iż K. K. nie jest zameldowany poza miejscem zamieszkania, jednakże w jej ocenie ustawa nie wspomina o tymczasowym zameldowaniu poza miejscem zamieszkania tylko o zamieszkiwaniu w miejscowości, w której znajduje się szkoła, a taka sytuacja ma miejsce. Wywiodła, że można mieć jedno miejsce zamieszkania i czasowy pobyt w internacie nie jest miejscem zamieszkania, o czym traktuje wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1976 r. sygn. akt I CR 930/75. Wskazała, że nawet jeżeli jej syn K. uczęszczałby do szkoły, przebywając w internacie, na stancji w innej miejscowości, w której znajduje się szkoła to jego miejscem zamieszkania jest [...], a nie internat. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 23 grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że ww. decyzja Burmistrza Brzegu z dnia 27 lipca 2016 r. odpowiadała w prawu, dlatego należało utrzymać ją w mocy. Na wstępie swoich rozważań Kolegium wskazało, że podstawę materialnoprawną w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518, dalej przywoływana także jako ustawa). Wyjaśniło, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy, świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego oraz podało, że jednym z dodatków do zasiłku rodzinnego, w myśl art. 8 pkt 7 ustawy jest dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Dodatek ten, jak zaznaczyło SKO, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się: 1) w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadgimnazjalnej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej lub gimnazjum w przypadku dziecka lub osoby uczącej się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności - w wysokości 113 zł miesięcznie na dziecko albo 2) w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej - w wysokości 90 zł miesięcznie na dziecko. Odnosząc przywołane regulacje do rozpatrywanej sprawy Kolegium podkreśliło, że sporny dodatek do zasiłku rodzinnego przysługuje z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Zaakcentowało, że z dokumentacji sprawy wynikało, iż K. K. - syn skarżącej, na którego ubiegała się o przedmiotowy dodatek - zamieszkuje w [...] i uczęszcza do Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] w [...]. Skoro nie podjął on nauki w szkole poza miejscem zamieszkania i zamieszkuje wraz z rodziną w [...], tj. miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, zatem nie zostały spełnione warunki do przyznania stronie wnioskowanego dodatku do zasiłku rodzinnego. Jednocześnie Kolegium dodało, że ustawodawca nie pozostawił po stronie organów orzekających w sprawach z zakresu świadczeń rodzinnych możliwości uznaniowego przyznania tych świadczeń w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki ustawowe. Wywodziło, że prawo do tych świadczeń przysługuje osobom uprawnionym spełniającym wyznaczone w ustawie kryteria, w ściśle określonej wysokości, które są wiążące dla organów właściwych w sprawach z tego zakresu. Tym samym organy te nie były uprawnione do ustalania innych kryteriów niż wskazane w ustawie, w zależności od indywidualnej sytuacji osób uprawnionych. Wobec powyższego, skoro syn skarżącej, na którego ubiegała się o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania (w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły) uczęszcza do szkoły, której siedziba mieści się w [...], tj. miejscowości, której zamieszkuje, organ uznał, że dodatek ten nie mógł być przyznany.  W skardze na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu B. K. przywołała treść art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, po czym podniosła, że można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Następnie, opierając się o stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w wyroku z dnia 13 lutego 1976 r. w sprawie o sygn. akt I CR 930/75, wywodziła, że nie stanowi o miejscu zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego, występowanie tylko jednej przesłanki, polegającej na samym zamieszkiwaniu w sensie fizycznym, jednakże bez zamiaru stałego pobytu, chociażby zamieszkiwanie trwało przez dłuższy czas (na przykład w związku z wykonywaniem pracy czy też studiowaniem w innej miejscowości). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje skargę i wywody w niej zawarte. Wyjaśniła, że wraz z dziećmi mieszka w [...], a syn K. obecnie chodzi do [...] klasy gimnazjum w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej jako P.p.s.a.) sąd wydaje rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy, sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Po przeprowadzeniu analizy zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, Sąd doszedł do przekonania, że decyzje te nie naruszają prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, co mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niekwestionowanym w sprawie jest, że skarżąca otrzymała zasiłek rodzinny na swoje dzieci - córkę K. oraz syna K. K. - którzy na stałe mieszkają z nią w [...]. Nie uzyskała natomiast prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się szkoła, wnioskowanego na syna K. K. na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. Jak wynika z zaświadczeń, podpisanych w dniu 25 lipca 2016 r. przez B. K., znajdujących się w aktach administracyjnych K. K. w roku szkolnym 2015/2016 uczęszczał do szkoły w miejscu zamieszkania - Podstawowej Szkoły Publicznej nr [...] w [...] oraz, że nie jest tymczasowo zameldowany pod innym adresem. Nadto orzeczeniem Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 5 maja 2015 r., nr [...], wydanym do dnia 17 maja 2019 r., K. K. został zaliczony do osób niepełnosprawnych. Ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 15 ust. 1-2 stanowi, że dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się: 1) w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadgimnazjalnej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej lub gimnazjum w przypadku dziecka lub osoby uczącej się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności - w wysokości 90 zł miesięcznie na dziecko albo 2) w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej - w wysokości 50 zł miesięcznie na dziecko. Dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego. Słusznie zatem organy obydwu instancji przyjęły, że zasadą jest, iż prawo do przedmiotowego dodatku przysługuje rodzicom dzieci, co do których stwierdzona została niepełnosprawność, uczęszczających do szkoły podstawowej, jeżeli podejmują one naukę w szkole poza miejsce zamieszkania. Tym samym uzasadnione jest stanowisko organów obu instancji, iż w sytuacji bezsprzecznie ustalonej, wskazującej, że K. K. mieszka w miejscowości, w której znajduje się szkoła, której jest uczniem, to nie zostały spełnione, po myśli art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy świadczeniach rodzinnych, warunki do przyznania stronie wnioskowanego dodatku do zasiłku rodzinnego. Trafnie więc odmówiono wnioskującej prawa do dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki, określone w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec zarzutu skargi podkreślenia wymaga, że cytowane przepisy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wymagały bowiem pobierania przez dziecko nauki w szkole ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej poza miejscem zamieszkania, a także szkoły podstawowej lub gimnazjum w przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności. Wówczas, jego rodzicowi lub opiekunowi przysługiwał dodatek: na częściowe pokrycie wydatków związanych z zamieszkaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej albo na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej Jednakże, jak wyżej stwierdzono i czego nie kwestionowała sama skarżąca, taka okoliczność nie zaistniała w niniejszej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, wobec tego, iż zaskarżona decyzja prawa obowiązującego nie narusza, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.