II SA/Op 347/17
WyrokWSA w Opolu2018-02-27
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Teresa Cisyk, Ewa Janowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, złożony po upływie trzech miesięcy od dnia wydania prawomocnego orzeczenia sądu ustalającego stopień niepełnosprawności, może zostać uwzględniony na podstawie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stanowisko organów obu instancji jest prawidłowe. Termin trzech miesięcy na złożenie wniosku o świadczenia rodzinne, uzależnione od niepełnosprawności, liczony od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności, powinien być interpretowany jako dzień wydania przez właściwy organ ostatecznego lub sąd prawomocnego orzeczenia. W niniejszej sprawie wniosek został złożony po upływie tego terminu, co uniemożliwia przyznanie świadczeń na podstawie art. 24 ust. 2a ustawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres świadczeniowy 2012/2013. Wniosek został złożony przez R. O. w dniu 30 listopada 2016 r., po upływie trzech miesięcy od dnia wydania prawomocnego wyroku sądu ustalającego stopień niepełnosprawności córki S. O. do dnia 31 marca 2015 r. Organy administracji odmówiły przyznania świadczeń, uznając, że wniosek został złożony po terminie określonym w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę.
Przedmiotem skargi, wniesionej przez S. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie z dnia 20 grudnia 2016 r. nr [...], orzekającą o odmowie przyznania R. O. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na S. O.
Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Wnioskiem z 30 listopada 2016 r. złożonym w Ośrodku Pomocy Społecznej w Nysie, R. O. zwróciła się do Burmistrza Nysy o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na córkę S. O. wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres świadczeniowy 2012/2013. We wniosku podała, że jest mężatka, a w skład jej rodziny wchodzi: mąż S. O. oraz córka S. O. urodzona [...] 1991 r., będąca studentką Uniwersytetu [...].
Do wniosku strona dołączyła m.in. 1) orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 4 marca 2013 r., nr [...], zaliczające S. O. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r. oraz stwierdzające, że niepełnosprawność powstała w 2008 r., zaś ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 1 marca 2013 r.; 2) orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 29 kwietnia 2013 r. nr [...] utrzymujące w mocy ww. orzeczenie z dnia 3 marca 2013 r.; 3) wyrok Sądu Rejonowego w [...], Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt [...], oddalający odwołanie S. O. od opisanej wyżej decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 29 kwietnia 2013 r.; 4) sentencję wyroku Sądu Okręgowego w [...], Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt [...] oddalającego apelację S. O. od wyroku Sądu Rejonowego w [...], Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt [...].
Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie decyzją z dnia 20 grudnia 2016 r., nr [...], odmówił przyznania R. O. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na S. O. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 24 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518, z późn. zm. - dalej: ustawa), według którego prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, zaś jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Organ wskazał, że skoro wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji został złożony przez stronę 30 listopada 2016 r., a więc po upływie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w [...] (19 listopada 2015 r.), to zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego. Następnie organ stwierdził, że skoro orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, tj. do 31 marca 2015 r., to obecnie córka S. O. nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Zatem należało odmówić R. O. przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem, na zasadzie art. 6 ust. pkt 3 ustawy, gdyż zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko 24 roku życia, w sytuacji gdy dziecko legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia, a także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. O. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego S. O., której PCPR w [...] przyznał umiarkowany stopień niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r. Podniosła, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca i ma na celu uniemożliwienie wypłaty zaległych zasiłków, które są należne. Wskazała, że od 28 lutego 2013 r. ich nie otrzymuje, z powodu wdrożenia postępowania odwoławczego od orzeczenia w zakresie ustalenia stwierdzonego stopnia niepełnosprawności. Podała, że postępowanie w tej kwestii toczyło się przed Wojewódzkim Zespołem ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], a następnie przed Sądem Rejonowy w [...] i Sądem Okręgowym w [...], który wyrokiem z dnia 19 listopada 2015 r. oddalił skargę strony. Odwołująca podniosła, że jednocześnie w Sądzie Okręgowym w [...] toczyła się sprawa przeciwko ZUS, który pozbawił S. O. prawa do renty socjalnej. Wyjaśniła, iż po zakończeniu spraw sądowych, zwróciła się do organu o wyrównanie zaległych zasiłków do 31 marca 2015 r., skoro córka miała przyznany przez PCPR umiarkowany stopień niepełnosprawności, zwłaszcza, że decyzja w tej materii została utrzymana w mocy zarówno przez sąd rejonowy, jak i okręgowy. Odwołująca stwierdziła, że na utrzymanie córki na studniach zadłużyła się, a nawet musiała sprzedawać wyposażenie domu, jak i własne ubrania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia 24 kwietnia 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zasady ustalania, przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych zostały uregulowane w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odnotowało, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, a na mocy ust. 2 art. 4 ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie uczącej się.
Kolegium podkreśliło, że po myśli art. 6 ust. 1 ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko: 18 roku życia, lub nauki w szkole, jednaka nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Nadto stosownie do art. 8 ustawy do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki, w tym dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c tej ustawy. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 3 ustawy). Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 ustawy). Poza tym w myśl art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Następnie Kolegium odnotowało, że R. O. wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem do zasiłku z tytuł kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na okres zasiłkowy 2012/2013 na córkę S. O., która w okresie tym była studentką Uniwersytetu [...] złożyła 30 listopada 2016 r., w związku z uzyskaniem wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt [...]. Stwierdziło, że wyrokiem tym oddalono apelację od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt [...], oddalającego odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 29 kwietnia 2013 r., nr [...], utrzymującej w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 4 marca 2013 r., nr [...], zaliczające S. O. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r. Kolegium zaznaczyło, że z uwagi na fakt, iż wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy 2012/2013 R. O. złożyła 30 listopada 2016 r., czyli po zakończeniu ww. okresu zasiłkowego, zasiłek wraz z dodatkiem nie może być przyznany - na podstawie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy - na okres zasiłkowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Dalej Kolegium wywiodło, że użyte w art. 24 ust. 2a ustawy sformułowanie "w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia" początek biegu terminu trzymiesięcznego ustawodawca nakazał liczyć "od dnia wydania orzeczenia". Stąd termin "wydać" interpretowany powinien być zgodnie z powszechnie przyjmowanym w języku polskim jego rozumieniem, jako "uchwalić coś lub ogłosić". Wobec tego zawarte w art. 24 ust. 2a ustawy sformułowanie "od dnia wydania orzeczenia" rozumieć należy jako dzień wydania przez właściwy organ lub sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności. Równocześnie Kolegium dodało, że celem analizowanego art. 24 ust. 2a ustawy jest przede wszystkim skoncentrowanie działań stron związanych ze złożeniem wniosku i dokumentów w przedmiocie uzyskania określonego świadczenia.
Wobec tego uznało, że w badanej sprawie trzymiesięczny termin na złożenie wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego rozpoczął bieg od dnia 19 listopada 2015 r., tj. od dnia w którym Sąd Okręgowy w [...] wydał prawomocny wyrok oddalający apelację od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 11 lutego 2015 r. dotyczącego oddalenia odwołania od decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 29 kwietnia 2013 r., utrzymującej w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 4 marca 2013 r. zaliczające S. O. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r. Kolegium wyliczyło, że koniec terminu na złożenie wniosku przypadał na dzień 19 lutego 2016 r., zaś R. O. wniosek o zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego złożyła dopiero 30 listopada 2016 r. Na podstawie powyższych ustaleń Kolegium uznało, że w sprawie nie miał zastosowania art. 24 ust. 2a ustawy. Zwróciło też uwagę, że określony w art. 24 ust. 2a ustawy termin jest terminem materiałnoprawnym, zatem uchybienie temu terminowi powoduje wygaśnięcie praw lub obowiązków o charakterze materialnym.
Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium stwierdziło, że nie mogły wpłynąć na podjęte rozstrzygnięcie, gdyż prawo do świadczeń rodzinnych przysługuje osobom spełniającym wyznaczone w ustawie warunki, które są wiążące dla organów właściwych w sprawach z zakresu świadczeń rodzinnych.
We wniesionej skardze pełnomocnik S. O., po szczegółowym zrelacjonowaniu przebiegu postępowania w sprawie, wniosła o uchylenie decyzji Kolegium i wyrównanie wnioskowanych świadczeń za okres od dnia 28 lutego 2013 r. do dnia 31 marca 2015 r., gdyż - w jej ocenie - zostały spełnione warunki do takiego żądania. Zdaniem skarżącej, decyzja Kolegium jest krzywdząca i niesprawiedliwa, bowiem nie zawiera prawidłowo podanych terminów i dat, stąd wynikają dalsze rozbieżności. Podkreśliła, że ostatnia sprawa skierowana przeciwko ZUS dotycząca nieprzyznania skarżącej renty socjalnej zakończyła się dopiero 13 września 2016 r., zaś wyrok uprawomocnił się dopiero 17 października 2016 r. Nie mogła zatem wcześniej złożyć wniosku w przedmiotowej sprawie, gdyż wyrok był nieprawomocny.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało w całości argumenty przytoczone w uzasadnieniu skarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wnosiła i wywodziła jak w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego i trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w przypadku braku wskazanych uchybień skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz - z mocy art. 134 P.p.s.a. - decyzji ją poprzedzającej, przeprowadzona przez Sąd we wskazanym zakresie, wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu uzasadniającym podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.
Przypomnieć trzeba, że zaskarżona decyzja dotyczy odmowy przyznania R. O. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na córkę S. O.
W rozpatrywanej sprawie niekwestionowana jest okoliczność, że R. O. złożyła wniosek o ustalenie ww. prawa na okres świadczeniowy 2014/2015. Ponadto ustalono, że S. O. w tym okresie była studentką Uniwersytetu [...]. Wniosek o zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego został złożony 30 listopada 2016 r. w związku z uzyskaniem wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt [...]. Wyrokiem tym oddalono apelację od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt [...], oddalającego odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 29 kwietnia 2013 r., nr [...], utrzymującej w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 4 marca 2013 r., nr [...], zaliczające S. O. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r. Wyrok Sądu Okręgowego w [...] jest prawomocny od 19 listopada 2015 r.
W kontrolowanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zwanej nadal ustawą. Powołana ustawa reguluje zasady przyznawania i zwrotu świadczeń rodzinnych, do jakich, w myśl art. 2 pkt 1, należy zasiłek rodzinny oraz przysługujące do tego zasiłku dodatki, wśród których w art. 8 pkt 5 wymienia dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na charakter przedmiotowego dodatku i podkreślić, że nie jest to świadczenie samoistne, ale będąc "dodatkiem" do zasiłku rodzinnego, jest on nierozerwalnie związany z tym zasiłkiem i przysługuje jedynie w wówczas, gdy istnieje prawo do świadczenia podstawowego. Poza tym, do omawianego dodatku mają zastosowanie wszystkie zasady dotyczące świadczeń rodzinnych określone ustawą.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Stosownie zaś do postanowień art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 3 ustawy).
Odnosząc powyższe rozważania prawne natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek o ustalenie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na S. O. złożono w dniu 30 listopada 2016 r., a to w związku z uzyskaniem wyroku Sądu Okręgowego z dnia 19 listopada 2015 r. Wyrokiem tym oddalono apelację od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 11 lutego 2015 r. oddalającego odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 29 kwietnia 2013 r. utrzymującej w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 4 marca 2013 r. zaliczające S. O. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r.
Zasadniczy problem występujący w niniejszej sprawie ma charakter materialnoprawny i odnosi się do stanowiska wyrażonego przez organy obu instancji, że termin określony w art. 24 ust. 2a ustawy liczy się od dnia wydania wyroku sądowego w przedmiocie niepełnosprawności.
Według skarżącej, wnioskowane świadczenie powinno być jej przyznane, gdyż nie doszło do przekroczenia trzymiesięcznego terminu określonego w art. 24 ust. 2a ustawy. Wyjaśniła, że w tym czasie w Sądzie Okręgowym w [...] toczyła się sprawa przeciwko ZUS, który pozbawił S. O. prawa do renty socjalnej. Sprawa zakończyła się wyrokiem z dnia 13 września 2016 r., który uprawomocnił się 17 października 2016 r. W ocenie skarżącej, dopiero po zakończeniu wszystkich spraw sądowych, mogła zwrócić się do organu o wyrównanie zaległych zasiłków do 31 marca 2015 r. Miała bowiem przyznany przez PCPR umiarkowany stopień niesprawności, a decyzja w tej materii została utrzymana w mocy przez sądy obu instancji.
Kolegium natomiast w tym zakresie wskazało, że sprawa powinna być oceniana w kontekście wyroku z dnia 19 listopada 2015 r., a użyte w art. 24 ust. 2a ustawy sformułowanie "w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia" należy rozumieć, jako dzień wydania przez właściwy organ lub sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności.
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie stanowisko zaprezentowane przez organy obu instancji jest prawidłowe z zastrzeżeniem, że użyte w art. 24 ust. 2a ustawy określenie "wydanie orzeczenia" w odniesieniu do wyroku sądu rejonowego należy rozumieć nie jako datę ogłoszenia tego wyroku, lecz datę jego prawomocności.
Bezspornie sprawa dotycząca zaliczenia S. O. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 4 marca 2013 r., do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r. prawomocnie została zakończona wyrokiem Sądu Okręgowego w [...], Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 listopada 2015 r. Na mocy tego wyroku oddalono apelację S. O. od wyroku Sądu Rejonowego w [...], Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalającego odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 29 kwietnia 2013 r. utrzymującej w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] zaliczające S. O. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r.
W ocenie Sądu, za zasadną należy uznać argumentację Kolegium, iż wykładnia językowa art. 24 ust. 2a ustawy dowodzi, że zawarte w tym przepisie sformułowanie "od dnia wydania orzeczenia" rozumieć należy jako dzień wydania przez właściwy organ ostatecznego, lub sąd prawomocnego, orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności.
Wobec tego stwierdzić przyjdzie, jak słusznie uznało Kolegium, że w niniejszej sprawie trzymiesięczny termin na złożenie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz wnioskowanego dodatku rozpoczął bieg od dnia 19 listopada 2015 r., tj. dnia w którym Sąd Okręgowy oddalił apelację S. O. od wyroku Sądu Rejonowego w [...], Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lutego 2015 r., a koniec terminu na złożenie wniosku przypadał na dzień 19 lutego 2016 r. Tymczasem skarżąca wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożyła w dniu 30 listopada 2016 r., dlatego w sprawie nie może mieć zastosowania art. 24 ust. 2a ustawy.
Dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organów bez znaczenia pozostaje podniesiona przez skarżącą okoliczność, że czekała na zakończenie wszystkich spraw prowadzonych przed sądami i dlatego dopiero po ich zakończeniu wystąpiła do organu w dniu 30 listopada 2016 r. z przedmiotowym wnioskiem.
Przede wszystkim trzeba zaakcentować, że określony w art. 24 ust. 2a ustawy termin trzymiesięczny jest terminem materialnoprawnym, więc uchybienie temu terminowi powoduje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a organy administracji publicznej nie mają możliwości przywrócenia tego rodzaju uchybionego terminu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. II SA/Gl 66/11, dostępny na strome internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z upływem wyżej określonego terminu od dnia wydania orzeczenia organy tracą możliwość ustalania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności. W świetle powyższych konstatacji w kontrolowanej sprawie nie może mieć zastosowania art. 24 ust. 2a ustawy, gdyż wniosek został złożony po upływie okresu trzech miesięcy, licząc od dnia wydania prawomocnego wyroku w przedmiocie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Na koniec dodać trzeba, że - wbrew przekonaniu skarżącej - termin ten nie może być liczony od daty uprawomocnienia się wyroku w przedmiocie odmowy przyznania renty socjalnej.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło