II SA/Op 341/07
WyrokWSA w Opolu2007-10-11
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Teresa Cisyk, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego magistra, wydanej w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, może nastąpić bez skutecznego doręczenia stronie postanowienia o wznowieniu postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego magistra, wydanej w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, nie może nastąpić bez skutecznego doręczenia stronie postanowienia o wznowieniu postępowania. Brak takiego doręczenia stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.) i uniemożliwia prawidłowe wszczęcie i prowadzenie postępowania wznowieniowego. W konsekwencji, decyzja wydana w takim postępowaniu jest wadliwa.Stan faktyczny
Rektor Politechniki stwierdził nieważność decyzji o nadaniu I. S. tytułu zawodowego magistra z powodu plagiatu pracy dyplomowej. Postępowanie wznowiono z urzędu, jednak postanowienie o wznowieniu nie zostało skutecznie doręczone stronie. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Rektor utrzymał w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant : sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 roku sprawy ze skargi I. S. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu.
Rektor Politechniki [...] w O. decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 207 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) oraz art. 104 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), stwierdził nieważność decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego Politechniki [...] w O., z dnia [...], o nadaniu I. S. tytułu zawodowego magistra i wydania dyplomu. W uzasadnieniu organ podał, że I. S. ukończyła magisterskie studia uzupełniające na kierunku zarządzanie i marketing, na Wydziale Zarządzania i Inżynierii Produkcji tut. Politechniki. W wyniku przeprowadzonego postępowania egzaminacyjnego w dniu [...], ww. Komisja nadała stronie tytuł zawodowy magistra, bowiem obroniła pracę dyplomową pt. "[...]", a także przeszła pomyślnie egzamin magisterski. Z uwagi na powzięcie informacji o popełnieniu przez I. S. plagiatu pracy dyplomowej K. M., pt. "[...]", napisanej i obronionej w 1998 r. na Wydziale Ekonomii Akademii Ekonomicznej w K., Rektor Politechniki powołał Wydziałową Komisję ds. Plagiatów. Komisja ta potwierdziła dopuszczenie się plagiatu (protokół z dnia 15 grudnia 2004 r.). Stwierdziła bardzo duży stopień podobieństwa treści prac (około 90%), a nadto podkreśliła, że "Praca I. S. nosi wszelkie znamiona plagiatu pracy K. K. (M.), treść wstępu jest praktycznie identyczna, właściwa treść pracy jest w znacznym stopniu identyczna, jedyną różnicę zauważono w zakończeniu obu prac". W związku z powyższym, w dniu 22 kwietnia 2005 r. Rektor Politechniki [...] złożył do Prokuratury Rejonowej w O. zawiadomienie o popełnieniu przez I. S. przestępstwa określonego w przepisie art. 115 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 904, ze zm.). Jednakże Prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie, z uwagi na przedawnienie karalności czynu, które nastąpiło 15 czerwca 2005 r. (zawiadomienie z dnia 29 lipca 2005 r.).
Dziekan Wydziału Zarządzania i Inżynierii Produkcji, działający z upoważnienia organu, powołał w dniu 4 lipca 2006 r. Komisję Wydziałową, która postanowieniem z dnia [...]., poparła ocenę Komisję ds. Plagiatów zawartą w protokole z dnia 15 grudnia 2004 r., wnioskując o odebranie stronie tytułu zawodowego magistra.
Mając na uwadze powyższe, Rektor Politechniki [...] postanowieniem nr [...], z dnia [...], wydanym na podstawie art. 207 ust. 2 i 3 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz art. 145 § 1 pkt 1 i art. 149 K.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] w sprawie nadania I. S. tytułu zawodowego magistra i wydania dyplomu. W dniu 3 października 2006 r. powołał komisję w składzie 3 osobowym (dr hab. A. K., dr hab. A. Z. oraz dr L. K.), w celu przeprowadzenia postępowania w przedmiocie zbieżności tematycznej, struktury oraz zawartości merytorycznej pracy dyplomowej K. M. oraz I. S. w ramach toczącego się postępowania administracyjnego. Komisja ta, w piśmie nr /250/2006, z dnia 18 października 2006 r., zawnioskowała o odebranie dyplomu magistra I. S.
W oparciu o zebrany materiał dowodowy w postępowaniu wyjaśniającym organ I instancji (Rektor Politechniki [...] w O.) uznał, iż dopuszczono się plagiatu i stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] o nadaniu I. S. tytułu zawodowego magistra i wydaniu dyplomu.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł pełnomocnik strony - adw. A. B., zarzucając organowi istotne naruszenie prawa procesowego mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w szczególności niepowiadomienie strony o toczącym się postępowaniu, co stanowiło naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu - art. 10 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 79 K.p.a. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że z decyzji strona dowiedziała się, że "podobno przeprowadzone zostało postępowanie, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy z art. 145 § 1 K.p.a." Skarżąca wskazała na charakter tego nadzwyczajnego postępowania i na uchybienia proceduralne, skutkujące ograniczeniem prawa do obrony. Podkreśliła, że zachowanie się organu nie jest pozostawione jego uznaniu, lecz wynika z unormowań dotyczących zapoznania strony z wynikami postępowania wyjaśniającego.
Rektor Politechniki [...], rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy uznał, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie i na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 207 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) zwanej dalej "ustawą", postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Rektor przyznał, iż "dopuszczono się zarzuconego uchybienia natury formalnej, które polegało na tym, iż postanowienie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego z dnia [...] nie zostało doręczone stronom postępowania w sposób przewidziany prawem, to znaczy w sposób dający pewność skutecznego jego doręczenia. Powołując się na przepis art. 207 ust. 2 ustawy wskazał, że "decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne." W takim przypadku postępowanie przed rektorem uczelni jest postępowaniem jednoinstancyjnym, jednak na mocy art. 127 § 3 K.p.a., stronie przysługuje prawo zwrócenia się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenia sprawy. Stąd, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Organ wskazał na możliwości rozstrzygnięcia w trybie odwoławczym w/g art. 138 K.p.a. W uzasadnieniu podkreślono, że organ odwoławczy obowiązany jest usunąć wszelkie naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, których dopuścił się organ pierwszej instancji. W ocenie organu, decyzja wydana w drugiej instancji jest wadliwa wtedy, gdy organ wydając ją nie usunie naruszeń przepisów prawa, które nastąpiły przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy przez ten organ przy wydaniu decyzji w pierwszej instancji. W przypadku natomiast dostrzeżenia przez organ wydający decyzję w drugiej instancji naruszenia prawa formalnego i materialnego przy wydaniu decyzji w pierwszej instancji nie przekreśla utrzymania decyzji wydanej w pierwszej instancji, byleby organ odwoławczy oparł rozstrzygnięcie na przesłankach natury prawnej. Rektor stwierdził, że w niniejszym postępowaniu z wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ odwoławczy dochował wszelkiej staranności zawiadamiając "o każdym etapie toczącego się postępowania," co wynika z pism kierowanych do stron postępowania za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (pisma z dnia: 31 stycznia, 14 lutego, oraz 7 i 13 marca 2007r.). Strona odwołująca się uzyskała przed organem odwoławczym możliwość czynnego udziału we wszelkich podejmowanych czynnościach procesowych przed tym organem. Jednakże, strona odwołująca się nie podjęła czynności mających na celu wzbogacenie materiału dowodowego. Organ zaakcentował, że opierając się w szczególności o analogiczne oceny trzech powołanych Komisji, które oceniły stopień podobieństwa prac dyplomowych K. M. oraz I. S. stwierdzono, iż prace te są w zasadzie identyczne. Wskazał, że treść wstępu obu prac magisterskich jest identyczna, sama zaś część merytoryczna prac jest również w znacznym stopniu tożsama (układ pracy jest niemalże identyczny, na co wskazują tytuły poszczególnych rozdziałów oraz treść większości z nich). Jedyne różnice dotyczą podrozdziału 3.1 w pracy I. S., który nie występuje w pracy K. M., rozdziału IV w pracy K. M., który nie występuje w pracy I. S., oraz zakończenia prac. Organ zaznaczył, ze wziął pod uwagę również interes społeczny, który zostałby naruszony, gdyby I. S. nadal mogła posługiwać się tytułem zawodowym magistra, uzyskanym z naruszeniem przepisów prawa i utrwalonych zasad etycznych. Podsumowując stwierdził, że I. S. w pracy "[...]", stanowiącej podstawę nadania jej w dniu [...] tytułu zawodowego magistra, przypisała sobie autorstwo pracy K. M. "[...]".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o "orzeczenie co do istoty sprawy". W wywodach skargi zawarł polemikę do stwierdzeń ujętych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że Rektor Politechniki [...] prowadził postępowanie administracyjne w oparciu o "bliżej nieokreślone przesłanki", co do podejrzenia popełnienia przez I. S. plagiatu. Dodał, że Prokuratura Rejonowa w O. odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie. W postępowaniu administracyjnym natomiast, organ I instancji wydał decyzję bez udziału strony oraz naruszył zasady postępowania administracyjnego z art. 6, 7, 8, 9 i 11 K.p.a., na co organ II instancji nie zwrócił uwagi. Zasygnalizował, że praca magisterska strony spełniała wszystkie wymagane kryteria wraz z podaniem twórcy lub źródła, co świadczy o staranności skarżącej i czego dowodem są oceny wystawione przez promotora i recenzenta. Zarzucił organowi, że nie zbadał dogłębnie przedmiotowej sprawy w sytuacji, gdy oceny w sprawie plagiatu dokonywały wewnętrzne komisje nie zaś zewnętrzne i obiektywne. Dodał, że komisje wewnętrzne zauważyły jednak odmienności w pracy skarżącej, stąd - w jego ocenie - Rektor błędnie uznał, że skarżąca przypisała sobie autorstwo pracy K. K.
W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, a ponadto zawarł polemikę w kwestii stawianych zarzutów, uznając je za bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie odnotować należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. W ramach kontroli legalności, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie były decyzje Rektora Politechniki [...] w O., z dnia [...] i z dnia [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] o nadaniu I. S. tytułu zawodowego magistra i wydania dyplomu.
Na zasadzie art. 207 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej ustawą, organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie nadania tytułu zawodowego i wydania dyplomu oraz do stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu jest rektor uczelni, a zatem poza sporem pozostaje okoliczność, iż zaskarżone decyzje pochodzą od właściwego organu. Z kolei, w myśl art. 207 ust. 2 ustawy, decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne i w takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.). Przy czym, przepis art. 127 § 3 K.p.a. stanowi o środku zaskarżenia decyzji tj. wniosku o ponownym rozpatrzeniu sprawy w sytuacji wydania decyzji w pierwszej instancji przez organy wskazane tym przepisem lub przepisem prawa materialnego. Dlatego też, rektor uczelni jako organ administracji publicznej wydający decyzję administracyjną, zobowiązany jest do przestrzegania prawa, bowiem wymóg taki wynika wprost z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. stanowiącego, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W związku z powyższym, odnotować należy, że warunkiem wydania poprawnej decyzji przez rektora uczelni jest poprzedzenie jej prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, wskazanym przez przepisy proceduralne, jak również konieczność prawidłowego zastosowania przy rozpoznawaniu i rozstrzygnięciu sprawy przepisów prawa materialnego.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji z dnia [...], należy zauważyć, że poprzedzająca ją decyzja Rektora Politechniki [...] z dnia [...] korzystała z przymiotu decyzji ostatecznej w rozumieniu art. 127 § 3 K.p.a., od której stronie przysługiwał środek zaskarżenia tej decyzji tj. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, z którego skarżąca skorzystała. Rozważania w kwestii tego środka zostaną pominięte w dalszej części, bowiem jego istota nie stanowi zarzutu i pozostaje materią niesporną. Okolicznością kwestionowaną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze jest naruszenie przepisów proceduralnych przed podjęciem zaskarżonej decyzji. Zwrócić należy także uwagę, że podstawę prawną tych decyzji, wydanych w wyniku wznowionego postępowania administracyjnego, stanowiły również przepisy K.p.a. oraz przywołany wyżej przepis formalny art. 207 ust. 3 ustawy, wskazujący właściwość organu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego oraz w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Ze względu na przedmiot sprawy, w pierwszej kolejności odnotować należy, iż w orzecznictwie sądowym zgodnie przyjęto, że rozstrzygnięcie stwierdzające złożenie egzaminu magisterskiego i postanawiające o nadaniu tytułu magistra jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 K.p.a. (zob. postanowienie NSA z 12 czerwca 1992 r., SAB/Po 41/91, OSP 1994, nr 4, poz. 69; wyrok NSA z 16 grudnia 1998 r., I SA 661/98, nie publikowany; uchwała składu 7 sędziów SN z 18 listopada 1982 r., III CZP 26/82, OSPiKA 1983, nr 11, poz. 248 z aprobującą glosą J. Homplewicza; wyrok NSA z 22 grudnia 1999, I SA 841/99 - LEX nr 46272). Skoro, przywoływana wyżej ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym nie reguluje postępowania w sprawie wzruszenia ostatecznych decyzji o nadaniu skarżącej tytułu zawodowego, zatem należało mieć na uwadze, iż zakwestionowanie takiej decyzji ostatecznej nie mogło nastąpić za pomocą zwykłych środków zaskarżenia, bowiem w istocie rzeczy decyzja ostateczna oznacza, że sprawa została rozstrzygnięta w definitywny sposób, poprzez nadanie tytułu zawodowego magistra. Zmiana, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest dopuszczalne, ale może nastąpić wyłącznie w jednym z trybów nadzwyczajnych (art. 16 § 1 zdanie drugie K.p.a.). Wyrażana w tym przepisie zasada trwałości decyzji ostatecznych nakazuje, aby przesłanki zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych nie były poddane wykładni rozszerzającej (zob. B. Adamiak: Glosa do wyroku SN z 11 października 1996r., III RN 8/96 – OSN 1997, nr 10, poz. 190). Wspomnieć bowiem wypada, że funkcją ochrony trwałości decyzji ostatecznej jest nie tylko ochrona praw nabytych strony, ale także ochrona porządku prawnego (zob. wyrok NSA z 29 marca 1996r., III SA 335/95 – LEX nr 26687). Powyższe uwagi stały się niezbędne, z powodu konieczności dochowania przez organ obowiązujących reguł do wzruszenia decyzji ostatecznej, w określonym trybie nadzwyczajnym. Przypomnieć wypada, że w rozpoznawanej sprawie organ powziął wątpliwość, co do zgodności z prawem decyzji ostatecznej o nadaniu skarżącej tytułu zawodowego magistra i w związku z tym, zainicjował wszczęcie postępowania w celu wzruszenia tej decyzji, w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Zainicjowanie takiego postępowania oznacza, że organ wszczyna nowe, odrębne postępowanie w stosunku do postępowania zwykłego, przy czym, obowiązek wznowienia występuje w razie znalezienia przyczyny wznowienia. Odnotować przyjdzie, że w niniejszej sprawie postępowanie w sprawie wznowienia zostało wszczęte nie na wniosek strony, lecz z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia (art. 149 § 1 K.p.a.). Dopiero wydanie przez organ takiego postanowienia oznacza wszczęcie postępowania wznowieniowego. Postanowienie to otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Pomimo, że od takiego postanowienia nie służy zażalenie, to taka okoliczność nie zwalnia organu z formy pisemnej tego aktu administracyjnego, do czego zobowiązuje zasada pisemności (art. 14 K.p.a.), jak również rozwiązanie przyjęte w art. 61 § 4 K.p.a., które nakłada na organ obowiązek zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie, utożsamia się ze stanowiskiem NSA zawartym w wyroku z 26 maja 1989r., IV SA 339/89 (ONSA 1989, Nr 1, poz. 50), że postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego przez organ należy doręczyć wszystkim stronom.
Doręczenie postanowienia następuje z zachowaniem zasad doręczania pism organu, o których mowa w art. 39 – 49 K.p.a. i tylko w przypadku zachowania tych reguł doręczenie będzie skuteczne. Niedoręczenie stronie postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu, lub nieprawidłowe jego doręczenie, nie wywołuje skutków prawnych w postaci wprowadzenia takiego aktu do obiegu prawnego. W takim przypadku, nieistnienie w obiegu prawnym postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a., stanowi przeszkodę formalną do prowadzenia i zakończenia przez organ postępowania wznowieniowego. Wszczęcie bowiem postępowania w sprawie wznowienia następuje w formie postanowienia (art. 149 K.p.a.), które to otwiera – dopuszcza - postępowanie wznowieniowe. W myśl art. 149 § 2 K.p.a., omawiane postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Sprawa wznowienia postępowania jest sprawą administracyjną, zatem należy przyjąć, iż postępowanie powinno być prowadzone według przepisów o postępowaniu przed organem I instancji. Stąd, brak doręczenia stronom postanowienia o wznowieniu postępowania stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania administracyjnego (art. 10 § 1 K.p.a.). Ponadto, strona powinna być zaznajomiona z postanowieniem - wydanym z urzędu przez organ - otwierającym postępowanie nadzwyczajne, również ze względu na to, że otwiera ono postępowanie zmierzające do weryfikacji decyzji, z której strona nabyła prawo.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić przyjdzie, czego organ nie neguje, że postanowienie nr [...], z dnia [...], wydane na podstawie art. 149 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., w sprawie wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...], o nadaniu I. S. tytułu zawodowego magistra i wydaniu dyplomu, nie zostało stronie doręczone. Jak wskazywano wyżej, dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu może być prowadzone postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia istnienia podstaw do wznowienia, a zatem brak postanowienia nie otwiera drogi do dokonania weryfikacji decyzji ostatecznej. Na organie administracji publicznej ciąży obowiązek dochowania reguł postępowania administracyjnego. Skoro organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, dla którego przewidziano formę prawną wszczęcia w postaci postanowienia, przypisując mu szczególna rolę, gdyż "stanowi podstawę" do przeprowadzenie tego trybu nadzwyczajnego postępowania, zatem organ był zobowiązany do nadania temu aktowi mocy prawnej przez wprowadzenie go do obiegu prawnego poprzez doręczenie tego postanowienia stronom. Stąd, słuszny jest zarzut skarżącej, że organ wszczął i prowadził postępowanie bez udziału strony, a zatem z naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a. Odnotować również należy, że niedoręczone skutecznie postanowienie w sprawie wznowienia postępowania, nie wywołuje skutku prawnego, jaki został temu postanowieniu nadany przepisem art. 149 § 2 K.p.a., który wskazuje jego rolę z woli ustawodawcy, określając, że postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stwierdzić także należy, że zaistniałego braku doręczenia skutecznie stronie postanowienia w sprawie wznowienia postępowania, nie można konwalidować po wydaniu decyzji w wyniku wznowionego postępowania, poprzez zawiadomienie strony o prowadzonym postępowaniu odwoławczym lub z wniosku o ponowne rozpatrzenie (z art. 127 § 3 K.p.a.).
Ponadto, zauważyć należy, że fakt prowadzenia postępowania przez Prokuraturę nie zwalnia organu administracji od dochowania obowiązku zawiadomienia o podjętym przez ten organ postępowaniu wznowieniowym, bowiem są to odrębne postępowania i odmiennie uregulowane.
Pomimo wadliwie wszczętego postępowania wznowieniowego w niniejszej sprawie, co wykazano wyżej, organ wydał rozstrzygnięcie, którym stwierdził nieważność decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego Politechniki [...] w O., z dnia [...], o nadaniu I. S. tytułu zawodowego magistra i wydaniu dyplomu. Sąd zauważa, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji ani w jej uzasadnieniu organ nie wskazał przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 K.p.a. Odnotować warto, że przywoływany Kodeks nie zna instytucji stwierdzenia nieważności z mocy prawa, a zatem wyeliminowanie decyzji z obiegu prawnego niezależnie od rodzaju wad i przyczyn ich powstania, następuje na mocy odpowiedniego rozstrzygnięcia organu w stosownym trybie. Poszczególne tryby nadzwyczajne, tj. 1) postępowanie w sprawie wznowienia postępowania; 2) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności; 3) postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej, oparte są na zasadzie niekonkurencyjności, a zatem nie mogą być stosowane zamiennie. W rozpoznawanej sprawie natomiast organ podkreślił, że zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o nadaniu tytułu zawodowego została wydana w wyniku wznowienia postępowania. Dlatego też, przyjdzie stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie odpowiada regulacji art. 151 K.p.a., który określa rodzaje decyzji kończących wznowione postępowanie. Zauważyć także należy, że w niniejszej sprawie weryfikacja decyzji ostatecznej była prowadzona w jednym trybie nadzwyczajnym, tj. wznowienia postępowania, a zatem staje się zbędne rozważanie w przedmiocie zbiegu dwóch trybów weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej.
Skoro zaskarżoną decyzją utrzymano decyzję organu I instancji, to należy przyjąć, że w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ w pełni podzielił stanowisko zawarte w decyzji I instancji. Ponieważ w podstawie prawnej tej decyzji organ oprócz przepisu art. 107 K.p.a. i art. 207 ust. 2 ustawy, wskazał również art. 104 K.p.a., dlatego podkreślić trzeba, że niedopuszczalne jest rozstrzygnięcie w sprawie wznowienia postępowania na podstawie tego przepisu, bowiem nie stanowi on podstawy wydania decyzji w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, co do której organ podjął z urzędu postanowienie o wznowieniu postępowania.
Reasumując należy wskazać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, z uwagi na niedopuszczenie strony do uczestnictwa w postępowaniu wznowieniowym (art. 10 § 1 K.p.a.), bowiem o wszczęciu postępowania z urzędu organ nie zawiadomił strony poprzez doręczenie postanowienia o wznowieniu postępowania, co skutkowało brakiem wprowadzenia tego postanowienia do obiegu prawnego i tym samym dokonanie weryfikacji decyzji ostatecznej bez wymaganego postanowienia, które otwiera postępowanie w sprawie wznowienia (art. 149 § 1 i 2 K.p.a.). Ponadto rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest sprzeczne z art. 151 K.p.a.
Biorąc pod uwagę opisane wyżej uchybienia należało, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylić zaskarżoną decyzję. Uchylenie decyzji organu I instancji wynika z art. 135 tej ustawy.
Orzeczenie w przedmiocie wykonalności zostało oparte o art. 152, a w przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań prawnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło