II SA/Op 336/21
WyrokWSA w Opolu2021-12-21
Skład orzekający: Beata Kozicka, Krzysztof Bogusz, Krzysztof Sobieralski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadacz zależny lokalu, w którym ujawniono niezarejestrowane automaty do gier, a w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, podlega karze pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach hazardowych, jeśli gry na tych automatach mają charakter losowy?Ratio decidendi
Posiadacz zależny lokalu, w którym ujawniono niezarejestrowane automaty do gier, a w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, podlega karze pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy o grach hazardowych, jeśli gry na tych automatach mają charakter losowy. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły losowy charakter gier na podstawie eksperymentu procesowego i opinii biegłego, a także prawidłowo zinterpretowały pojęcie "posiadacza zależnego lokalu" zgodnie z Kodeksem cywilnym.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę M. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego nakładającą na skarżącą karę pieniężną w kwocie 200.000 zł. Kara została nałożona z tytułu ujawnienia w prowadzonym przez nią lokalu gastronomicznym niezarejestrowanych automatów do gier. Skarżąca kwestionowała losowy charakter gier oraz prawidłowość postępowania dowodowego, w tym ocenę eksperymentu procesowego i opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant st. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu ujawnienia w lokalu niezarejestrowanych automatów do gier oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325, ze zm. [obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.]- zwanej dalej w skrócie: "o.p.") - po rozpatrzeniu odwołania M. F. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. z dnia [...], nr [...], którą nałożono na skarżącą karę pieniężną w kwocie 200.000 zł z tytułu ujawnienia w [...], położonym w O. przy ul. [...], niezarejestrowanych automatów do gier [...] o indywidualnych oznaczeniach: [...] oraz [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy, po zaprezentowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazał prawne regulacje przedmiotu stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. W tych ramach przypomniał, że w dniu 8 sierpnia 2019 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. przeprowadzili czynności procesowe w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 847 ze zm.; [obecnie Dz.U. z 2020 r. poz. 2094 ze zm.], zwanej dalej w skrócie "u.g.h."), w lokalu o nazwie [...], położonym w O. przy ul. [...], w którym działalność gospodarczą prowadziła A. W trakcie powyższych czynności w lokalu obecna była M. F., prowadząca w nim działalność gastronomiczną, która okazała kontrolującym klucze otwierające automaty i klucze serwisowe (8 szt.). Ze sporządzonej na tę okoliczność notatki służbowej wynika, że w przedmiotowym lokalu znajdowały się dwa urządzenia o nazwie [...] nr [...] oraz [...] nr [...], podłączone do źródła zasilania i gotowe do prowadzenia gier. Na obu urządzeniach nie stwierdzono informacji o numerze poświadczenia rejestracji automatu ani o numerze decyzji udzielającej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie urządzania gier na automatach.
Dalej organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego w przedmiotowym lokalu eksperymentu, polegającego na odtworzeniu możliwości prowadzenia gier, utrwalonego za pomocą kamery cyfrowej i aparatu fotograficznego (na podstawie nagrania sporządzono następnie w dniu 17 września 2019 r. protokół), funkcjonariusze stwierdzili, że na tych automatach urządzane są w celach komercyjnych gry losowe o wygrane rzeczowe i pieniężne.
W toku kontroli dokonano również oględzin urządzeń [...], co udokumentowano stosownym protokołem. W ich wyniku stwierdzono, iż przedmiotowe automaty wyposażone są w dwa ekrany oraz pulpit sterowniczy z 8 lub 11 przyciskami i akceptorem banknotów oraz kieszeń wyrzutową. Na panelu dolnym znajdowały się naklejki o treści, co zacytował organ "Organizator konkursu: B Sp. z o.o. ul. [...], [...] [...], TEL. [...] ... [nr automatu]".
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 11 października 2019 r., w postępowaniu karno-skarbowym, o sygn. [...], została sporządzona opinia biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier (uzupełniona pismem z 17 grudnia 2019 r.), z której wynika, że gry prowadzone na urządzeniach [...], ujawnionych w dniu 8 sierpnia 2019 r. w [...], spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h.
W dniu 8 sierpnia 2019 r. przesłuchano M. F. w charakterze świadka. Zeznała ona, że automaty zostały wstawione do lokalu około 5 sierpnia 2019 r. przez spółkę B, z którą świadek podpisała umowę na użyczenie powierzchni użytkowej lokalu w celu zamieszczenia na niej automatów. Stwierdziła, że w trakcie gry można sprawdzić matematycznie, jakie będą kolejne układy w grze. Zeznała też, że według przedstawiciela firmy B nie są to urządzenia hazardowe, dlatego opinia techniczna sporządzona jest dla oprogramowania, a nie dla konkretnego urządzenia. Automaty te nie wypłacają wygranych, wygrane wypłaca barmanka w przedmiotowym lokalu, która kasuje wcześniej punkty kluczem serwisowym. M. F. zeznała też, że w lokalu znajdują się klucze do automatów, które umożliwiają wyjęcie z wnętrza urządzeń pieniędzy w razie potrzeby. Do kluczy tych dostęp ma M. F. i pracownica lokalu.
M. F. przesłuchano ponownie jako świadka w toku postępowania karnego skarbowego w dniu 3 grudnia 2019 r. Zeznała, że od [...] lat prowadzi [...] w O. przy ul. [...], w którym sprzedawany jest wyłącznie alkohol (bez gastronomii). Przedmiotowy lokal wynajmuje od [...] lat od B. Ś. z O. Lokal ma powierzchnię 70 m2, część powierzchni została oddana w najem firmie B, która jest właścicielem automatów. Świadek nie potrafiła stwierdzić ile razy na przestrzeni ostatnich 10 lat w [...] zatrzymywane były automaty do gier ani ile razy była przesłuchiwana w takiej sprawie. Zeznała, że po dniu kontroli, tj. 8 sierpnia 2019 r., w listopadzie 2019 r. w przedmiotowym lokalu zatrzymano jeszcze dwa automaty do gier należące do firmy B. Świadek zeznała też, że w [...] zatrudnia jedną osobę oraz że lokal jest czynny w godzinach od 10:00 do 23:00. Ponadto zeznała, że to ona wypłacała wygrane, a środki na to wyciągała z automatów, do otwierania których miała kluczyki. M. F. stwierdziła też, że prąd w całym lokalu włączany jest jednym włącznikiem, automaty były podłączone do internetu oraz że otwieranie i zamykanie [...], włączanie i wyłączanie automatów oraz sprzątanie lokalu należało do obowiązków jej i jej pracownicy. Rachunki za prąd i internet w lokalu również płaci świadek.
Mając na uwadze powyższe Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu wobec M. F., działającej pod firmą A, postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z tytułu ujawnienia w lokalu o nazwie [...] w O. przy ul. [...], niezarejestrowanych automatów do gier.
Następnie decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji wymierzył skarżącej karę pieniężną w kwocie 200.000 zł. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ ten wskazał, że w lokalu o nazwie [...], w którym M. F. prowadziła działalność gastronomiczną, ujawnione zostały w dniu 8 sierpnia 2019 r. dwa niezarejestrowane automaty [...] o indywidualnych oznaczeniach [...] i [...], służące do rozgrywania gier hazardowych w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Na podstawie zgromadzonych dowodów organ pierwszej instancji stwierdził, że przedmiotowe automaty do gier były urządzeniami elektronicznymi, na których zainstalowano gry o charakterze losowym, czyli gry, w których wynik zależy od przypadku (art. 2 ust. 1 u.g.h.). O konfiguracji znaków na bębnach automatów decydowało oprogramowanie sterujące grami i mechanizm urządzenia. Wynik gry był nieprzewidywalny, niezależny od woli i zręczności grającego. O prowadzeniu na ww. automatach działalności komercyjnej świadczy konieczność uiszczenia określonej kwoty pieniężnej ("zakredytowanie") w zamian za możliwość ich przeprowadzenia (wygrane rzeczowe) oraz możliwość wygrania nagrody pieniężnej.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca, pismem z dnia 11 grudnia 2020 r., wniosła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzuciła:
1) naruszenie art. 187 § 1 i art. 197 § 1 o.p., polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego specjalizującego się w zakresie informatyki, pomimo że ustalenie, czy gra komputerowa zawiera element losowości wymaga wiedzy specjalnej z zakresu tej dziedziny nauki;
2) naruszenie art. 191 o.p., polegające na błędnej ocenie dowodu z eksperymentu procesowego, przeprowadzonego w ramach postępowania karnego w dniu 8 sierpnia 2019 r., poprzez :
a) pominięcie okoliczności, że tego rodzaju dowód nie jest przydatny do stwierdzenia okoliczności, że dana gra komputerowa zawiera element losowości, ponieważ ocena oprogramowania wymaga wiedzy specjalnej z zakresu informatyki,
b) pominięcie okoliczności, że eksperyment ten został przeprowadzony niezgodnie z art. 211 k.p.k.;
3) naruszenie art. 191 o.p., polegające na dowolnym przyjęciu, że gra na urządzeniach polega na zatrzymaniu obracających się symboli w chwili, gdy ułożą się one w wygrywającą sekwencję, podczas gdy zadaniem gracza jest dostosowanie stawki i liczby kredytów do ustalonego przez niego za pomocą odpowiednich obliczeń układu plansz, tak aby osiągnąć z góry zaplanowaną kwotę nagrody, o czym gracz jest informowany w regulaminie, który należy zaakceptować przed rozpoczęciem gry i co faktycznie ma możliwość uczynić, bowiem oprogramowanie pozwala na sprawdzenie kolejności wszystkich plansz w grze i poznania ich wyglądu, nawet przed rozpoczęciem gry i wpłaceniem jakichkolwiek pieniędzy, a obracanie się symboli nie stanowi elementu rozgrywki, lecz jedynie ozdobnik graficzny, mający ją uatrakcyjnić wizualnie;
4) naruszenie art. 191 o.p., polegające na sprzecznym z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania przyjęciu, że wynik gry jest z góry znany, a jednocześnie niemożliwy do przewidzenia oraz że nieprzewidywalność danego zjawiska jest równoznaczna z brakiem wpływu na jego wystąpienie;
5) uznanie strony za urządzającego gry na zatrzymanych urządzeniach, podczas gdy jej rola ograniczona była do udostępnienia w posiadanym lokalu miejsca na urządzenia, natomiast wszelka działalność związana z tymi urządzeniami organizowana była przez ich właściciela;
6) naruszenie art. 2 ust. 3-5, art. 89 ust. 1 pkt 1, art. 90 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 91 u.g.h. poprzez ich błędne zastosowanie wynikające z wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, podczas gdy zebranie pełnego materiału dowodowego i jego prawidłowa ocena (art. 187 § 1 i art. 191 O.p.) winno skutkować stwierdzeniem, że badane urządzenia nie zawierają gier mających element losowości.
Na podstawie powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Ponadto, na podstawie art. 197 § 1 w związku z art. 188 o.p., skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki oraz automatyki, obejmującego badanie oprogramowania urządzeń [...] z uwzględnieniem jego pełnej funkcjonalności, na okoliczność wykazania, że gry urządzane na tych automatach nie mają charakteru losowego - w szczególności:
1. zbadanie oprogramowania każdego urządzenia w celu ustalenia:
- czy warunkiem rozpoczęcia gry jest akceptacja Regulaminu;
- czy zawiera on elementy losowości powodujące, że gracz nie może przewidzieć wyniku rozgrywki;
- czy istnieje możliwość wywierania zdalnego wpływu na rozgrywkę przez inne osoby niż gracz;
2. zbadanie sprzętu składającego się na zatrzymane urządzenia w celu ustalenia, czy zawierają rozwiązania wprowadzające do rozgrywki element losowy, niezależnie od oprogramowania;
3. ewentualnie zbadanie kodu źródłowego oprogramowania, z którego, w efekcie kompilacji, powstaje program urządzenia [...] oraz zobowiązanie firmy B Sp. z o.o. w W. do przekazania tego kodu.
W wyniku rozpoznania odwołania, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu prawnym decyzji organ podał, że godnie z przepisem art. 1 ust. 2 u.g.h., grami hazardowymi są gry losowe, zakłady wzajemne, gry w karty, gry na automatach. Jak stanowi art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości i gier na automatach może być prowadzona po uzyskaniu koncesji na kasyno gry. Natomiast - zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a u.g.h. - kasyno gry to wydzielone miejsce, w którym prowadzi się gry cylindryczne, gry w karty, gry w kości lub gry na automatach, na podstawie zatwierdzonego regulaminu, przy czym minimalna łączna liczba urządzanych gier cylindrycznych i gier w karty wynosi 4, a liczba zainstalowanych automatów wynosi od 5 do 70 sztuk. Podkreślił organ, że w myśl art. 23a ust. 1 u.g.h. automaty do gier, urządzenia losujące i urządzenia do gier, mogą być eksploatowane przez podmioty posiadające koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier losowych lub gier na automatach oraz przez podmioty wykonujące monopol państwa, po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celno- skarbowego. Naruszenie tych przepisów naraża dopuszczający się tego podmiot m.in. na karę pieniężną. W dalszej kolejności organ podał, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy u.g.h. w brzmieniu obowiązującym w dniu przeprowadzenia czynności służbowych w lokalu [...] w O., tj. w brzmieniu znowelizowanym obowiązującą od dnia 1 kwietnia 2017 r. ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, opublikowaną w Dz.U. z 2017 r. pod poz. 88 (art. 1 pkt 67). Ustawą tą zmieniono treść art. 89 u.g.h., rozszerzając katalog zdarzeń uznawanych za delikt administracyjny. Zatem od dnia obowiązywania tej noweli, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., karze pieniężnej podlega posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Stosownie do ust. 4 pkt 3 tego artykułu, wysokość kary pieniężnej wymierzanej w tym przypadku wynosi 100 tys. zł od każdego automatu. Do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa (art. 91 u.g.h.), a organem właściwym do wymierzenia w drodze decyzji kary pieniężnej jest naczelnik urzędu celno-skarbowego, na którego obszarze urządzana jest gra hazardowa lub znajduje się niezarejestrowany automat, w przypadkach o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1-4, 6 i 8 oraz ust. 3 (art. 90 ust. 1 pkt 1 u.g.h.). W świetle przytoczonych przepisów, warunkiem niezbędnym do zastosowania w konkretnej sprawie art. 89 ust. 1 pkt 3, bądź pkt 4 u.g.h. jest więc wykazanie, iż w lokalu, w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa znajdował się niezarejestrowany automat do gier, przy czym karze pieniężnej z tego tytułu podlega posiadacz zależny tego lokalu. Zatem możliwość zastosowania sankcji w postaci kary pieniężnej w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4 u.g.h. uzależniona jest od wystąpienia łącznie następujących warunków: 1) automat musi być uznany za urządzenie, na którym urządzane są gry w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h., 2) automat, o którym mowa w pkt 1 nie jest zarejestrowany, 3) w lokalu, w którym ujawniono automat, prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. W pierwszej kolejności obowiązkiem organu było zatem stwierdzenie, czy gry oferowane na automatach [...] o numerach [...] i [...], które w dniu 8 sierpnia 2019 r. znajdowały się w [...] w O., spełniają definicje zawarte w art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Zgodnie z art. 2 ust. 3 tej ustawy, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektro-mechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w po-przedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.). Ponadto grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 u.g.h.). Tym samym, w świetle przytoczonych przepisów, grami na automatach są gry spełniające łącznie trzy przesłanki, a mianowicie: urządzane na urządzeniu mechanicznym, elektromechanicznym lub elektronicznym, w tym komputerowym oraz odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet; o wygrane pieniężne lub rzeczowe; zawierające element losowości.
Za bezsporne organ uznał spełnienie pierwszej przesłanki, gdyż gry rozgrywane są na urządzeniach elektronicznych, co wynika z protokołu oględzin automatów z 8 sierpnia 2019 r., jak i z nagrania eksperymentu procesowego, przeprowadzonego przez funkcjonariuszy w [...], a także z opinii biegłego sądowego z 11 października 2019 r. Odwołująca nie kwestionowała także zaistnienia drugiej przesłanki i również ta okoliczność wynika z materiału dowodowego. Z nagrania i opisu przebiegu gry wynika bowiem, że zdobyte przez grającego wygrane punktowe pozwalają na przedłużenie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, jak również dają możliwość rozpoczęcia nowej gry, co wyczerpuje definicję wygranej rzeczowej z art. 2 ust. 4 u.g.h.. Odnośnie wygranej pieniężnej, organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe automaty są wprawdzie wyposażone w urządzenie wypłacające (kieszeń wyrzutową, tzw. hopper), jednakże z zeznań M. F. jednoznacznie wynika, że wypłaty wygranych pieniężnych w [...] dokonywała ona sama lub jej pracownik. Natomiast występowanie w grze na urządzeniach [...] elementu losowości jest w niniejszej sprawie kwestią sporną. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O., zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza prawidłowość rozstrzygnięcia dokonanego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O., ponieważ gry oferowane przez przedmiotowe urządzenia [...] należy uznać za gry na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
Dalej organ wskazał, że przedmiotowe automaty [...] są urządzeniami elektronicznymi, wyposażonymi w osiem lub jedenaście przycisków funkcyjnych, dwa monitory LCD, akceptor banknotów i kieszeń wyrzutową. Jak ustalił biegły, na obu urządzeniach [...] zainstalowane jest oprogramowanie w wersji [...]. Automat [...] nr [...] umożliwia rozgrywanie gier o nazwach: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" i "[...]", a drugi automat [...] nr [...] - "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" i "[...]". Warunkiem rozpoczęcia gier na obu automatach jest ich zakredytowanie (za pośrednictwem akceptora banknotów) i zaakceptowanie Zasad gry (pole ZGADZAM SIĘ). Kwota zakredytowana jest przeliczana na punkty wyświetlane na liczniku KREDYT, według kursu 1 pkt = 0,10 zł. Gracz może wybrać grę i ustalić stawkę za grę (pole STAWKA). Po naciśnięciu przycisku START następuje pobranie punktów z licznika KREDYT w wysokości wybranej wcześniej stawki za grę i wprowadzenie w ruch obrotowy wyświetlonych bębnów z symbolami. Zakończenie gry następuje w momencie samoczynnego zatrzymania się bębnów. Program gier umożliwia również rozgrywanie gier w trybie automatycznym, poprzez wybranie pola AUTO START i wskazanie liczby gier (5, 10, 20, 50, 75 lub 100). W tym trybie, już bez udziału grającego, automat pobiera każdorazowo z licznika KREDYT ustaloną wcześniej stawkę za grę i wykonuje kolejne gry (w liczbie wybranej przez grającego). Jednakże bez względu na to, czy grający samodzielnie uruchamia grę, czy też korzysta z funkcji AUTO START, bębny z symbolami zatrzymują się samoczynnie, niezależnie od jego woli i zręczności. Grający nie ma wpływu na moment zatrzymania się bębnów w taki sposób, aby ułożyły się w układ skutkujący wygraną. Powyższe okoliczności wynikają z eksperymentu procesowego i opinii biegłego. Gdy po zatrzymaniu się bębnów symbole ułożą się w układ wygrywający, grający otrzymuje wygraną punktową (pole WYGRANA), która po naciśnięciu przycisku START przelewana jest i dodawana do punktów w liczniku KREDYT. Punkty wygrane w poprzednich grach, przelane z pola WYGRANA i dodane do punktów w liczniku KREDYT, umożliwiają rozgrywanie nowych gier bez konieczności ponownego zakredytowania automatów. Gry można rozgrywać do momentu wyczerpania punktów w liczniku KREDYT. Organ zauważył też, że ewentualna wiedza grającego o numerze kolejnych plansz, pozyskana na podstawie dokonanych obliczeń, umożliwia mu jedynie podjęcie decyzji o kontynuowaniu lub rezygnacji z gry, natomiast jego wiedza, czy intelekt nie dają graczowi możliwości wpłynięcia na otrzymywane układy symboli, a tym samym wyniki gier. Ponadto, grający może rozgrywać kolejne gry bez wyliczania numeru planszy, która wystąpi w kolejnej i następnych grach, a także korzystać z trybu automatycznego. W takiej sytuacji o tym, czy gracz otrzyma układ wygrywający, czy nie, decyduje program gier, z perspektywy gracza w sposób przypadkowy. Gracz nie może również zdecydować, od której planszy rozpoczyna grę - jest ona jedną z wielu plansz zapisanych w urządzeniu dla danej gry. Zdaniem organu odwoławczego, nawet jeżeli kolejność plansz jest zaprogramowana, to nie zmienia to faktu, że dla gracza nie ma to żadnego znaczenia, a on sam nie ma żadnego wpływu na to, aby świadomie zadecydować o pojawieniu się planszy początkowej i kolejnych. W dalszej kolejności organ stwierdził, że nie sposób utożsamiać pojęcia "opracowania strategii" z decyzją o kontynuacji gry lub rezygnacji z niej. Poza tym możliwość podjęcia takiej decyzji nie jest ani istotą pojedynczej gry, ani nie dowodzi żadnego udziału gracza i jego wpływu na przebieg gry. Powyższe okoliczności potwierdzają, że w grach urządzanych na przedmiotowych automatach nie mają znaczenia umiejętności i wiedza grającego, czy też jego predyspozycje intelektualne. W praktyce wyświetlanie plansz, zaczynając od pierwszej, ma dla gracza charakter losowy, ponieważ nie wie on, która plansza pojawi się jako pierwsza. Gra rozpoczyna się bowiem od naciśnięcia przycisku START, który wprowadza w ruch obrotowy wyświetlane bębny z symbolami, a zakończenie gry następuje w momencie samoczynnego zatrzymania się bębnów. A zatem już samo rozpoczęcie gry ma charakter losowy. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego organ stwierdził, że nawet gdyby zainstalowane na spornych automatach gry o charakterze logicznym przeważały, to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na kwalifikację urządzeń jako automatów do gier hazardowych w świetle u.g.h. Jednocześnie organ zauważył, że wnioski sformułowane przez organ pierwszej instancji, stanowisko biegłego sądowego, jak i eksperyment procesowy, wskazują jednoznacznie, że grający nie ma wpływu na wybór symboli na bębnach, aby ułożyły się w układ skutkujący wygraną. Nawet jeśli, użytkownik automatu może ustalić numer kolejnej planszy, odszukać ją na liście i sprawdzić czy jest do niej przypisana nagroda, to fakt ten nie jest tożsamy z posiadaniem wpływu (rozumianego jako oddziaływanie albo skutek oddziaływania) na wynik rozgrywanych gier. Poznanie wyniku gry nie wyklucza jej losowości, jeśli na jego osiągnięcie gracz nie ma wpływu - kwestię losowości należy rozważać nie w kontekście przewidywania wyniku gry, lecz możliwości wpływu na ten wynik. Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika w sposób jednoznaczny, że otrzymywane układy symboli na bębnach oraz odpowiadające im wysokości wygranych punktowych nie zależą od woli (wiedzy) grającego. Nagroda w każdej poszczególnej grze, w postaci punktów kredytowych na koncie gracza, nie została uzależniona od prawidłowego obliczenia numeru kolejnej planszy, ale jest związana z konkretnym układem wygrywającym, wygenerowanym przez algorytm i ustalonym z góry dla każdej gry, na który gracz nie miał żadnego wpływu. Reasumując, organ stwierdził, że grający może rozgrywać gry bez wyliczania numeru kolejnych plansz, bądź w trybie automatycznym - i w takich sytuacjach o układzie symboli na bębnach decyduje program gier, z perspektywy grającego w sposób przypadkowy. Jednakże zawarty w definicji gry na automatach "element losowości" nie wymaga, aby pod względem technicznym plansze wyświetlane były przy zastosowaniu generatora liczb losowych, czy pseudolosowych. Tym samym, jako nieuprawnione organ uznał twierdzenia odwołującej, że znajomość schematu działania gry oraz wyświetlenie wyniku kolejnej gry, usuwa czynnik losowy. Prowadzone na spornych automatach gry miały zatem charakter losowy. Wystarczy bowiem stwierdzenie występowania elementu losowości wpływającego na wynik gry (wygraną pieniężną lub rzeczową), aby zakwalifikować daną grę do gier losowych w rozumieniu u.g.h. Natomiast wprowadzenie różnych elementów dodatkowych (np. elementu wiedzy czy zręczności), postrzegane jest jako działania mające na celu stworzenie pozoru braku losowości, które nie pozbawiają gry charakteru losowego, jeśli w konsekwencji wynik całej gry zależy od przypadku. Zdaniem organu, prawidłowego ustalenia organów co do losowego charakteru gier urządzanych na przedmiotowych automatach nie podważa wymóg formalnego zaakceptowania przed rozpoczęciem gry "Zasad gry", gdyż okoliczność ta nie stanowi o charakterze tej gry. Istotne jest bowiem to, jak w istocie gry te funkcjonują, nie zaś to, jak ich funkcjonowanie jest opisane i przedstawione oraz to, czy gracz je akceptuje. Grami na automatach są gry organizowane w celach komercyjnych. Oznacza to, że dostęp do gier jest odpłatny, a działalność nastawiona jest na osiągnięcie zysku, a także że podejmowane są czynności w oparciu o reguły rynkowe, handlowe, w głównej mierze obliczone na zysk, dochodowe. Z materiału dowodowego wynika, że w celu przeprowadzenia gry na przedmiotowych automatach niezbędne jest ich zasilenie banknotami. W trakcie rozgrywania kolejnych gier ilość posiadanych środków zmniejsza się o wysokość stawki (w przypadku braku wygranej) lub zwiększa o wysokość wygranej (w razie jej uzyskania). Ponadto ogólna dostępność akceptora banknotów, potwierdziła, że gry na automatach prowadzone były w celach komercyjnych.
W dalszej kolejności organ podał, że na stronie internetowej Ministerstwa Finansów zamieszczony został "Komunikat w sprawie wydania przez Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju decyzji rozstrzygającej charakter gry na urządzeniu [...]", w którym poinformowano, iż [...] wydano decyzję o hazardowym charakterze gry rozgrywanej na urządzeniu o nazwie [...]. Stwierdził też, że brak jest podstaw do kwestionowania wartości przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celno-skarbowych eksperymentu, ponieważ taka czynność procesowa była możliwa do zastosowania, jak każdy inny dozwolony przez prawo instrument procesowy. Z treści art. 181 § 1 i art. 181 o.p. wynika, że nie ma bezwzględnego wymogu oparcia rozstrzygnięcia jedynie na dowodach przeprowadzonych przez organ rozstrzygający sprawę, a katalog środków dowodowych prowadzących do ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności ma charakter otwarty. Co więcej, przepis art. 181 o.p. dopuszcza, aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach, co w konsekwencji skutkuje tym, że nie istnieje prawny nakaz, aby w toku postępowania podatkowego konieczne było np. powtórzenie przesłuchania świadka, który zeznawał w innym postępowaniu, np. karnym. Jednocześnie korzystanie przez organy z tak uzyskanych dowodów samo w sobie nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, ani też nie narusza jakichkolwiek innych przepisów procesowych. Wartości dowodowej przeprowadzonego eksperymentu nie sposób co do zasady podważyć, choć tak jak wszystkie inne dowody, podlega on swobodnej ocenie, z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 191 o.p.) oraz zgodnie z zasadą zebrania pełnego materiału dowodowego i poddania go wszechstronnej ocenie (art. 122 i art. 187 § 1 o.p.). Organ zauważył, że podstawą prawną eksperymentu przeprowadzonego w dniu 8 sierpnia 2019 r. w [...] nie był wskazywany w odwołaniu art. 211 k.p.k., lecz art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, w ramach kontroli celno-skarbowej przysługuje uprawnienie do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Zestawienie treści art. 64 ust. 1 pkt 14 i art. 54 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wskazuje, że kontroli celno-skarbowej podlega przestrzeganie przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, a także zgodność tej działalności ze zgłoszeniem, udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem wskazuje, że ustawodawca przyznał służbie celno-skarbowej i jej funkcjonariuszom samodzielne uprawnienia do wykonywania tego rodzaju eksperymentów. Stąd, samo stwierdzenie przez funkcjonariuszy celno-skarbowych organizowania gier na automatach znajdujących się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków urządzania gier hazardowych, w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, daje wystarczającą podstawę do przeprowadzenia eksperymentu, czyli do zbadania rodzaju urządzeń, ich funkcjonowania, a także ewentualnego wykorzystania do organizowania gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub art. 2 ust. 5 u.g.h. Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wynik przeprowadzonego eksperymentu najlepiej odzwierciedla stan automatów i charakter przeprowadzanych na nich gier i ich możliwości, które w tym przypadku są uzależnione od konkretnego oprogramowania. Natomiast opis przebiegu konkretnych gier obrazuje, jak faktycznie urządzenia były wykorzystane. Ustaleń co do charakteru gier dokonano zatem w niniejszej sprawie w sposób zgodny z prawem na podstawie eksperymentu procesowego, odzwierciedlonego w stosownym protokole. Funkcjonariusze jednoznacznie ustalili, że gry przeprowadzone na spornych automatach zawierały element losowości. Dowód ten był czytelny i jasny w swojej formie. Wyciągnięte wnioski były przekonujące i wystarczające do określenia charakteru gier na spornych urządzeniach. Ponadto podobne wnioski, sformułował biegły sądowy w zakresie informatyki, telekomunikacji i automatów do gier przy Sądzie Okręgowym w C. w opinii z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt [...] (uzupełnionej pismem z 17 grudnia 2019 r.). Opinię tę, wobec zdalnego zablokowania automatów przez ich właściciela, biegły sporządził na podstawie dokonanych oględzin zewnętrznych automatów, oględzin wewnętrznych, analizy danych odczytanych z dysku twardego urządzeń zawierających informacje o ustawieniach automatów, jak również w oparciu o wykonane eksperymenty procesowe oraz przeprowadzone pełne badania automatów z identycznym oprogramowaniem. Opinia ta potwierdziła fakt zainstalowania na ujawnionych w przedmiotowym lokalu automatach gier mających charakter losowy. Wynika z niej, że automaty stanowią urządzenia elektroniczne, a poprawne działanie urządzeń wymaga podłączenia do sieci internet. Biegły ustalił również, że w urządzeniach zainstalowana jest aplikacja [...] (wersja [...]), która umożliwia rozgrywanie gier losowych, w których grający nie ma wpływu na wybór symboli na bębnach, aby ułożyły się w układ skutkujący wygraną (wynik jest generowany przez program gry). Uzyskany wynik nie zależy od umiejętności (zręczności) grającego, który nie ma wpływu na wynik gry. Biegły podkreślił też, iż badane urządzenia służą do celów komercyjnych, gdyż warunkiem ich uruchomienia jest ich zakredytowanie przez grającego gotówką, umożliwiają rozgrywanie zawierających element losowości gier o wygrane rzeczowe (wykonywanie kolejnych gier za wygrane punkty). Ostatecznie we wnioskach końcowych sporządzonej opinii biegły podkreślił, iż badane automaty spełniają kryteria automatów do gier w rozumieniu przepisów u.g.h. Organ podkreślił, iż co prawda charakteru gier dostępnych na automatach ujawnionych w [...] w dniu 8 sierpnia 2019 r. biegły nie mógł rozstrzygnąć w oparciu o odtworzenie przebiegu gier na tych urządzeniach, gdyż dostęp do oprogramowania został zdalnie zablokowany za pośrednictwem serwera. Jednak analiza przebiegu eksperymentu procesowego, jaki przeprowadzili funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej i wygląd automatów, posiadających wszelkie cechy automatów do gry, pozwalały na dokonanie wniosków przedstawionych w opinii. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w O. dokonał wnikliwej oceny kompletnego materiału dowodowego, akcentując jego wzajemną koherentność i wykazał przesłanki zastosowania przepisów ustawy o grach hazardowych, zawierając stosowne rozważania wyjaśniające wszelkie istotne kwestie w uzasadnieniu skarżonej decyzji. W szczególności organ wskazał w uzasadnieniu decyzji przesłanki ustalenia losowego charakteru gier prowadzonych na spornych urządzeniach, okoliczności ujawnienia w przedmiotowym lokalu niezarejestrowanych automatów do gier, a także okoliczności, że M. F. była posiadaczem zależnym tego lokalu. Opinia biegłego sądowego zawarta w aktach przedmiotowej sprawy jest rzetelna i stanowi wystarczający dowód w sprawie do dokonania ustaleń w zakresie charakteru zatrzymanych urządzeń [...].
Końcowo organ podkreślił, że zgodnie z art. 188 o.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, dlatego brak było podstaw dla przeprowadzenia kolejnego dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, a zatem zarzut naruszenia art. 187 § 1 i art. 197 § 1 o.p. organ uznał za chybiony. Dodał też organ, że M. F. prowadzi działalność gastronomiczną w [...], mieszczącym się w lokalu, którego jest posiadaczem zależnym i w którym ujawniono niezarejestrowane automaty do gier hazardowych, co stanowi spełnienie przesłanek określonych art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. do nałożenia kary pieniężnej określonej w ust. 4 pkt 3 tego artykułu. Zatem organ pierwszej instancji zasadnie nałożył na stronę karę pieniężną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu strona skarżąca wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia, a także sposobu procedowania orzekającego w sprawie organu. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
1) naruszenie art. 191 o.p., polegające na błędnej ocenie dowodu z eksperymentu procesowego, przeprowadzonego w dniu 8 sierpnia 2019 r., poprzez pominięcie okoliczności, że tego rodzaju dowód nie jest przydatny do stwierdzenia okoliczności, że dana gra komputerowa zawiera element losowości, ponieważ ocena oprogramowania wymaga wiedzy specjalnej z zakresu informatyki; nadto pominięcie okoliczności, że eksperyment ten został przeprowadzony niezgodnie z art. 211 k.p.k.;
2) naruszenie art. 191 o.p., polegające na błędnej ocenie dowodu z wydanej w postępowaniu karnym opinii biegłego sądowego, poprzez pominięcie okoliczności, że opinia ta została przeprowadzona w sposób wadliwy, bowiem nie dostarcza żadnych informacji z zakresu wiedzy specjalnej i stanowi jedynie opis nagrania eksperymentu procesowego, a biegły nie przeprowadził jakichkolwiek badań oprogramowania;
3) naruszenie art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 188 i art. 197 § 1 o.p., polegające na nieuwzględnieniu wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, pomimo że ustalenie czy gra komputerowa zawiera element losowości wymaga wiedzy specjalnej z zakresu tej dziedziny nauki, a okoliczność, której wykazaniu miał służyć ten dowód, nie została uprzednio udowodniona zgodnie z twierdzeniem Skarżącego;
4) naruszenie art. 191 o.p., polegające na dowolnym przyjęciu, że gra na zatrzymanych urządzeniach polega na zatrzymaniu obracających się symboli w chwili, gdy ułożą się one w wygrywającą sekwencję, podczas gdy zadaniem gracza jest dostosowanie stawki i liczby kredytów do ustalonego przez niego za pomocą odpowiednich obliczeń układu plansz, tak aby osiągnąć z góry zaplanowaną kwotę nagrody, o czym gracz jest informowany w regulaminie, który należy zaakceptować przed rozpoczęciem gry i co faktycznie ma możliwość uczynić, bowiem oprogramowanie pozwala na sprawdzenie kolejności wszystkich plansz w grze i poznania ich wyglądu, nawet przed rozpoczęciem gry i wpłaceniem jakichkolwiek pieniędzy, a obracanie się symboli nie stanowi elementu rozgrywki lecz jedynie ozdobnik graficzny, mający ją uatrakcyjnić wizualnie;
5) naruszenie art. 2 ust. 3 u.g.h., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że o zawieraniu przez grę elementu losowości decyduje niezależność jej wyniku od zręczności gracza, podczas gdy prawidłowa wykładania tego przepisu, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, prowadzi do wniosku, że istnieją gry niezawierające żadnego elementu losowości, a zarazem niewymagające od gracza żadnej zręczności;
6) naruszenie art. 191 o.p., polegające na sprzecznym z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania przyjęciu, że o losowym charakterze gry może decydować świadome pominięcie przez gracza jej zasad i skorzystania z możliwości prowadzących do wygranej;
7) naruszenie art. 191 o.p., polegające na sprzecznym z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania przyjęciu, że jakakolwiek gra może polegać na dowolnym wyborze rezultatu przez gracza, a gra która nie posiada takiej cechy ma charakter losowy;
8) naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 o.p., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji w konsekwencji błędnego zastosowania art. 89 ust. 1 pkt ust. 3 u.g.h., wynikającego z wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, podczas gdy zebranie pełnego materiału dowodowego zgodnie z art. 187 § 1 o.p. i jego ocena zgodnie z art. 191 o.p. powinna doprowadzić organ do wniosku, że badane w niniejszej sprawie urządzenia nie zawierają gier, w których występuje element losowości, a zatem nie podlegają regulacji u.g.h.;
Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci:
a) opinii Wojskowego Instytutu Łączności z dnia 26 września 2018 r.,
b) raportu nr [...] - analizy kodu źródłowego i rozgrywki urządzenia na urządzeniach "[...]", sporządzonego przez C;
c) opinii biegłego sądowego Z. S. nr [...] sporządzonej w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w Z., do sprawy sygn. akt [...] - na okoliczność wykazania, że gry działające na urządzeniach [...], nie mają charakteru losowego.
Wniosła również o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier, obejmującego badanie oprogramowania urządzeń [...] objętych niniejszym postępowaniem, jak i samych urządzeń (sprzętu) - na okoliczność wykazania, że gry działające na urządzeniach [...] (nr [...] oraz nr [...]) nie mają charakteru losowego, w szczególności zbadania sprzętu składającego się na wymienione urządzenia celem ustalenia czy ich architektura zawiera rozwiązania wprowadzające do rozgrywki element losowy niezależnie od oprogramowania oraz zbadanie oprogramowania zawartego na każdym z urządzeń, celem ustalenia:
a) czy znajduje w nim odzwierciedlenie regulamin, którego akceptacja przez gracza warunkuje rozpoczęcie gry;
b) czy zawiera elementy losowości, min. takie, które powodowałyby, że gracz grający zgodnie z regulaminem, nie byłby w stanie przewidzieć wyniku rozgrywki;
c) czy zawiera on rozwiązania pozwalające na wywieranie zdalnego wpływu na rozgrywkę przez osoby inne niż gracz;
d) ewentualnie na okoliczność zbadania kodu źródłowego oprogramowania, z którego w efekcie kompilacji powstaje program urządzenia [...].
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponadto wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do chwili prawomocnego zakończenia przedmiotowej sprawy oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
W motywach skargi skarżąca zakwestionowała w całości zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia przytaczając rozwinięte argumenty przedstawione w jej petitum. Zaprezentował ocenę prawną podstawy działania organu, podnosząc że Postępowanie podatkowe oparte jest na zasadzie prawdy materialnej, a środkami jej urzeczywistnienia mają być m.in. konieczność zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz wyczerpującego i obiektywnego zgromadzenia materiału dowodowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji tymczasem wprost stwierdzono, że jedynymi dowodami wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy jest protokół eksperymentu procesowego oraz stanowiąca de facto jego powtórzenie, opinia biegłego przeprowadzone w postępowaniu karnym, czyli przed wszczęciem niniejszej sprawy. W ocenie organu ich treść czyni zbędnym dopuszczenie innych dowodów. Powyższe stanowi naruszenie art. 123, art. 187 § 1 oraz 188 o.p. W ocenie skarżącej, sporządzona w niniejszej sprawie opinia biegłego sądowego nie spełnia kryteriów wypracowanych w orzecznictwie dla tego rodzaju dowodów, albowiem jest bowiem niejasna, niepełna i wewnętrznie sprzeczna. Przede wszystkim jednak nie niesie z sobą żadnych informacji z zakresu wiedzy specjalnej, gdyż biegły nigdy nie zbadał oprogramowania komputerowego i nigdy nie zwrócił się do właściciela urządzeń [...] o ich odblokowanie celem rzetelnego przeprowadzenia badania oraz sporządzenia opinii. Odgórnie założył i uznał, że nie ma takiej potrzeby, bo urządzenie [...] jest grą na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, co oznacza, że znajduje się w niej element losowości. Na podstawie zasad doświadczenia życiowego należy stwierdzić, że nie można wydać żadnej kategorycznej opinii dotyczącej żadnego oprogramowania komputerowego, bez jego zbadania, czy bez dostępu do niego. Skarżąca podkreśliła, że opinię uważa się za niepełną, gdyż nie zawiera wyczerpującego sprawozdania z przebiegu badań przeprowadzonych przez biegłego lub gdy opinia zawiera tylko wnioski, bez przedstawienia przesłanek, na podstawie których biegły te wnioski sformułował. W przedmiotowej sprawie biegły przyznaje w opinii, że nie zbadał oprogramowania ani przez analizę kodu, ani przez bezpośrednie zapoznanie się z działaniem gier. Ponadto nie uargumentował, że analiza zapisu wideo z przebiegu gry pozwala na ustalenie zasad działania oprogramowania. Stąd brak opisania metod, którymi posłużył się biegły czyni jego wnioski dowolnymi. Opinia biegłego jest również niejasna, jako że zasadniczy wniosek biegłego jest niezrozumiały. Biegły nie wyjaśnił bowiem czym jego zdaniem jest losowość. Opinia jest więc wewnętrznie sprzeczna. Zasadnicza sprzeczność opinii polega jednak na opisaniu w niej mechanizmu, który pozwala graczowi na osiągnięcie zamierzonego rezultatu, a który nie jest uzależniony od żadnego elementu losowości, przy jednoczesnym wniosku, że gra ma charakter losowy. Wyjaśnieniem tej sprzeczności jest fakt, że biegły nie wyprowadził swoich wniosków z posiadanej wiedzy specjalnej, lecz dokonał oceny prawnej innego dowodu. Biegły nie przeprowadził żadnych badań, a jedynie ocenił dowód z eksperymentu procesowego, co jest rażącym naruszeniem reguł procesu karnego i wkroczeniem w wyłączną domenę sądu. Zdaniem skarżącej, wydanie pełnej opinii przez biegłego winno być poprzedzone uruchomieniem zabezpieczonych urządzeń, a nadto zbadaniem oprogramowania każdego z nich oraz kodu źródłowego oprogramowania. Natomiast, gdyby nie było możliwe uruchomienie urządzeń koniecznym byłoby wskazanie dokładnie z jakiego powodu brak takiej możliwości i jakie warunki winny być spełnione aby urządzenia mogły zostać uruchomione. Jeśli w ocenie biegłego do wydania opinii uzupełniającej nie jest konieczne uruchomienie przedmiotowych urządzeń, to nieodzowne jest szczegółowe uzasadnienie takiego stanowiska. Powyższe zastrzeżenie należy uzupełnić o stwierdzenie, że oceniony przez biegłego eksperyment procesowy był wadliwy sam w sobie. W dalszej kolejności odnosząc się do dowodu z eksperymentu skarżąca stwierdziła, że przeprowadzony w sprawie eksperyment nie mógł stanowić podstawy dla ustalenia charakteru gry, czy samoistnego materiału źródłowego dla opinii biegłego. Na gruncie analizowanego stanu faktycznego przedmiotem ustaleń nie była możliwość zaistnienia żadnego zdarzenia, lecz ocena stałych właściwości gier, działających na badanym urządzeniu. Funkcjonariusz nie prowadził żadnego doświadczenia, ani niczego nie rekonstruował. Ograniczył się jedynie do uruchomienia gry i przeprowadzenia pozornej rozgrywki. Jej pozorność wynika z braku zapoznania się z jej zasadami i podejmowaniu przypadkowych działań. Stosując takie podejście, można by uzyskać analogiczne rezultaty w stosunku do jakiejkolwiek gry. Jeżeli więc przeprowadzony "eksperyment" miałby czegokolwiek dowodzić, to wyłącznie tego, że ignorując zasady gry można przegrać, co zdaje się jednak nieodłączną cechą każdej gry. Ponadto, biegły uzasadnia losowość gry tym, że gracz nie decyduje o układzie elementów graficznych wyświetlanych na kolejnych planszach, ani o liczbach, które należy podstawić do wzoru A-BxC, którego obliczenie pozwala na ustalenie kolejnej wyświetlanej planszy. Tymczasem, gra nie polega na losowaniu jakiegoś układu symboli tylko na dostosowaniu stawki i liczby kredytów do ustalonego przez niego za pomocą odpowiednich obliczeń układu plansz, tak aby osiągnąć z góry zaplanowaną kwotę nagrody. Rozgrywka bazuje więc wyłącznie na wiedzy i intelekcie, chodzi w niej o opracowanie optymalnej strategii pozwalającej osiągnąć możliwie największy zysk z zainwestowanych środków. Kolejność wszystkich plansz w grze i ich wygląd jest z góry określony i niezależny od przypadku. Każda plansza ma przypisane trzy wartości liczbowe oznaczone jako A, B i C. Wygląd kolejnej planszy jest możliwy do ustalenia za pomocą podstawienia parametrów aktualnej planszy do wzoru A-BxC, a czas na dokonanie obliczeń nie jest limitowany. Znając numer kolejnej planszy można ją odszukać na liście, sprawdzić jak wygląda oraz czy jest do niej przypisana nagroda, a jeśli tak to w jakiej wysokości. Ponadto, wszystkich tych czynności można dokonywać jeszcze przed rozpoczęciem gry, bez zasilenia urządzenia gotówką, a czas na ich przeprowadzanie nie jest ograniczony. Przed rozpoczęciem rozgrywki na ekranie urządzenia wyświetlany jest jasno i zrozumiale zredagowany regulamin gry, a gracz musi go zaakceptować żeby przejść dalej. Powyższych sprawdzeń można dokonywać również w trakcie gry, gdyż urządzenia wyposażone są w duży, czytelny przycisk z oznaczeniem "INFO", który służy właśnie do pozyskiwania wymienionych wyżej informacji.
W dalszej kolejności, odwołując się do opinii Wojskowego Instytutu Łączności z dnia 26 września 2018 r., który jest akredytowaną jednostką badającą upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do badań technicznych automatów - jedną z ośmiu takich jednostek upoważnionych przez Ministra Rozwoju i Finansów, skarżąca stwierdziła, że wynik badania został określony jako "negatywny", co oznacza, że oferowane na urządzeniu [...] gry nie zawierają elementu losowości. Analogiczne wnioski znajdują się także w raporcie C oraz opinii biegłego sądowego Z. S., nr [...] sporządzonej w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w Z., sygn. akt [...]. Podkreśliła, że C jest częścią globalnej korporacji D, zajmującej się badaniem i certyfikacją gier oraz urządzeń pod kątem zgodności z przepisami obowiązującymi w 475 różnych systemach prawnych. Jej [...] oddział, tj. E GmbH figuruje na prowadzonej przez Ministra Finansów liście jednostek upoważnionych do badań technicznych automatów do gier, urządzeń losujących i urządzeń do gier. Załączona opinia (raport z badania) została sporządzona z uwzględnieniem wszystkich definicji "losowości" figurujących w stosownych przepisach każdej z 475 jurysdykcji, dla których D prowadzi badania. Pomimo tak szeroko zakreślonego kryterium odniesienia, w opinii jednoznacznie stwierdzono, że ani oprogramowanie, ani rozgrywka na urządzeniach [...] nie zawierają żadnego elementu losowości. Zarówno Wojskowy Instytut Łączności, jak i C zajmujący się badaniem urządzenia [...] miał pełny dostęp do oprogramowania, kodu źródłowego programu oraz samego urządzenia fizycznie. Na podstawie szczegółowej analizy jego algorytmu i zachowania podmioty te ustaliły, że zarówno zasada działania urządzenia, jak i samo oprogramowanie (kod źródłowy) nie zawiera elementu losowości, a każdy gracz ma pełną informację na temat tego, co nastąpi podczas gry, w dowolnym jej momencie. Biegły Z. S. w sporządzonej opinii stwierdza, że: "W przypadku oprogramowania [...] podgląd kolejnych plansz (wyników gry) jest dostępny dla gracza w trakcie gry i stanowi element gry. Przewidywalność gry jest zatem oczywista, przy czym ocena ta została dokonana w warunkach standardowych (wskazanych w wyroku SN) w jakich znajduje się grający. W wyniku analizy kodu źródłowego nie stwierdzono również istnienia w oprogramowaniu "generatora liczb pseudolosowych" (warunek zawarty w wyroku SN). W wyniku przeprowadzonej analizy cech gier na badanych urządzeniach, z uwzględnieniem przytoczonych w opinii zasad, określonych w regulaminie znajdującym się na każdym urządzeniu, wynika jednoznacznie, że gracz ma możliwość podglądu kolejnych plansz wyświetlanych w grze przy pomocy dostępnej z MENU funkcji INFO. (...) Wykonana analiza kodu źródłowego oprogramowania potwierdza również, że kolejne plansze nie są w żaden sposób generowane przez program, tylko pobierane według zadanej kolejności z tablic zapisanych na trwałe w programie urządzenia. (...) Wynika zatem w sposób oczywisty, że wynik gry na urządzeniach [...] z oprogramowaniem, zabezpieczonym sumą kontrolną [...]: (...) nie zależy od przypadku oraz gra na tych urządzeniach nie ma charakteru losowego, a tym samym nie są to ani gry losowe, ani gry na automatach". Wnioski raportu C są tożsame z tymi z opinii Wojskowego Instytutu Łączności oraz biegłego sądowego Z. S. Dlatego pomimo, iż załączona opinia nie może zastąpić dowodu z opinii biegłego sądowego, to zdecydowanie stanowi o konieczności jego przeprowadzenia. W dalszej kolejności skarżąca dokonała własnej interpretacji definicji losowości gry. Stwierdziła, że organy nie były zainteresowane ustaleniem prawdy materialnej, a funkcjonariusze przeprowadzający eksperyment świadomie zignorowali zasady gry. W ocenie skarżącej, wady postępowania mogłyby zostać usunięte poprzez zasięgnięcie przez organ dowodu z opinii kompetentnej jednostki badawczej na okoliczność ustalenia czy badane gry nie mają charakteru losowego, poprzez zbadanie oprogramowania zawartego na każdym z urządzeń, celem ustalenia czy znajduje w nim odzwierciedlenie regulamin, którego akceptacja przez gracza warunkuje rozpoczęcie gry; 2) zbadanie oprogramowania zawartego na każdym z urządzeń, celem ustalenia czy zawiera on elementy losowości, w szczególności takie, które powodowałyby, że gracz grający zgodnie z regulaminem nie byłby w stanie przewidzieć wyniku rozgrywki; 3) zbadanie oprogramowania zawartego na każdym z urządzeń, celem ustalenia czy zawiera on rozwiązania pozwalające na wywieranie zdalnego wpływu na rozgrywkę przez osoby inne niż gracz; 4) zbadanie sprzętu składającego się na wymienione urządzenia, celem ustalenia czy ich architektura zawiera rozwiązania wprowadzające do rozgrywki element losowy, niezależnie od oprogramowania. Końcowo skarżąca podniosła, że wynajęcie powierzchni pod ustawienie urządzeń nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na posiadacza zależnego lokalu. Takie stanowisko organu stanowi rozszerzenie przesłanek z art. 89 ust. 1 u.g.h. Przyjęcie tego typu wykładni musiałoby prowadzić do wniosku, że posiadacz zależny lokalu zawsze jest współsprawcą popełnionego w nim przestępstwa. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o przyznanie prawa pomocy wskazała, że aktualna sytuacja finansowa uniemożliwia jej uiszczenie wpisu od skargi, zaś wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować po stronie skarżącej negatywne, a przy tym niemożliwe do odwrócenia skutki.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie karę pieniężną nałożono na M. F. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., zgodnie z którym karze pieniężnej podlega posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. W dalszej kolejności odnosząc się do zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych dotyczących charakteru gier oferowanych przez urządzenia [...], organ odwoławczy wskazał, iż podtrzymuje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji albowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy -oceniony zgodnie z wiedzą, logiką i doświadczeniem życiowym - potwierdza prawidłowość uznania tych urządzeń za automaty do gier w rozumieniu przepisów u.g.h., gdyż zainstalowane w nich gry zawierają element losowości. W odniesieniu do eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celno-skarbowych oraz opinii biegłego sądowego w zakresie informatyki, telekomunikacji i automatów do gier przy Sądzie Okręgowym w C. z 11 października 2019 r., sygn. akt [...], uzupełnionej pismem z 17 grudnia 2019 r., wskazał że ustawodawca wyposażył funkcjonariuszy urzędów celno-skarbowych w kompetencje nie tylko formalne, ale także merytoryczne do przeprowadzenia dowodu, istotnego dla wyniku sprawy w kontekście art. 2 ust. 3 u.g.h. Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, w art. 64 ust. 1 pkt 14 dopuszcza bowiem możliwość przeprowadzenia w uzasadnionych przypadkach w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie. Nie ma więc przeszkód do korzystania w postępowaniu prowadzonym przez organy również z dowodu w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celno-skarbowych. Dowód z eksperymentu, tak jak wszystkie inne dowody, podlega swobodnej ocenie dowodów, co miało też miejsce w tej sprawie. W odniesieniu do zarzutu przeprowadzenia przez funkcjonariusza "pozornej rozgrywki", gdyż nie zapoznał się z zasadami gry i podejmował "przypadkowe działania", organ podniósł, że skoro sporne automaty umożliwiają rozgrywanie gier z pominięciem zasad opisanych w regulaminie, bez używania przycisku INFO, to jest to także element stanu faktycznego, który powinien być opisany i właściwie oceniony. Ponadto istotne jest to, jak w istocie gry te funkcjonują, nie zaś to, jak ich funkcjonowanie jest opisane i przedstawione oraz to, czy gracz je akceptuje. W odniesieniu do kwestionowanej przez skarżącą opinii biegłego sądowego, organ wyjaśnił, że charakteru gier dostępnych na automatach ujawnionych 8 sierpnia 2019 r. w [...] biegły nie mógł rozstrzygnąć w oparciu o odtworzenie przebiegu gier na tych urządzeniach, gdyż dostęp do oprogramowania został zdalnie zablokowany za pośrednictwem serwera. Niemniej jednak swoją opinię biegły sporządził na podstawie dokonanych oględzin zewnętrznych automatów, oględzin wewnętrznych, analizy danych odczytanych z dysku twardego urządzeń zawierających informacje o ustawieniach automatów, jak również w oparciu o wykonane eksperymenty procesowe oraz przeprowadzone pełne badania automatów z identycznym oprogramowaniem. Powyższe, w ocenie organu, nie wpływa na prawidłowość opinii sporządzonej przez biegłego, jak również na jej wartość dowodową. Biegły miał bowiem możliwość zapoznania się z przebiegiem gier przeprowadzonych na badanych urządzeniach dzięki załączonemu kolejność plansz jest zaprogramowana, to nie zmienia to faktu, że dla gracza nie ma to żadnego znaczenia, a on sam nie ma żadnego wpływu na to, aby świadomie zadecydować o pojawieniu się planszy początkowej i kolejnych. Ponadto, z przeprowadzonego eksperymentu procesowego wynika, że dopiero po zasileniu poszczególnych urządzeń banknotem o nominale 10 zł w polu KREDYT i naciśnięciu przycisku START wylosował się pierwszy układ symboli na bębnach, na który gracz nie miał wpływu. Wynik pierwszej gry jest zatem zawsze nieznany graczowi w momencie, gdy inwestuje swoje środki, co wynika z losowego wyboru układu rozpoczynającego. Tak więc już pierwsza wygrana (rozumiana jako zysk) lub przegrana (strata) jest dla niego zawsze zdarzeniem całkowicie losowym. Zdaniem organu, zastosowana w przedmiotowych urządzeniach opcja obliczania numerów kolejnych plansz została zainstalowana wyłącznie w celu ominięcia obowiązujących przepisów prawa w zakresie urządzania gier hazardowych oraz w celu sugestii, że nie mamy do czynienia z grą losową. W odniesieniu do opinii Wojskowego Instytutu Łączności z 26 września 2018 r., raport C oraz opinii biegłego sadowego Z. S. nr [...], sporządzonej dla Sądu Rejonowego w Z. w sprawie o sygn. akt [...], organ stwierdził, że dowody te nie mają znaczenia dla sprawy. Nie jest możliwe powiązanie tych dokumentów z automatami ujawnionymi 8 sierpnia 2019 r. w [...] w O., a więc nie mogą one stanowić uniwersalnego dowodu, szczególnie w sytuacji, gdy w sprawie zgromadzono dowody na tezę przeciwną, dotyczące konkretnych urządzeń (i gier na nich dostępnych), w odniesieniu do których prowadzone jest postępowanie. Ponadto opinia Wojskowego Instytutu Łączności rozstrzyga o niezgodności badanego urządzenia z wymogami rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 8 czerwca 2017 r. w sprawie urządzeń losujących, urządzeń do gier i automatów do gier, zabezpieczenia informacji dotyczących urządzanej loterii oraz uzyskiwania, naliczania i wypłacania wygranych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1171). Negatywny wynik opinii oznacza jedynie, że badane urządzenie nie spełnia wymogów tego rozporządzenia, a więc nie może zostać zgodnie z prawem zarejestrowane i eksploatowane jako automat do gier. Ponadto, opinia Instytutu zawiera klauzulę, iż nie rozstrzyga charakteru gry urządzanej z wykorzystaniem badanego automatu w myśl u.g.h. Tymczasem, minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzygał już, że gry na urządzeniu [...] są grami na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h. W ocenie organu, nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 187 § 1 w związku z art. 188 i art. 197 § 1 o.p., który skarżąca upatruje w nieuwzględnieniu jej wniosku o przeprowadzenie kolejnego dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki. Podejmowanie przez organy obu instancji działań zmierzających do ustalenia okoliczności związanych z prowadzeniem gry wbrew warunkom ustawy o grach hazardowych należy uznać za postępowanie wypełniające przesłanki zawarte w art. 122 o.p. Powyższy przepis stanowi o działaniach niezbędnych, a wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. obowiązek organów gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny. Obowiązek ten obciąża organy jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Zatem w sytuacji, gdy wnioskowany przez M. F. w postępowaniu odwoławczym dowód z opinii biegłego został już przeprowadzony w postępowaniu karnym skarbowym i następnie włączony do akt niniejszej sprawy, to organy nie były zobligowane do ponownego przeprowadzenia takiego dowodu. Fakt, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji nie spełniło oczekiwań skarżącej nie stanowi podstawy formułowania podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem organu nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., będącego skutkiem zebrania i oceny niepełnego materiału dowodowego niezgodnie z art. 187 § 1 i 191 o.p. Organ wskazał, że M. F. prowadzi działalność gastronomiczną w [...], mieszczącym się w lokalu, którego jest posiadaczem zależnym i w którym ujawniono niezarejestrowane automaty do gier hazardowych, co stanowi spełnienie przesłanek określonych art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. do nałożenia kary pieniężnej określonej w ust. 4 pkt 3 tego artykułu. Użyczając 2,7% niewyodrębnionej powierzchni tego lokalu, nie utraciła w tej części statusu posiadacza zależnego. Tym samym odpowiedzialność za obecność automatów do gier w lokalu, w którym jest prowadzona działalność gastronomiczna, nadal spoczywa na skarżącej. Organ podkreślił też, że działania skarżącej nie ograniczyły się jedynie do wynajęcia części powierzchni tego lokalu, lecz prowadząc [...], decydowała o godzinach jego otwarcia i zamknięcia (otwierała ten lokal dla swoich klientów, w tym także dla osób grających na automatach), a tym samym umożliwiała, bądź nie, dostęp do automatów. Ponadto zasilała automaty w energię elektryczną pozwalającą na niezakłóconą ich pracę, włączała je i wyłączała oraz udostępniała Internet, niezbędny do działania automatów (dostęp do routera miała wyłącznie obsługa lokalu). Obsługa lokalu miała też obowiązek informowania skarżącej o awariach automatów. Skarżąca wypłacała też graczom wygrane. Organ uznał też, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier, gdyż brak jest podstaw, aby ponawiać dowód, który już znajduje się w aktach sprawy, a którego rzetelności skarżąca skutecznie nie podważyła. Natomiast okoliczność, czy oprogramowanie zawiera rozwiązania pozwalające na wywieranie zdalnego wpływu na rozgrywkę przez osoby inne niż gracz nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Podobnie jako pozbawione podstaw organ uznał badanie kodu źródłowego oprogramowania.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2021 r., stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, skarżąca akcentowała, że nie godzi się ze stanowiskiem organu w szczególności w zakresie opinii biegłego sądowego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier z dnia 10 października 2019 r. Zwróciła uwagę, że biegły stale współpracuje z organem i dlatego trudno uznać, iż pozostaje bezstronny w sprawie. Podniosła, że biegły nie zbadał oprogramowania komputerowego, jak również nie zwrócił się do właściciela urządzeń [...] o ich odblokowanie celem rzetelnego przeprowadzenia badania oraz sporządzenia opinii. W związku z powyższym skarżąca podtrzymała wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier, obejmującej badanie oprogramowania urządzeń [...], na okoliczności wskazane w skardze.
Pismem z dnia 15 października 2021 r. skarżąca złożyła do tut. Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego w osobie K. K. z Kancelarii Radcy Prawnego przy ul. [...] w O.
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2021 r., sygn. akt II SPP/Op 112/21, starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjne w Opolu przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Pismem procesowym z dnia 10 grudnia 2021 r. (data wpływu do Sądu 13 grudnia 2021 r.) ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podtrzymał również wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier, obejmującego badanie oprogramowania urządzeń [...], na okoliczności wskazane w skardze oraz wniósł o powierzenie sporządzenia opinii instytucji specjalistycznej upoważnionej przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do badań technicznych automatów do gier, urządzeń losujących i urządzeń do gier, z wyłączeniem jednostek mieszczących się w strukturach Krajowej Administracji Skarbowej oraz jednostek mających stałą współpracę ze strukturą Krajowej Administracji Skarbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowaną pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja, a także utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Mając na uwadze sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Materialnoprawną podstawę wydanych przez organy aktów stanowiły przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, nadal zwanej u.g.h., w jej brzmieniu (jak prawidłowo przyjęły organy) obowiązującym na dzień przeprowadzenia kontroli w lokalu skarżącej, tj. w brzmieniu po zmianach dokonanych ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 88), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2017 r. Na mocy art. 1 pkt 67 ustawy nowelizującej ustalone zostało m.in. nowe brzmienie art. 89 ust. 1 u.g.h., określającego podmioty podlegające odpowiedzialności administracyjnej na podstawie u.g.h.
Zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h przyjętą na podstawie tej noweli, karze pieniężnej podlega posiadacz zależny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Stosownie zaś do art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w tym przypadku wynosi 100 tys. zł od każdego automatu.
W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że w lokalu o nazwie [...], w którym funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego dokonali kontroli w dniu 8 sierpnia 2019 r. i ujawnili dwa niezarejestrowane urządzenia do gier o nazwie [...], skarżąca w chwili kontroli prowadziła działalność gastronomiczną.
Nie budzi również wątpliwości to, że dla stwierdzenia wskazanej wyżej odpowiedzialności administracyjnej skarżącej, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., konieczne było ustalenie, czy skarżąca była posiadaczem zależnym lokalu, w którym znajdowały się niezarejestrowane automaty do gier. W ustalonym stanie faktycznym i obowiązującym stanie prawnym decydujące znaczenie ma samo umiejscowienie niezarejestrowanych automatów do gier w użytkowanym lokalu. Inna podstawa odpowiedzialności przewidziana jest w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zgodnie z treścią tego artykułu, nadaną przez art. 1 pkt 67 ustawy nowelizującej, karze pieniężnej podlega także urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Dla stwierdzenia w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji celno-skarbowej wskazanej w art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. odpowiedzialności administracyjnej nie jest konieczne ustalenie, czy skarżąca była urządzającym gry hazardowe na spornych automatach. Jej odpowiedzialność opiera się na innej podstawie.
Zdaniem Sądu, dokonując ustaleń w tym zakresie w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazano, że wobec braku w przepisach u.g.h. legalnej definicji "posiadacza zależnego lokalu", dla ustalenia znaczenia tego pojęcia należy odwołać się do art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), zwanej dalej K.c., zgodnie z którym posiadaczem zależnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Stosownie do tego prawidłowo ustalono, że skarżąca jako najemca lokalu, w którym prowadziła działalność gastronomiczną, była posiadaczem zależnym tego lokalu, a zatem spełniony został wymóg z art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.
Kolejnym warunkiem, od spełnienia którego zależało przypisanie skarżącej odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy, było ustalenie przez organy, czy gry prowadzone na przedmiotowym automacie spełniały przesłanki z art. 2 ust. 3-5 u.g.h. Zdaniem Sądu także w tym zakresie organy dokonały prawidłowych ustaleń, co uzasadniało zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.
Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. W myśl art. 2 ust. 4 u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie do art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, oraz gry odpowiadające zasadom gier na automatach urządzane przez sieć Internet organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. W art. 23a u.g.h. określony natomiast został obowiązek rejestrowania automatów do gier.
Stosownie do powyższych regulacji w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo uznały, że automat umieszczony w lokalu objętym kontrolą umożliwia urządzanie gier, które wypełniają definicję opisaną w art. 2 ust. 3 u.g.h. Niewątpliwie bowiem, jak wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że na spornym urządzeniu prowadzone były gry spełniające kryteria określone tym przepisem.
Należy zauważyć, że podczas czynności kontrolnych podjętych w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących urządzania i prowadzenia gier na automatach, w ramach których przeprowadzono eksperyment polegający na odtworzeniu możliwości prowadzenia gry na automacie wykazano, że przedmiotowy automat jest urządzeniem elektronicznym, w którym zainstalowano gry komputerowe. Materiał dowodowy potwierdza też, że wygrana w grze na tym automacie nie zależy od wiedzy i umiejętności (zręczności) grającego, a gracz nie ma wpływu na jej wynik.
Ustalenia z przeprowadzonego przez funkcjonariuszy eksperymentu znalazły potwierdzenie w uwzględnionej przez organy opinii biegłego sądowego z zakresu badania automatów i urządzeń do gier – R. R., wydanej w odniesieniu do przedmiotowego automatu dnia 11 października 2019 r. (nr [...]) w postępowaniu karno-skarbowym. Na podstawie dokumentów i nagrania z czynności przeprowadzonych podczas kontroli biegły stwierdził, że badane urządzenie umożliwia rozgrywanie gier o wygrane pieniężne lub rzeczowe, które mają charakter losowy i których wynik nie zależy od umiejętności grającego.
Tym samym, zdaniem Sądu, zasadnie organy przyjęły, że na przedmiotowym urządzeniu prowadzone były gry spełniające kryteria określone w art. 2 ust. 3 u.g.h. Wnioski wyprowadzone z ustaleń poczynionych przez organy celno-skarbowe znajdują potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (także wojewódzkich sądów administracyjnych), gdzie stwierdza się, że cechę losowości ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, przy czym nieprzewidywalność taką należy oceniać według warunków standardowych, w jakich znajduje się grający, nie zaś przez pryzmat warunków szczególnych (atypowych). Wykładnia określenia "charakter losowy" pozwala twierdzić, że odnosi się ono nie tylko do sytuacji, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także do sytuacji, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla gracza, choć nie jest obiektywnie przypadkowy, gdyż powstał jako pochodna zaprogramowania urządzenia w określony sposób (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 września 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1000/06; z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 351/16, wyrok WSA w Opolu z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II SA/Op 357/20, CBOSA). Okoliczność wprowadzenia do gry, na jednym z jego etapów, elementu wiedzy, nie może mieć decydującego znaczenia dla pozbawienia jej cech losowości, jeżeli jej ostateczny wynik nie jest determinowany legitymowaniem się przez jej uczestnika określonego rodzaju wiedzą (poziomem wiedzy), która podlega obiektywnej ocenie i weryfikacji decydując w rezultacie o rozstrzygnięciu konkursu, lecz uzależniony jest od przypadku, a więc od czynnika, na który uczestnik nie ma żadnego wpływu. Tworzy to bowiem jedynie pozory braku losowego charakteru gry (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1852/13, CBOSA).
Stosownie zatem do dokonanych w niniejszej sprawie ustaleń należy zgodzić się z organami, że gra na badanym automacie zawiera element losowości i wypełnia definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Wiedza i zdolności grającego nie dają mu bowiem gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na wynik gry, a to wobec tego, że o odpowiedniej konfiguracji bębnów decyduje mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Dodatkowo wprowadzony element odpowiedzi na pytania nie wpływa w żaden sposób na wynik gry i ma na celu jedynie stworzenie pozoru, że wygrana w grze zależna jest od wiedzy gracza, a nie od przypadku. Ponadto, sporny automat został wyposażony w mechanizm pozwalający na wypłatę wygranych pieniężnych.
Nie jest sporne również to, że automat został umieszczony w lokalu niebędącym kasynem gry w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, czy też salonem gier na automatach, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c u.g.h. i wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 23a ustawy nie był zarejestrowany przez właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego, a skarżąca nie posiadała w dniu kontroli koncesji na prowadzenie kasyna ani zezwolenia, o którym mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h.
W konsekwencji, w świetle ujawnionych okoliczności, przedstawione ustalenia prawidłowo uznane zostały przez organy za wypełniające znamiona czynu opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Odmienna, od oczekiwanej przez skarżącą, ocena materiału dowodowego dokonana przez organy i brak uwzględnienia w tym zakresie przedłożonych przez nią opinii i dokumentów, nie prowadziły przy tym do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów, wyrażonej w art. 191 o.p.
W zakresie prowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego, zdaniem Sądu, organy nie naruszyły przepisów o.p. oraz ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422 ze zm.), dalej w skrócie: "ustawa o KAS", co do doboru środków dowodowych, zupełności materiału dowodowego oraz wszechstronności jego rozpatrzenia. Sąd uznał, że organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, nie naruszając reguł procesowych gwarantujących prawidłowość ustalenia podstawy faktycznej oraz ochronę praw strony. Również materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący oraz pełny, a dokonana ocena, wyjaśniająca wszelkie istotne kwestie, została przedstawiona w uzasadnieniach decyzji. Sąd nie znalazł powodów do zakwestionowania wartości dowodów, w oparciu o które organ przyjął ustalenia stanowiące podstawę wydania decyzji. Wywiedzione w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione, a zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Poszczególne dowody poddano analizie i ocenie, w tym także oceniono je we wzajemnej łączności i w kontekście argumentów przedstawionych przez skarżącą.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że na podstawie art. 8 u.g.h., do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednocześnie przepis art. 91 u.g.h stanowi, że przepisy o.p. stosuje się odpowiednio do kar pieniężnych. Zgodnie natomiast z art. 180 § 1 o.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Organy obu instancji prawidłowo dokonały w niniejszej sprawie ustaleń na podstawie materiałów zgromadzonych podczas kontroli przeprowadzonej przed wszczęciem postępowania, w tym przede wszystkim na podstawie okoliczności ujawnionych w protokole z przeprowadzonego eksperymentu procesowego, polegającego na odtworzeniu możliwości prowadzenia gier na zatrzymanym automacie oraz na podstawie opinii sporządzonej przez biegłego sądowego R. R. na potrzeby postępowania karno-skarbowego.
Czynności kontrolne zostały przeprowadzone na podstawie ustawy o KAS, która w art. 54 ust. 1 stanowi, że kontroli celno-skarbowej podlega przestrzeganie przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o których mowa w ustawie, a także zgodność tej działalności ze zgłoszeniem, udzieloną koncesją lub zezwoleniem oraz zatwierdzonym regulaminem (pkt 3), jak również przepisów w zakresie posiadania automatów do gier hazardowych (pkt 3a). Stosownie do tej regulacji wskazać trzeba, że kontrolą z dnia 8 sierpnia 2019 r. objęto okoliczności istotne dla dokonania oceny w przedmiotowej sprawie.
Podstawą dokonanych ustaleń były przeprowadzone podczas kontroli oględziny automatu i odtworzenie możliwości gry, które - co należy podkreślić - wykonane zostały w granicach uprawnień organu, wyznaczonych w art. 64 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy o KAS. Wskazane przepisy stanowią wprost o kompetencji funkcjonariuszy wykonujących kontrolę do dokonania oględzin oraz przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie lub gry na innym urządzeniu. Uzasadniony przypadek, o którym mowa wyżej zaistnieje niewątpliwie w sytuacji stwierdzenia, że gry odbywają się na urządzeniu, które nie zostało zarejestrowane oraz znajdującym się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków. Nie ma więc przeszkód do korzystania w postępowaniu prowadzonym przez organy krajowej administracji skarbowej również z dowodu w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy tej administracji. Dowód ten najlepiej odzwierciedla stan automatu i charakter przeprowadzanych na nim gier oraz jego możliwości, które są uzależnione od konkretnego oprogramowania.
W niniejszej sprawie za dowód z dokumentu, istotny dla dokonania oceny stanu faktycznego sprawy, prawidłowo została również uznana opinia biegłego R. R., która zawiera wiadomości specjalne mające znaczenie dla potwierdzenia ustaleń z kontroli. Co ważne, żaden przepis nie formułuje zakazu korzystania przez organy z dokumentacji zgromadzonej w aktach innej sprawy, a na podstawie art. 180 § 1 o.p. należy przyjąć, że może ona stanowić dowód w sprawie. W przekonaniu Sądu, brak jest także podstaw do kwestionowania wartości dowodowej tej opinii. Została ona bowiem sporządzona na podstawie dokumentu: protokołu kontroli, oraz analizy gry przeprowadzonej na zakwestionowanym automacie przez funkcjonariuszy. Jej autorem był biegły sądowy o specjalności z zakresu automatów do gier, a więc osoba posiadające kompetencje do wydania przedmiotowej opinii. Zastrzeżenia skarżącej wobec tego biegłego i rzetelności sporządzania przez niego opinii nie zostały poparte żadnymi obiektywnymi argumentami, które mogłyby podważać wiarygodność opinii.
Odnosząc się natomiast do kwestii braku uwzględnienia przez organy wniosku M. F. o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, pomimo że ustalenie czy gra komputerowa zawiera element losowości wymaga wiedzy specjalnej z zakresu tej dziedziny nauki, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 180 § 1 o.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z art. 188 o.p. wynika natomiast, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te są stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Zatem odmowa przeprowadzenia dowodu objętego wnioskiem strony będzie dopuszczalna wówczas, gdy brak jest możliwości przyczynienia się danej czynności dowodowej do wyjaśnienia sprawy, albo też dana okoliczność w sposób niebudzący żadnych wątpliwości została już udowodniona.
W świetle art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zasada zupełności materiału dowodowego zawarta w tym przepisie nie oznacza jednak, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, tj. że z innych dowodów, poza ujawnionymi, nie należy oczekiwać zmiany ustalonego stanu faktycznego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2600/04; z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 391/05; z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt I FSK 400/06, CBOSA). Samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje zatem automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Nakaz taki nie wynika z treści art. 188 o.p., a organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1313/08 i z dnia 5 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 1892/09, CBOSA).
Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd o posiadaniu przez organy podatkowe autonomicznych uprawnień do czynienia własnych ustaleń dotyczących charakteru automatów do urządzania gier. W przypadku, gdy urządzający gry na automacie nie skorzysta z uprawnienia, wynikającego z art. 2 ust. 6 u.g.h., a pozwalającego na pozyskanie pewności co do charakteru prowadzonej działalności gospodarczej (czy działalność ta wypełnia przesłanki uznania jej za grę hazardową), to organy podatkowe, na podstawie art. 89 i art. 90 u.g.h., uzyskują automatycznie uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie wystąpienia w danej sprawie przesłanek wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. Zestawienie treści art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS z treścią art. 54 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wskazuje przy tym, że ustawodawca przyznał służbie celno-skarbowej i jej funkcjonariuszom samodzielne uprawnienia do wykonywania w uzasadnionych przypadkach eksperymentów odtworzenia możliwości gry na automacie, nie wprowadzając żadnych dodatkowych wymogów formalnych w zakresie posiadanych kompetencji do sprawdzenia działania urządzeń do gier i przeprowadzania na nich stosownych doświadczeń. O "uzasadnionym przypadku" w rozumieniu art. 64 ust. 1 pkt 14 ustawy o KAS należy natomiast mówić już w sytuacji stwierdzenia organizowania gry na automacie, gdy organizujący taką grę nie legitymuje się stosowną koncesją, zezwoleniem lub nie dokonał wymaganego zgłoszenia. Zaznaczyć też trzeba, że bezpośredni eksperyment przeprowadzony na kontrolowanym urządzeniu może niejednokrotnie znacznie lepiej odzwierciedlić jego stan, cechy i możliwości prowadzenia na nim gier o charakterze losowym, a nie np. zręcznościowym, aniżeli inne dowody, np. opinia sporządzona wyłącznie na podstawie dokumentacji charakteryzującej urządzenie (opis producenta), bez równoczesnego stwierdzenia na konkretnym urządzeniu, jak opisane cechy mają się do jego rzeczywistego funkcjonowania w konkretnych okolicznościach i w jaki sposób jest faktycznie (nie teoretycznie) wykorzystywany.
Sąd uznał, że postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo i nie doszło w tym zakresie do naruszenia przepisów o.p., w tym zarzucanego przez skarżącą naruszenia art. 191 o.p. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był bezsporny i wystarczający do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wyniki eksperymentu oraz opinia biegłego sądowego są bowiem wiarygodnym źródłem dowodowym. Tym samym orzekające organy zwolnione były z obowiązku podejmowania innych czynności wyjaśniających. Na podstawie uwzględnionych dowodów prawidłowo natomiast w niniejszej sprawie ustalono, że gry urządzane na spornych automatach miały charakter losowy i spełniały kryteria określone w art. 2 ust. 3 u.g.h. oraz, że spełnione zostały warunki do stwierdzenia odpowiedzialności administracyjnej skarżącej, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. i wymierzenia jej z tego tytułu - stosownie do art. 89 ust. 4 u.g.h. kary pieniężnej w kwocie 200.000 zł.
Z kolei wniosek procesowy skarżącej o przeprowadzenie przez Sąd w niniejszym postępowaniu dowodu z opinii Wojskowego Instytutu Łączności z dnia 26 września 2018 r., raportu sporządzonego przez C opinii biegłego Z. S. oraz wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier obejmującej badanie oprogramowania urządzeń [...] nie mogły zostać uwzględnione z uwagi na brak podstaw prawnych w tym zakresie. Postępowanie sądowoadministracyjne nie służy bowiem wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy. Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów. Nie jest zatem umocowany do przeprowadzania innych dowodów. Z tego też względu wskazany wniosek skarżącej uznać należało za bezzasadny. W tej mierze Sąd nie wydał postanowienia odmownego, gdyż na podstawie art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a w postępowaniu sądowym wydaje się tylko postanowienia o dopuszczeniu dowodu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło