II SA/Op 344/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 19 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, odrzucił skargę L. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...]. Odpis powyższego orzeczenia został doręczony skarżącemu w dniu 1 sierpnia 2010r., o czym świadczy stosowna adnotacja na pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki. W dniu 30 sierpnia 2010r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego, złożony osobiście, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Uzasadniając swoją prośbę wnioskodawca wskazał na brak wiedzy prawniczej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z dwudziestoczteroletnim synem; posiada dom jednorodzinny o powierzchni 90 m², a źródłem miesięcznego dochodu tego gospodarstwa domowego jest wynagrodzenie wnioskodawcy z tytułu umowy o pracę w wysokości 3.695,00 zł. Pismem z dnia 10 września 2010r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku przez złożenie dodatkowych informacji i stosownych dokumentów źródłowych, tj. do: przedłożenia odpisu dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego przez wnioskodawcę dochodu miesięcznego; przedłożenia specyfikacji ponoszonych miesięcznie wydatków na utrzymanie mieszkania, a jeżeli w partycypacji pokrycia kosztów mieszkaniowych uczestniczą osoby trzecie – do określenia wysokości tego udziału; określenia miesięcznych wydatków z tytułu utrzymania siebie i syna; wyjaśnienia dlaczego pełnoletni syn wnioskodawcy nie uzyskuje dochodu. Jeżeli okoliczność ta jest związana z pobieraniem nauki – wezwano do przedłożenia zaświadczenia to potwierdzającego, wydanego przez właściwą placówkę oświatową; w przypadku nie pobierania nauki – przedłożenia dowodu podjęcia zatrudnienia wraz z zaświadczeniem o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia, bądź przedłożenia zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej z właściwego urzędu pracy. Ponadto zażądano przedłożenia wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę rachunków i kont bankowych za miesiące lipiec, sierpień i wrzesień 2010r. Powyższe wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do niego w terminie siedmiu dni, może być uznane za niewskazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Zostało ono doręczone osobiście skarżącemu w dniu 14 września 2010r., o czym świadczy podpis L. T. na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, a także adnotacja dokonana przez pracownika Urzędu Pocztowego [...] (vide: karta nr 46 akt sądowych). Pomimo upływu zakreślonego w nim terminu, skarżący do dnia wydania niniejszego postanowienia, nie ustosunkował się do jego treści i nie nadesłał żądanych dokumentów. Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zważono co następuje: W przywołanej wyżej ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", przewidziano instytucję prawa pomocy. Polega ona na możliwości udzielenia pomocy w zakresie częściowym w formie zwolnienia od kosztów sądowych, w całości lub części, bądź na ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, a także orzeczeniu o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a zatem obejmującym obydwie wyżej podane formy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, czyli wnioskowanym przez skarżącego, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowowadministracyjnym poglądem (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008r., sygn. akt I GZ 147/08 i z dnia 10 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 732/08 – obydwa umieszczone na stronie internetowej NSA: www.nsa.qov.pl), użyte w powołanym przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że strona winna przekonać rozpoznających wniosek (sąd bądź referendarza sądowego), że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna zatem należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także jeżeli zajdzie taka potrzeba, przedłożyć na wezwanie wydane w trybie art. 255 P.p.s.a., dodatkowe wyjaśnienia czy dokumenty, potwierdzające wykazywane we wniosku okoliczności. Podkreślić należy, że strona posiada w tym zakresie inicjatywę dowodową, a rozpoznający wniosek na podstawie przedstawionych przez nią dowodów, dokonuje oceny czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W niniejszej sprawie informacje zawarte we wniosku na urzędowym formularzu PPF były niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej L. T., a tym samym uniemożliwiały określenie jego możliwości płatniczych. Wobec tego skarżący pismem z dnia 10 września 2010r., został zobowiązany do przedłożenia stosownych wyjaśnień i dokumentów. Powyższe dowody były niezbędne do rzetelnej analizy wniosku skarżącego w ramach kryteriów wskazanych w 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., albowiem pozwoliłyby na jednoznaczne określenie uzyskiwanych przez niego dochodów i posiadanych oszczędności, a także ponoszonych comiesięcznie wydatków na utrzymanie siebie i mieszkania. Zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy rozpatrywana jest bowiem zarówno pod kątem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, jak i pod kątem możliwości finansowych strony. Rozpoznający wniosek przede wszystkim dokonuje zatem oceny kosztów utrzymania koniecznego strony w stosunku do jej stanu majątkowego i w stosunku do kosztów sądowych, jakie są wymagane od strony na podstawie przepisów prawa. Brak wiarygodnych danych odnoszących się do którejkolwiek z wymienionych kwestii, powoduje natomiast niemożność rzetelnego rozpatrzenia wniosku, a w konsekwencji orzeczenia o przyznaniu stronie pomocy. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że instytucja prawa pomocy jest formą dofinansowania Państwa dla osób rzeczywiście ubogich, którym poniesienie kosztów sądowych uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Nie może mieć zatem zastosowania w przypadkach wątpliwych, w których sytuacja majątkowa i bytowa wnioskującego nie jest jednoznacznie wykazana, a on sam nie podejmuje działań zmierzających do udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych. Skoro skarżący nie zastosował się do żądania referendarza sądowego i pomimo upływu w dniu 21 września 2010r. wyznaczonego terminu nie złożył wymaganych dokumentów i informacji, a także nie odniósł się w żaden inny sposób do wezwania, uznać należało, że nie wykazał spełniania przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy. Stąd referendarz sądowy, działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.