II SA/Op 34/17
WyrokWSA w Opolu2017-03-30
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany sposobu użytkowania gruntu z terenów mieszkaniowych na grunty rolne zabudowane, wydana na podstawie danych z modernizacji ewidencji, może zostać utrzymana w mocy bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego rzeczywistego sposobu użytkowania gruntu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia rzeczywistego sposobu użytkowania spornych gruntów, nawet jeśli wniosek o zmianę danych ewidencyjnych został złożony po terminie. Dane z modernizacji ewidencji nie są "niewzruszalne" i mogą być korygowane w drodze aktualizacji. Brak takiego postępowania stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący wystąpili o aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków w celu zmiany sposobu użytkowania działek z terenów mieszkaniowych na grunty rolne zabudowane, argumentując, że są one faktycznie użytkowane rolniczo (pszczelarstwo). Organy administracji odmówiły aktualizacji, opierając się na danych z modernizacji ewidencji z 2012 r., która zakwalifikowała grunty jako mieszkaniowe. Skarżący zarzucili błędy w kwalifikacji i brak merytorycznego podejścia do ich wniosku, wskazując na dowody potwierdzające rolnicze użytkowanie gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 14 listopada 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Oleskiego z dnia 18 lipca 2016 r. Zasądził od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. G. i P. G. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 14 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Oleskiego z dnia 18 lipca 2016 r., nr [...], 2) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu na rzecz skarżących A. G. i P. G. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu, zwanego dalej jako OWINGiK, z dnia 14 listopada 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Oleskiego z dnia 18 lipca 2016 r. odmawiającą aktualizacji operatu ewidencji i budynków w zakresie dotyczącym zmiany sposobu użytkowania gruntów z terenów mieszkaniowych na grunty rolne zabudowane dla nieruchomości oznaczonej nr działek a,b,c, d położonych w [...].
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
W dniu 31 marca 2016 r. P. i A. G. wystąpili do Starosty Oleskiego z wnioskiem o dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego. Podnieśli, że zmiany wynikające z przeprowadzonej w latach 2011-2012 modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie uwzględniają rolniczego sposobu użytkowania działek a, b, c, d, położonych w [...]. Na potwierdzenie faktycznego sposobu użytkowania ww. gruntów wnioskodawcy przedłożyli kserokopię zaświadczenia nr [...] Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia 17 lutego 2012 r., kserokopię potwierdzenia przyjęcia składki członkowskiej z dnia 3 października 2015 r. wniesionej na rzecz Rejonowego Koła Pszczelarskiego w [...] oraz trzy fotografie bez określenia daty ich sporządzenia przedstawiające wnętrze pomieszczenia gospodarczego oraz widok uli wykonany w scenerii zimowej. We wniosku podnieśli nadto, że są właścicielami ponad 3 ha użytków rolnych .
Decyzją z dnia 14 kwietnia 2016 r., nr [...], Starosta Oleski nałożył na wnioskodawców obowiązek sporządzenia dokumentacji geodezyjnej niezbędnej do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oraz udostępnienia dokumentacji budowy lub dokumentacji powykonawczej budynków znajdujących się na działkach będących przedmiotem postępowania. Decyzja ta, po rozpoznaniu przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu odwołania skarżących, została decyzją z dnia 6 czerwca 2016 r. uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zaprezentował stanowisko, że w sprawie należało zastosować przepisy dotyczące aktualizacji ewidencji gruntów i budynków wynikające z art. 24 ust. 2c ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Nadto organ drugiej instancji uznał, że dokumentacja dołączona do wniosku z dnia 31 marca 2016 r. w postaci zaświadczenia Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia 17 lutego 2012r., kserokopii przyjęcia składki członkowskiej z dnia 3 października 2015r. wniesiona na rzecz Rejonowego Koła Pszczelarskiego w [...] oraz fotografii przedstawiających wnętrze pomieszczeń gospodarczych nie może być podstawą dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków polegających na przywróceniu stanu sprzed modernizacji ewidencji gruntów i budynków, gdyż nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania przedmiotowego gruntu za użytkowanego na cele rolnicze.
Decyzją z dnia 18 lipca 2016 r., nr [...], Starosta Oleski działając na podstawie art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520, ze zm. – zwanej dalej ustawą lub p.g.i.k.) w związku z § 45 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542, ze zm. – dalej jako rozporządzenie) odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotyczącym zmiany sposobu użytkowania nieruchomości oznaczonej numerami działek a, b, c, d, położonych w [...] z terenów mieszkaniowych na grunty rolne zabudowane. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego oraz przywołał przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia i stwierdził, że dołączona do wniosku z dnia 31 marca 2016 r. dokumentacja nie stanowi dowodu, na podstawie którego można byłoby zaliczyć budynek do budynku gospodarstwa rolnego, a tym samym grunt do gruntów rolnych zabudowanych. Argumentował nadto, że stan wynikający z prowadzonego operatu ewidencji gruntów i budynków zgodny jest z posiadaną dokumentacją przygotowaną w ramach przeprowadzonej w latach 2011-2012 modernizacji ewidencji gruntów i budynków jednostki ewidencyjnej [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. i P. G. Zaskarżonej decyzji zarzucili brak merytorycznego podejścia do wniosku z 31 marca 2016 r. oraz błędne odczytanie decyzji OWINGiK z dnia 6 czerwca 2016 r. Dowodzili, że OWINGiK w decyzji z 6 lipca 2016 r. wskazał, że ich wniosek nie dotyczył aktualizacji ewidencji gruntów i budynków ze względu na przeprowadzone roboty budowlane, lecz przywrócenia stanu ewidencji sprzed 2012 r. i dlatego wniosek winien być rozpatrzony w oparciu o § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który przewiduje, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym lub wyeliminowania danych błędnych. Stwierdzili też, że mają świadomość, iż ich wniosek jest złożony po terminie określonym w art. 24a ust 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jednakże winien być on rozpatrzony na podstawie art. 24a ust. 12 ww. ustawy. Akcentowali, że dokonano błędnej kwalifikacji gruntów podczas modernizacji ewidencji, gdyż grunt orny był i jest rolą sklasyfikowaną w klasie IVb i klasie V (mapa załącznik 3 i 4), w części zabudowany zabudową z lat siedemdziesiątych. Budynek jak był gospodarczy tak dalej jest i nie występowano o prawo postawienia w nim sprzętu pasiecznego, tj. wirówki czy też narzędzi stolarskich, narzędzi do obrobienia gruntu. Dodali odwołujący, że do posiadanego już gruntu dokupili pole z Agencji Nieruchomości przez co działka została powiększona o 1,09 ha i obecnie tworzy jedno pole. Kwestionowali prawidłowość przeprowadzonej modernizacji ewidencji, dowodząc, że nie jest ona zgodna z rzeczywistym stanem. W tym zakresie przywołali przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które w załącznik 6 w punkcie 5 określają co zaliczane jest do gruntów rolnych zabudowanych Br. Zdaniem odwołujących, posiadany areał gruntów oraz prowadzenie pasieki kwalifikuje zaliczenie gruntów do działalności rolniczej w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Podnieśli nadto odwołujący, że skoro przedstawiana dokumentacja geodezyjna, fotograficzna, wyjaśnienia pisemne złożone we wniosku, w odwołaniu od decyzji nie są wystarczającymi dokumentami na sprostowanie błędu w operacie ewidencyjnym w drodze decyzji, na co jest podstawa prawna w art. 24 ust 2b pkt 2 ustawy, to rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów z 29 marca 2001 r. w § 35 pkt 7 wskazuje na kolejne możliwe źródło danych po dokumentach osób zainteresowanych, jakim może być wynik oględzin i który należałoby w sprawie przeprowadzić.
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 listopada 2016 r. OWINGiK utrzymał w mocy decyzję Starosty Oleskiego z dnia 18 lipca 2016 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania administracyjnego oraz przywołał przepisy stanowiące podstawę procedowania w sprawie. Rozpoznając sprawę stwierdził, że zebrana dokumentacja, w tym wypisy z ewidencji gruntów i budynków dowodzi, iż właścicielami działek o numerach a, b, c, d położonych w [...] są odwołujący. Dołączone natomiast do wniosku dokumenty o prowadzeniu gospodarstwa rolnego w zakresie pszczelarstwa, tj. opłata członkowska odprowadzona do Rejonowego Koła Pszczelarskiego w [...] oraz zaświadczenie Powiatowego Lekarza Weterynarii nr [...] z dnia 17 lutego 2012 r. o wpisie do rejestru gospodarstwa rolnego, w którym utrzymywane są pszczoły w pasiece stacjonującej wystawione są na nazwisko J. G., który nie jest ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonym dla miasta [...], jako właściciel bądź władający nieruchomością będącą przedmiotem wniosku. Uzasadniał w związku z tym organ, że strony nie dostarczyły wystarczających dokumentów mogących stanowić podstawę zmiany w ewidencji rodzaju użytków gruntowych na działkach będących ich własnością w związku z prowadzeniem gospodarstwa pszczelarskiego. Wskazał ponadto, iż przedmiotowe grunty zaliczone zostały do terenów mieszkaniowych podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków przeprowadzonej dla jednostki ewidencyjnej [...], zakończonej w dniu 4 sierpnia 2012 r., natomiast wniosek stron o zmianę danych ewidencyjnych nie jest poparty żadnym orzeczeniem ani żadną dokumentacją geodezyjną, która pozwalałaby stwierdzić, że zmiany wprowadzone w czasie modernizacji ewidencji gruntów i budynków straciły na aktualności. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, dowodzących, iż budynek usytuowany na spornych gruntach jest budynkiem przeznaczonym do produkcji pszczelarskiej oraz na sprzęt rolniczy, a także działalność ogrodniczą z częścią warsztatową oraz faktu, iż na przedmiotowej działce znajduje się plac postojowy na przyczepę do transportu pszczół, sad warzywnik oraz rabaty, wyjaśnił organ, że nie wpłynęły do niego żadne dokumenty, które zgodnie z § 35 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków mogłyby stanowić podstawę zaliczenia przedmiotowych gruntów do innych użytków gruntowych aniżeli wykazanych obecnie w operacie ewidencji gruntów. Zauważył również, że ewidencja gruntów i budynków pełni funkcję rejestrową, regułą jest więc dokonywanie wpisów w oparciu o określone dokumenty, zazwyczaj dołączone przez wnioskodawców. Ustosunkowując się do wniosku o dokonanie oględzin, podał, że aktualizacja ewidencji wyłącznie na podstawie dowodu z oględzin jest niemożliwa. Oględziny działki oraz dokumentacja fotograficzna stanowić mogą dowód jedynie uzupełniający.
A. G. i P. G. nie godząc się z zapadłą decyzją, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili niewłaściwą interpretację art. 24a pkt 12, art. 22 ust. 3, art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.i.k. w związku z § 45 rozporządzenia wraz z załącznikiem nr 6. Uzasadniając skargę zwrócili uwagę na wniosek, który miał na celu wyeliminowanie błędnych danych dotyczących użytkowania ich działek. Ponownie zaprezentowali stanowisko, iż grunty nie zmieniły dotychczasowego rolnego przeznaczenia, tylko decyzją Starosty po modernizacji zmieniono w operacie ewidencyjnym sposób użytkowania, czego nie byli świadomi. Dodali, że powołali geodetę, aby dokonać pomiaru wiaty wybudowanej w 2015 r. i przedłożyli sporządzoną dokumentację Staroście Oleskiemu, ale ten w dniu 18 lipca 2016 r. wydał decyzję odmowną, a 25 lipca 2016 r. Starostwo wydało protokół negatywnej weryfikacji, w którym między innymi zarzucono błędną kwalifikację wiaty jako budynku służącego rolnictwu, gdyż działka wg. pracowników Starostwa nie jest użytkowana rolniczo. Skarżący w związku z czynnościami organu pierwszej instancji pytali w jakim celu nakładano na nich obowiązek aktualizacji danych. Akcentowali ponownie, że działki są użytkowane rolniczo, a stosownie do art. 6 ust 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników działalnością rolniczą jest to działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, zaś wobec pkt 4 tego artykułu, gospodarstwem rolnym jest każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej. Z powyższego wywodzili, że wskazali organom, że argument, iż nie przechowują płodów rolnych na spornym gruncie jest nie trafiony. Zauważyli, iż ustawa dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2015 r. poz. 704, ze zm.) definiuje pojęcie pszczelarstwa jako działu specjalnego produkcji rolnej dopiero od 80 pszczelich rodzin, ale skoro pszczelarstwo jest działalnością rolniczą to budynki przeznaczone do jego obsługi tworzą gospodarstwo rolne, gdyż mieszczą się w pkt 5 załącznika 6 rozporządzenia. Zauważyli skarżący, że w przepisach prawa brak jest określenia wielkości gospodarstwa pasiecznego i stąd też w stosunku do nich znajduje zastosowanie art. 6 ust 3 ww. ustawy określający pszczelarstwo jako działalnością rolniczą. Nie godzili się ze stwierdzeniami organów, iż skoro pasieka jest zarejestrowana na syna, to brak jest podstaw do uznania, iż na spornych działkach prowadzona jest działalność rolnicza. Dowodzili, że pasieka jest na ich działce, zajmują się nią i mają w niej istotny wkład. Pasieka zarejestrowana jest na syna, gdyż to on ukończył kurs pszczelarski w [...] oraz dwuletnią szkołę pszczelarską w [...] w [...] r.
Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zakres kontroli sądowej wyznaczony jest natomiast przez przepis art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołana regulacja oznacza, iż niezależnie od zarzutów skargi ocenie sądu poddana jest cała sprawa administracyjnej zarówno w zakresie postępowania poprzedzającego jej wydanie, jak i zastosowania prawa materialnego, z obowiązkiem przestrzegania zakazu zmiany zaskarżonego aktu na niekorzyść strony skarżącej.
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej wykazała, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, których naruszenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Powyższe uzasadniało uchylenie decyzji obu instancji.
Na wstępie przypomnieć wypada, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja OWINGiK, z dnia 14 listopada 2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Oleskiego z dnia 18 lipca 2016 r. odmawiającą aktualizacji operatu ewidencji i budynków w zakresie dotyczącym zmiany sposobu użytkowania gruntów z terenów mieszkaniowych na grunty rolne zabudowane dla nieruchomości oznaczonej nr działek a,b,c, d położonych w [...].
Zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozpoznania przedmiotowej sprawy miało ustalenie rzeczywistego sposobu użytkowania spornych gruntów.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629, ze zm. – zwanej nadal ustawą lub p.g.i.k. ) oraz przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034, ze zm. – nadal jako rozporządzenie)
Poza sporem jest, że Starosta Oleski w 2012 r. zakończył modernizację ewidencji gruntów i budynków dla jednostki ewidencyjnej [...]. W wyniku przeprowadzonej modernizacji zmianie uległy dotychczasowe dane ujawnione w ewidencji, a dotyczące spornych działek. Niekwestionowanym w sprawie jest nadto, iż skarżący nie składali żadnych uwag do wyłożonego do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego. Skoro zatem skarżący nie zgłosili w terminie, o którym mowa w art. 24a ust. 9 p.g.i.k. uwag, to wniosek skarżących do Starosty Oleskiego z dnia 31 marca 2016 r. o dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego w którym podnosili, że zmiany wynikające z przeprowadzonej w latach 2011-2012 modernizacji ewidencji gruntów i budynków nie uwzględniają rolniczego sposobu użytkowania działek a, b, c, d, położonych w [...] winien być rozpoznany w trybie art. 24a ust. 12 p.g.i.k. Zgodnie z art. 24a ust. 12 p.g.i.k. zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Złożenie przez stronę wniosku na tej podstawie obligowało zatem organy do podjęcia czynności mających na celu sprawdzenie potrzeby przeprowadzenia zamiany w zapisach ewidencyjnych w celu ich aktualizacji. O zaliczeniu określonych gruntów do poszczególnych grup użytków gruntowych ewidencji decyduje przede wszystkim stan faktyczny związany z wykorzystaniem gruntu, identyfikowany w oparciu o szczegółowe kryteria wymienione w załączniku nr 6 do rozporządzenia, a nie okoliczność danych uzyskanych w wyniku przeprowadzenia modernizacji ewidencji. Paragraf 66 rozporządzenia określa, jakie dane są danymi ewidencyjnymi dotyczącymi użytków gruntowych. Stosownie do § 66 ust. 1 rozporządzenia danymi ewidencyjnymi dotyczącymi użytków gruntowych i klas bonitacyjnych są:
1) numeryczne opisy konturów tych użytków i klas bonitacyjnych;
2) oznaczenia użytków gruntowych i klas bonitacyjnych w granicach poszczególnych konturów oraz numery tych konturów.
Paragraf 67 rozporządzenia wskazuje na jakie grupy dzielą się użytki gruntowe. Punkt 1 § 67 rozporządzenia stanowi, że użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na grunty rolne, a punkt 3, że na grunty zabudowane i zurbanizowane. Paragraf 68 rozporządzenia wyjaśnia natomiast jak dzielą się poszczególne grupy użytków gruntowych. § 68 ust. 1 rozporządzenia przewiduje, że grunty rolne dzielą się na:
1) użytki rolne, do których zalicza się:
a) grunty orne, oznaczone symbolem - R,
b) sady, oznaczone symbolem - S,
c) łąki trwałe, oznaczone symbolem - Ł,
d) pastwiska trwałe, oznaczone symbolem - Ps,
e) grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem - Br,
f) grunty pod stawami, oznaczone symbolem - Wsr,
g) grunty pod rowami, oznaczone symbolem - W,
h) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, oznaczone symbolem - Lzr;
2) nieużytki, oznaczone symbolem - N.
Jednocześnie § 68 ust. 6 rozporządzenia stanowi, że zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. Stosownie natomiast do pkt 1 ppkt 5 załącznika nr 6 grunty rolne zabudowane to grunty zajęte pod:
1) budynki przeznaczone do produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, w szczególności: spichlerze, przechowalnie owoców i warzyw, stodoły, budynki inwentarskie, budynki na sprzęt rolniczy, magazyny i sortownie ryb, wylęgarnie ryb, podchowalnie ryb, wędzarnie, przetwórnie, chłodnie, a także budowle i urządzenia rolnicze, w szczególności: zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego, a także instalacje służące do otrzymywania biogazu rolniczego, place składowe, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych;
2) budynki przeznaczone do przetwórstwa rolno-spożywczego, z wyłączeniem gruntów zajętych pod przemysłowe zakłady przetwórstwa rolniczego bazujących na surowcach pochodzących spoza gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą te budynki;
3) budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, takie jak: komórki, garaże, szopy, kotłownie, podwórza, śmietniki, składowiska odpadów, jeżeli z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, tworzą zorganizowaną całość gospodarczą i są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej.
2. Do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się także:
1) grunty położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń, i niewykorzystywane na inny cel, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty, kwietniki, warzywniki;
2) grunty zajęte pod budynki, budowle i urządzenia, o których mowa w ust. 1, niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej, jeżeli grunty te nie zostały wyłączone z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 909, 1338 i 1695 oraz z 2016 r. poz. 904).
3 W przypadku gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, to grunt w granicach tego siedliska zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową, albo też z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
Rozróżnienie rodzajów użytków gruntowych odbywa się zatem na podstawie przypisania cech, właściwości, czy też sposobu zagospodarowania, charakterystycznych dla danego rodzaju użytków, a elementy te określa załącznik nr 6 do ww. rozporządzenia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 712/09 – LEX 756988).
Skarżący konsekwentnie w toku całego postępowania podnosili, przedkładając posiadane dokumenty i wnosząc o dokonanie oględzin, że sporne grunty użytkowane były i są rolniczo. Organy nie przeprowadziły natomiast w sprawie żadnego postępowania w celu ustalenia rzeczywistego sposobu użytkowania gruntów, opierając swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na danych ujawnionych w ewidencji w wyniku jej modernizacji.
W tym miejscu koniecznym jest wskazanie, iż celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy zgodnie z przepisami, interesem społecznym oraz słusznym interesem strony. O sposobie zaliczenia użytków do określonej grupy użytków gruntowych przesądza sposób użytkowania gruntów oraz sposób ich klasyfikowania przewidziany przepisami. Organy realizując ciążący na nich obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i realizując zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a.) miały obowiązek jednoznacznie ustalić w jaki sposób jest użytkowany aktualnie sporny grunt i jakim celom służy. Winny też ocenić jaki charakter mają posadowione na gruncie obiekty i czy są one przeznaczone do produkcji rolniczej. Takich ustaleń w sprawie zabrakło. Lektura zaś akt administracyjnych wskazuje, że postępowanie dowodowe sprowadzało się jedynie do stwierdzenia, że aktualne są dane pozyskane w wyniku modernizacji ewidencji. Tymczasem podstawą wyjaśnień związanych ze zgłaszanymi zarzutami przez skarżących winna być analiza dokumentacji objętej przeprowadzoną w 2012 r. modernizacją ewidencji, w tym sprawdzenie, w jaki sposób uprawniony geodeta dokonał ustalenia co do sposobu faktycznego użytkowania spornych działek. W związku z twierdzeniami stron, że prowadzą gospodarstwo rolne i ta okoliczność winna być oceniona w aspekcie czy sporne grunty wchodzą w skład gospodarstwa rolnego i czy skarżący, bądź członkowie ich rodziny prowadzą gospodarstwo rolne, wykorzystując w tym celu grunty, których skarżący są właścicielami. Organy nie wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego i nie rozpoznały sprawy w jej całokształcie oraz nie przeprowadziły dowodów istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Braki w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym powodują, że zapadłe decyzje nie odpowiadają kryterium legalności.
Sąd nie akceptuje stanowiska organów, że tylko prowadzenie pasieki, która ma ponad 80 rodzin pszczelich może zostać uznana za prowadzenie gospodarstwa rolnego. Zgodzić należy się ze skarżącymi, iż w świetle art. 6 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r. poz. 277) za działalność rolniczą - rozumie się działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, zaś za gospodarstwie rolnym każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności rolniczej. Jednakże te ustawowe definicje odnoszą się tylko do tej regulacji ustawowej. Pojęcie gospodarstwa rolnego dookreślone zostało minimalną powierzchnią nieruchomości rolnej, tj. nie mniej niż 1 ha, chyba że dotyczy działu specjalnego. Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, w art. 2 pkt 1 i 2 odsyła w tym zakresie do definicji zawartych w Kodeksie cywilnym. Tym samym dla oceny czy dany grunt wykorzystywany jest rolniczo nie ma znaczenia prawnego czy pasieka ma 18 rodzin pszczelich czy też nie.
Stwierdzić należy, iż aktywność organu ewidencyjnego powinna przejawiać się zarówno podczas pozyskiwania danych i informacji ewidencyjnych, jak i na etapie oceny zebranych materiałów. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu, nie zwalnia organów prowadzących ewidencję od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. Dane wprowadzone w wyniku modernizacji nie są danymi niewzruszalnymi, a w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 4/11; wyrok NSA z dnia 30 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1628/10; wyrok WSA w Gliwicach 27 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/GL 227/16; wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 119/08 – http:www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi postępowanie wyjaśniające we wskazanym zakresie. Tylko bowiem do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego możliwe jest zastosowanie określonego przepisu prawa materialnego. Rozpoznając sprawę powtórnie organy uwzględnią także, iż do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio § 35 rozporządzenia, który w pkt 7 jako źródło danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji przewiduje oględziny. Przeprowadzenia tej czynności, przewidzianej przepisami domagali się skarżący i może się ona przyczynić do właściwego wyjaśnienia sprawy i ustalenia aktualnego sposobu użytkowania gruntu.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a w zw. z art. 135 P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło