II SA/Op 338/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. H. z dnia 24 września 2010 r. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 16 września 2010 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi S. H. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Nysy o odmowie przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku okresowego z pomocy społecznej. W dniu 24 sierpnia 2010 r. wpłynął do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony na urzędowym formularzu, w którym skarżąca zwróciła się o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała na złą sytuację materialną jej rodziny, spowodowaną bezrobociem i niskimi dochodami miesięcznymi, a także zwróciła uwagę na skomplikowany charakter jej sprawy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podała, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z dziećmi, które uczęszczają do szkoły i nie uzyskują dochodu, tj. piętnastoletnią córką (uczennicą gimnazjum) i dwójką dwudziestoletnich synów (uczniami technikum zawodowego). Skarżąca jako osoba bezrobotna nie uzyskuje dochodu, a źródłami dochodów miesięcznych rodziny jest zasiłek rodzinny w wysokości 367 zł oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 232,19 zł (łącznie 599,19 zł). S. H. oświadczyła także, że posiada mieszkanie o powierzchni 48,65 m², a także wydzierżawiła swoją nieruchomość rolną na okres 10 lat. Pismem z dnia 25 sierpnia 2010 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy przez przedłożenie: aktualnych wyciągów z posiadanych przez wszystkich członków gospodarstwa domowego wnioskodawczyni rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, zaświadczenia o wysokości i okresie pobierania stypendiów unijnych dzieci skarżącej, odpisów zeznań podatkowych za rok 2008 i 2009 wszystkich członków gospodarstwa domowego, dowodów potwierdzających odbycie przez męża skarżącej leczenia, z uwzględnieniem kosztów tego leczenia, dowodu potwierdzającego okoliczność otrzymania przez rodzeństwo P. H. pieniędzy z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości w K., co podnosiła skarżąca w sprawie II SA/Op 312/10. Zażądano także, aby wnioskodawczyni wyjaśniła, czy P. H. tworzy z nią wspólne gospodarstwo domowe, a jeżeli nie – aby wskazała przyczyny tego stanu, a także oświadczyła, czy posiadają rozdzielność majątkową, orzeczoną separację bądź rozwód. Wezwaniem zobowiązano ponadto skarżącą do wyjaśnienia czy wystąpiła o podwyższenie alimentów od męża na wspólne dzieci, a także czy jej rodzina korzysta z pomocy osób trzecich i w jakim zakresie, oraz wyjaśnienia kwestii wartości budynków i działki o powierzchni 0,2550 ha w R., stanowiących własność wnioskodawczyni, które według danych zawartych w decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie z dnia 17 lutego 2009 r., nr [...] (strona nr 5 decyzji), mają wartość rynkową - uwzględniającą ceny sprzedaży na nyskim rynku nieruchomości - 80.000 zł, a nie jak wskazuje wnioskodawczyni 5.000 zł. Zwrócono się do skarżącej również o wyjaśnienie czy w związku z przedstawioną trudną sytuacją rodziny, syn D. H. podjął próby uzyskania zatrudnienia, ze wskazaniem rodzaju podjętych w tym zakresie działań. Przedmiotowe wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści w zakreślonym terminie może być uznane za niewskazanie spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, co z kolei skutkować może oddaleniem wniosku. Skarżąca w pismach z dnia 30 sierpnia 2010 r. odniosła się do wezwania Sądu, nie dołączając do akt sprawy żadnych dokumentów. Podała natomiast, że jej mąż P. H. od 1991 r. nie jest członkiem gospodarstwa domowego, nie chce korzystać z pomocy społecznej, z uwagi na swą chorobę potrzebuje pomocy, którą zapewniali mu rodzice i rodzeństwo. Małżonkowie nie posiadają rozdzielności majątkowej, jednakże nieruchomości męża stanowią jego "wyłączność", zostały mu przekazane w 1980 r. w Urzędzie Miasta i Gminy [...], a związek małżeński został zawarty 21 lutego 1987 r. O podwyższenie alimentów na dzieci od męża skarżąca wystąpi we wrześniu 2010 r., natomiast członkowie jej gospodarstwa domowego nie posiadają oszczędności w bankach. Poinformowała dalej, że rodzeństwo męża nie dysponuje dowodami potwierdzającymi okoliczność otrzymania pieniędzy z podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości w K., a pobrało je zgodnie z wolą rodziców. P. H. nie posiada dowodu na okoliczność poniesionych kosztów leczenia (nie korzystał z refundacji), natomiast "Koszty leczenia są zbieżne". Wartość faktyczna nieruchomości w R. to 5 tys. zł. Jest to kwota jaką można uzyskać w przypadku sprzedaży, o jakiej na dzień dzisiejszy nie ma mowy. Obowiązuje bowiem umowa dzierżawy do 2014 r., a sprzedaż nastąpi łącznie z gruntami. Syn D. H. we wrześniu 2010 r. planuje wyjechać za granicę. Co do pomocy uzyskanej od osób trzecich, brak jest podstaw do przekazania informacji na ten temat, albowiem umowy są zawierane ustnie lub w formie "pożyczki na nazwisko osoby z poręczeniem wpłaty długu". Skarżąca podała także, że stypendia dla wszystkich dzieci wyniosły 850 zł. D. H. był dwukrotnie zarejestrowany w Urzędzie Pracy, lecz pracy nie podjął. Ponadto do akt niniejszej sprawy zostały dołączone dokumenty przedłożone w sprawie I SA/Op 497/09, toczącej się przed tut. Sądem ze skargi S. H., a mianowicie: zaświadczenie Urzędu Skarbowego w N., z którego wynika, że małżonkowie S. i P. H. w 2008 r. oraz 2009 r. zostali opodatkowani łącznie i uzyskali dochód - odpowiednio - 9.107,95 zł oraz 9.066,72 zł, a także zaświadczenie o pobieraniu nauki przez D. H. w roku szkolnym 2009/2010. W aktach sprawy znajdują się również kserokopie pism skarżącej z dnia 4 sierpnia 2010 r. i 27 sierpnia 2010 r. złożone w sprawie II SA/Op 312/10, zawierające istotne informacje dla oceny jej sytuacji materialnej, a także kopie aktów notarialnych przedstawionych w sprawie II SA/Op 340/10. Postanowieniem z dnia 16 września 2010 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uzasadniając swoje stanowisko wywiódł, że zawarte przez skarżącą informacje we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF były niewystarczające do oceny jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Wątpliwości pojawiły się, po pierwsze, w kwestii liczby osób, z którymi skarżąca tworzy wspólne gospodarstwo domowe. Z informacji znanych referendarzowi z urzędu, zawartych w innych wnioskach skarżącej złożonych w tut. Sądzie (m.in. w sprawie II SA/Op 340/10) wynikało bowiem, że posiada ona małżonka P. H., czego nie wykazała we wniosku w niniejszej sprawie. Po drugie, trudności nastręczyła ocena rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny wnioskodawczyni, wobec ujawnienia w szczególności informacji, w sprawach o sygn. akt I SA/Op 460/09 i I SA/Op 461/09, na temat sprzedaży przez męża skarżącej w 2009 r. gospodarstwa rolnego w K. za kwotę 360.000 zł. (kserokopia aktu notarialnego Repertorium A numer [...] z dnia 18 marca 2008 r. - w załączeniu do akt sprawy). Po trzecie wreszcie, trudno było ocenić płynność finansową rodziny wobec oświadczenia skarżącej, z którego wynikało, że dochody miesięczne członków jej rodziny są niższe od wydatków na utrzymanie mieszkania. Taki stan wskazywać mógł, że rodzina wnioskodawczyni posiada inne źródła dochodu, bądź oszczędności. Wobec tego skarżąca została zobowiązana, pismem z dnia 25 sierpnia 2010 r., do jednoznacznych wyjaśnień w wyżej określonych kwestiach, a także do przedłożenia stosownych dokumentów, określonych w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Powyższe dane, w ocenie referendarza, były niezbędne do rzetelnej analizy wniosku skarżącej w ramach kryteriów wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., albowiem zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy rozpatrywana jest zarówno pod kątem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, jak i pod kątem możliwości finansowych strony. Natomiast nieprzedłożenie przez skarżącą żadnych z żądanych dokumentów powoduje niemożność rzetelnego rozpatrzenia wniosku. Dalej referendarz odnotował, iż uwzględnienie z urzędu w niniejszej sprawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawczynię w sprawach I SA/Op 497/09 oraz II SA/Op 312/10 nie można uznać za wywiązanie się przez skarżącą z obowiązku pełnego i rzetelnego wyjaśnienia okoliczności dotyczących jej sytuacji bytowej, nałożonego przez tut. Sąd. W oparciu o powyższe referendarz uznał, że pomimo odmiennego twierdzenia wnioskodawczyni, przedstawione przez nią okoliczności potwierdzają, iż łączy ją z mężem więź emocjonalno – ekonomiczna, wskazująca na tworzenie przez nich wspólnego gospodarstwa domowego. Świadczy o tym zarówno zameldowanie męża pod tym samym adresem - co sama wnioskodawczyni oświadczyła w sprawie II SA/Op 340/10, wspólne rozliczanie się z podatku od osób fizycznych, odbieranie korespondencji sądowej przez męża w imieniu S. H. (por. II SA/Op 337/10, k. 51 akt sądowych), udział skarżącej w roli pełnomocnika P. H. w sprzedaży nieruchomości w K., jak też jej wiedza na tematy związane z aktualnymi, osobistymi sprawami męża dotyczącymi np. choroby, podziału majątku. Ustalenie powyższe, zdaniem referendarza, ma znaczenie dla określenia rzeczywistego składu osobowego rodziny wnioskodawczyni, a w konsekwencji do ustalenia sytuacji materialnej jej bliskich. Wobec tego, przy rozpoznawaniu wniosku szczególne znaczenie miało niewyjaśnienie przez skarżącą wątpliwości dotyczących sprzedaży przez jej męża nieruchomości rolnej z zabudowaniami za cenę 360.000 zł i rozdysponowania kwoty ze sprzedaży. Pomimo tego, że skarżąca brała udział w sprzedaży nieruchomości, co potwierdza akt notarialny, w żaden sposób nie wykazała, że pieniądze o tak znacznej wartości zostały podzielone w sposób przez nią podany. Nie przedłożyła jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego okoliczność przekazania ich części rodzeństwu męża (chociażby oświadczenia rodzeństwa). Nie przedstawiła także dokumentów potwierdzających leczenie męża i wydatków poniesionych na ten cel, ograniczając się do stwierdzenia, że mąż nie posiada dowodów, ponieważ nie korzystał z refundacji. Ponadto, skarżąca nie przedstawiła zaświadczenia o pobieraniu nauki przez syna P., ograniczając się jedynie do złożenia takiego zaświadczenia w stosunku do drugiego syna - D. W żaden sposób nie wyjaśniła także, jak ponosząc koszty utrzymania lokalu mieszkalnego w kwocie 460,45 zł (oświadczenie takie złożono w sprawie II SA/Op 312/10), przekraczającej przecież wielkość uzyskiwanych w gospodarstwie domowym dochodów w wysokości 599,19 zł, jest w stanie utrzymać swoją rodzinę. Oznaczać to może, że skarżąca lub członkowie jej gospodarstwa domowego posiadają inne źródła dochodu, bądź korzystają z pomocy osób trzecich, co oświadczyła zresztą skarżąca w piśmie z dnia 30 sierpnia 2010 r. Nie udokumentowała jednakże ani rodzaju tej pomocy, ani podmiotów jej udzielających. Dlatego tak istotne było wyjaśnienie powstałych niejasności, a w szczególności przeznaczenia środków pieniężnych w kwocie 360.000 zł uzyskanych ze sprzedaży wymienionej nieruchomości rolnej. Zwłaszcza z uwagi na fakt niewystąpienia przez skarżącą, mającą wiedzę o posiadaniu tak znaczących środków przez męża, o podwyższenie alimentów, tłumacząc to jego niskimi dochodami (tak w sprawie II SA/Op 312/10). Reasumując powyższe, referendarz uznał, że materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącą nie pozwolił przyjąć poglądu, że skarżąca wykazała swoje prawo do przyznania jej pomocy, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Od powyższego orzeczenia skarżąca złożyła sprzeciw, w którym wniosła o zmianę postanowienia z dnia 16 września 2010 r. Wnioskodawczyni podniosła, że kwestionowane postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa, bowiem spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy, gdyż jest osobą bezrobotną i otrzymuje świadczenia socjalne. Dalej w uzasadnieniu sprzeciwu wskazała na jej trudną sytuację materialną, podkreślając, że koszty utrzymania mieszkania przewyższają uzyskiwane dochody. Podała również, że z powodu choroby męża samotnie wychowuje trójkę dzieci, a ukończyła już 55 lat. Skarżąca argumentowała, że kwota ze sprzedanej nieruchomości została podzielona i brak jest dowodów, które potwierdzałyby ten podział. Poza tym, mąż nie posiada dowodów potwierdzających leczenie prywatne i nie ma możliwości "odtworzenia rachunków i recept". Końcowo stwierdziła, że referendarz bezpodstawnie zrzucił jej nienależyte wypełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy, skoro na tym samych warunkach przyznano już jej pomoc prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie S. H. wniosła sprzeciw na postanowienie referendarza sądowego z dnia 16 września 2010 r. w ustawowym terminie siedmiu dni, a więc postanowienie to utraciło moc, natomiast wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu przez Sąd. W pierwszej kolejności odnotować należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, a zatem wnioskowanym przez skarżącą, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe wskazuje, że instytucja prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Natomiast ewentualne ich uiszczenie pociągnęłoby za sobą uszczerbek utrzymania koniecznego, przez który należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy w sposób uniemożliwiający zapewnienie minimum warunków socjalnych. Z tych względów na stronie ciąży obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych, co jednocześnie oznacza, że takie sytuacje powinny mieć miejsce jedynie wtedy, gdy zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Realizacja obowiązku wykazania przez stronę swojej złej sytuacji materialnej polega m.in. na przedstawieniu niezbędnych informacji dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w urzędowym formularzu wniosku, a także składaniu dodatkowych oświadczeń i dokumentów, w trybie tzw. postępowania wyjaśniającego. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Jeśli natomiast w ocenie rozpoznającego wniosek, informacje w nim zawarte okażą się niewystarczające lub wzbudzą wątpliwości, sąd może w trybie art. 255 P.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Sytuacja taka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem informacje zawarte we wniosku złożonym przez S. H. na urzędowym formularzu okazały się niewystarczające do oceny tego wniosku w ramach kryteriów określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W związku z powyższym wezwano skarżącą pismem z dnia 25 sierpnia 2010 r. do nadesłania stosownych dokumentów i złożenia dodatkowych wyjaśnień, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej analizy sytuacji materialnej skarżącej. Podkreślić wypada, iż uprawnienie takie znajduje oparcie w art. 255 P.p.s.a., zgodnie z którym w każdym przypadku gdy sąd uzna, że oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, powinien wezwać stronę o złożenie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z kolei, w myśl § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245), dokumentami źródłowymi, które potwierdzają sytuację majątkową wnioskodawcy mogą być w szczególności: 1) odpisy zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe; 2) wyciągi i wykazy z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; 3) wypisy z rejestrów urzędowych; 4) odpis aktualnych bilansów; 5) zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz otrzymywanych świadczeń z okresu ostatnich dwu lat; 6) zaświadczenie o sytuacji rodzinnej wnioskodawcy wydawane przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy. Podkreślić należy, że zawarty w powołanym przepisie katalog dokumentów potwierdzających sytuację majątkową wnioskodawcy nie jest katalogiem zamkniętym, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Dlatego też rozpoznający wniosek ma uprawnienie do żądania od wnioskodawcy również innych dokumentów, niewymienionych w omawianym przepisie, które jego zdaniem umożliwią pełną i rzetelną ocenę sytuacji materialnej osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Stąd też nie została uwzględniona argumentacja skarżącej, że nie mogła przekazać informacji na temat pomocy uzyskanej od osób trzecich z uwagi na zawieranie umów w formie ustnej. Ponadto skarżąca, nawet jeśli nie posiadała dokumentów potwierdzających zawarcie powyższych umów, mogła chociażby wskazać na zakres udzielonej pomocy. Powtórzyć jeszcze raz zatem wypada, że to właśnie na stronie, która ubiega się o prawo pomocy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie jej takiego prawa. Natomiast uchylając się od przedstawienia określonych dokumentów i oświadczeń na wezwanie sądu administracyjnego, strona powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 267/09, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie jest przy tym zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy pełna ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, z uwagi na postawę wnioskodawczyni, nie jest możliwa. W świetle powyżej powiedzianego należało stwierdzić, że S. H. nie stosując się do wezwania Sądu, nie wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy w świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Nie przedstawiła żądanych dokumentów, a tym samym nie potwierdziła złej sytuacji materialnej, na którą się powołuje. Przede wszystkim nie przedstawiła żadnych dokumentów, ani też nie złożyła bliższych wyjaśnień dotyczących sprzedaży przez jej męża nieruchomości rolnej za cenę 360.000 zł oraz rozdysponowania tej kwoty. Przy czym podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje wyraźnie akcentowanej przez skarżącą okoliczności, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi majątek odrębny jej męża, ale wyjaśnienie kwestii związanej z rozdysponowaniem tak znacznej kwoty uzyskanej z jej sprzedaży miało istotne znaczenie dla oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni oraz jej rodziny, w szczególności w kontekście niewystępowania przez skarżącą o podwyższenie alimentów od męża z uwagi na jego niskie dochody (obecnie alimenty na dzieci wynoszą łącznie 80 zł). Zwrócić należy uwagę skarżącej, że w sytuacji gdy powołuje się na brak możliwości samodzielnego poniesienia kosztów postępowania, to konieczne jest zbadanie, czy również przy pomocy bliskich nie jest w stanie tego uczynić (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 262/09, Lex nr 552223). Dopiero bowiem stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny, pozwalałoby rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa. Nieujawnienie sytuacji majątkowej współmałżonka nie pozwala na ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Natomiast rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich (por. postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 216/09, Lex nr 552212). Na mocy bowiem art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Z powyższych przyczyn równie istotne znaczenie miało wyjaśnienie w niniejszej sprawie wątpliwości związanych z powoływaną przez skarżącą okolicznością, iż nie prowadzi ze swoim mężem wspólnego gospodarstwa domowego. Powyższa okoliczność nie znalazła potwierdzenia w materiale dokumentacyjnym sprawy, gdyż - jak wynika z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w N. - małżonkowie S. i P. H. w 2008 r. i w 2009 r. zostali opodatkowani wspólnie. Ponadto wnioskodawczyni, biorąc udział w sprzedaży nieruchomości położonej w K., jako pełnomocnik swojego męża, podała, że P. H. umów majątkowych małżeńskich nie zawierał. Również posiadana przez skarżącą wiedza na temat choroby męża, podziału majątku oraz fakt zameldowania P. H. pod tym samym adresem co wnioskodawczyni i odbieranie przez męża korespondencji do niej kierowanej, wskazują na łączą ich relację o charakterze wspólnego gospodarstwa domowego. Z kolei, ustalenie rzeczywistego składu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie ma bezpośrednie przełożenie na ustalenie sytuacji materialnej bliskich wnioskodawczyni. Poza powyższym odnotować należy, że skarżąca nie wyjaśniła również pozostałych wątpliwości, a dotyczących zakresu pomocy otrzymywanej od osób trzecich, na którą wyraźnie wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Brak danych w tym zakresie nie pozwala na ustalenie rzeczywistych środków jakimi dysponuje skarżąca. Dalej należy odnotować, że wnioskodawczyni nie przedłożyła również dokumentów potwierdzających kontynuację nauki przez syna P., jak również żadnych dowodów potwierdzających leczenie męża oraz wysokości wydatków z tym związanych, zatem Sąd nie jest w stanie określić, w jakim zakresie powyższe wpływa na sytuację materialną rodziny, tzn. jakie są z tego tytułu obciążenia finansowe. W ocenie Sądu, nie sposób uznać, że wezwanie do przedłożenia zaświadczenia o kontynuacji nauki syna czy też przedstawienie jakichkolwiek dokumentów potwierdzających leczenie męża - w tym przykładowo dokumentacji medycznej, która jest dla pacjenta dostępna - nie jest możliwe do spełnienia. Ponadto skarżąca sama wskazuje, że uzyskiwane dochody z pomocy społecznej w kwocie 599,19 zł nie pokrywają kosztów utrzymania, a jednocześnie odmawia wyjaśnienia, w jakim zakresie uzyskuje pomoc od osób trzecich. Tak więc skarżąca uniemożliwia dokonanie oceny jej sytuacji bytowej. Reasumując powyższe stwierdzić trzeba, że wnioskodawczyni nie wykazała, by nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, czy też dla siebie i rodziny. Natomiast bierność skarżącej w zakresie wyjaśnienia powstałych w rozpoznawanej sprawie wątpliwości spowodowała brak możliwości pełnej i rzetelnej oceny sytuacji majątkowej jej rodziny. Jeszcze raz zatem podkreślić należy, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Dlatego też - jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r.(sygn. akt I FZ 171/09, Lex nr 552205) - strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Końcowo już zauważyć wypada, że podnoszona przez skarżącą okoliczność przyznania jej prawa pomocy w innych sprawach sądowoadministracyjnych nie może skutkować, niejako automatycznie, podjęciem podobnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Celnie wywodzono w orzecznictwie, że nie do przyjęcia byłaby sytuacja, gdyby sąd rozpoznający sprawę - dla zachowania jednolitej linii orzeczniczej - rozstrzygał nie na podstawie akt tej sprawy, lecz kierował się stanowiskiem wyrażonym w podobnej sprawie przez inny skład orzekający (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 231/08, Lex nr 478981). Ponadto odnotować wypada, że w sprawach, w których przyznano skarżącej prawo pomocy nieznany był jeszcze fakt sprzedaży nieruchomości w K., która to okoliczność ujawniła się dopiero w sprawach wszczętych ze skargi S. H., a prowadzonych w Wydziale I tut. Sądu. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.