II SA/Op 358/19
WyrokWSA w Opolu2019-12-10
Skład orzekający: Ewa Janowska, Elżbieta Kmiecik, Krzysztof Sobieralski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący przedszkole może powołać do składu komisji konkursowej na stanowisko dyrektora radnego rady gminy jako swojego przedstawiciela?Ratio decidendi
Organ prowadzący przedszkole nie może powołać do składu komisji konkursowej radnego rady gminy jako swojego przedstawiciela. Wyrażenie 'przedstawiciel organu' oznacza pracownika jednostki zapewniającej obsługę organu i pomoc w wykonywaniu jego ustawowych zadań, a nie członka organu stanowiącego gminy. Powołanie radnych do komisji narusza art. 36a ust. 6 ustawy o systemie oświaty.Stan faktyczny
Wojewoda Opolski zaskarżył zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia 30 marca 2017 r. w sprawie powołania komisji konkursowej na stanowisko dyrektora przedszkola. Wojewoda zarzucił, że do składu komisji powołano radne Rady Miasta jako przedstawicieli organu prowadzącego, co naruszało przepisy ustawy o systemie oświaty. Prezydent Miasta wnosił o oddalenie skargi, argumentując, że powołanie radnych zwiększa obiektywizm i przejrzystość postępowania.Rozstrzygnięcie
1) Stwierdzono, że zaskarżone zarządzenie jest niezgodne z prawem. 2) Zasądzono od Prezydenta Miasta na rzecz Wojewody Opolskiego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant Referent stażysta Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie powołania komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora przedszkola 1) stwierdza, że zaskarżone zarządzenie jest niezgodne z prawem, 2) zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz Wojewody Opolskiego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Wojewodę Opolskiego (dalej: skarżący, Wojewoda) jest zarządzenie Prezydenta Miasta [...] (dalej Prezydent) z dnia 30 marca 2017 r., nr [...], wydane w sprawie powołania komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Publicznego Przedszkola nr [...] w [...].
Skarga została wniesiona w następującym, wynikającym z akt administracyjnych, stanie faktycznym i prawnym:
Zaskarżonym zarządzeniem Prezydent powołał wskazaną wyżej komisję, w skład której weszli: jako przedstawiciele organu prowadzącego przedszkole – W. J. (przewodniczący komisji), B. J., K. D., S. A., jako przedstawiciele organu prowadzącego nadzór pedagogiczny – A. K., R. S., W. K. i T. S., jako przedstawicielki rady pedagogicznej przedszkola – S. C. i A. R., jako przedstawicielki rady rodziców przedszkola – E. L., M. K. i A. Z., jako przedstawicielka Zarządu Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w [...], H. B., jako przedstawicielka Międzyzakładowej Organizacji Związkowej NSZZ "Solidarność" Pracowników Oświaty i Wychowania w [...] i jako przedstawicielka Związku Zawodowego Pracowników Samorządowych Gminy[...] – B K.
W podstawie prawnej zarządzenia Prezydent powołał przepisy art. 36a ust. 6 w zw. z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156, z późn. zm. [obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1481, z późn. zm.]), zwanej dalej w skrócie: u.s.o. i § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. nr 60, poz. 373 z późn. zm.).
W skardze, w zakresie odnoszącym się do opisanego zarządzenia, Wojewoda wystąpił o stwierdzenie, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadniając swoje stanowisko, Wojewoda podniósł, że zaskarżone zarządzenie w sposób istotny narusza art. 36a ust. 6 pkt 1 lit. a u.s.o. na skutek powołania do składu komisji, jako reprezentanta organu prowadzącego szkolę lub placówkę, K. D. oraz S. A. – ówczesne radne Rady Miasta [...]. Organem tym była w dacie podjęcia uchwały Gmina [...], a kwestionowane reprezentantki Gminy nie były pracownicami Urzędu Miasta [...], nie były też zatrudnione w jednostce obsługującej organ (Prezydenta) i świadczącej pomoc w wykonywaniu jego ustawowych zadań. Wojewoda powołał się przy tym na orzeczenia sądów administracyjnych i poglądy wyrażane w piśmiennictwie.
Prezydent wnosił o oddalenie skargi i o obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania. Zwrócił uwagę na to, że powołanie komisji konkursowej było etapem postępowania konkursowego, którego końcowym wynikiem było powołanie konkretnej osoby na stanowisko dyrektora szkoły. Wywołało ono zatem nieodwracalne skutki prawne. Poza tym przepisy dotyczące postępowań konkursowych nie precyzują kręgu przedstawicieli organu prowadzonego jednostkę oświatową i nie wykluczają przedstawicieli kolegialnego organu uchwałodawczego. Możliwość desygnowania radnych jest pragmatyczna z punktu widzenia transparentności i rzetelności postępowania konkursowego. Organ, tytułem przykładu podał 10 przypadków powołania w skład komisji radnych z innych miast i gmin oraz podniósł, że osoby takie nadal są powoływane do komisji konkursowych w całej Polsce. Zarzucił, że stanowisko zajęte przez Wojewodę prowadzi do ograniczenia roli organu stanowiącego gminy i godzi w przejrzystość i funkcjonalność procedury konkursowej. Zakaz zasiadania w komisji osoby pełniącej funkcję organu monokratycznego, wynikający z przywołanych przez Wojewodę orzeczeń sądowych, nie obejmuje członków organu kolegialnego, z których żaden nie jest piastunem tego organu. W tym zakresie powołał się na pozytywną opinię prawną wydaną na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej przez dr T. K. z Uniwersytetu [...] , dotyczącą możliwości delegowania przez burmistrza radnego do komisji konkursowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub w części, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (tj. niż akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie zarządzenie Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 marca 2017 r. w sprawie powołania komisji konkursowej na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola. Zaskarżone zarządzenie, nie będąc aktem prawa miejscowego, nie podlegało ogłoszeniu w dzienniku urzędowym, i w konsekwencji weszło w życie w sposób określony w § 2 Zarządzenia, tj. z dniem jego podjęcia. W stosunku do tego zarządzenia nie zostało wydane przez organ nadzoru rozstrzygnięcie nadzorcze w trybie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualnie: Dz. U. z 2019 r., poz. 506, z późn.zm.), dalej w skrócie u.s.g. Przypomnieć należy, że w art. 86 u.s.g. ustawodawca upoważnił wojewodę do wykonywania nadzoru nad działalnością gminną. Organowi nadzoru przyznano kompetencję do stwierdzania nieważności uchwał i zarządzeń organów gminy (z wyjątkami niemającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia). Kompetencja ta została jednak ograniczona w czasie, bowiem po upływie 30 dni od doręczenia aktu samorządu terytorialnego organowi nadzoru, nie posiada on już możliwości samodzielnego stwierdzenia jego nieważności. W tym przypadku organ nadzoru może natomiast zaskarżyć taki akt do sądu administracyjnego, a uprawnienie do wniesienia skargi na akt organu samorządu terytorialnego przez organ nadzoru, ze względu na szczególny charakter postępowania nadzorczego, nie zostało przez ustawodawcę ograniczone żadnym terminem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2005 r. sygn. akt OSK 1575/04, opubl. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA).
Zarządzenie organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego o powołaniu komisji konkursowej na stanowisko dyrektora przedszkola publicznego, dla której dana jednostka samorządu jest organem prowadzącym, stanowi akt z zakresu administracji publicznej. Powołanie komisji jest elementem procedury mającej na celu wyłonienie kandydata, któremu ma być powierzone stanowisko dyrektora przedszkola. Jest to akt o charakterze organizacyjnym związany z wykonywaniem zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego w zakresie oświaty. Zarządzenie takie jest natomiast prawną formą działania prezydenta miasta, który w ten sposób podejmuje władcze rozstrzygnięcie w zakresie swoich kompetencji wynikających z ustawy oświatowej.
Wszystko to prowadzi do wniosku, że zarządzenie o powołaniu komisji ds. przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora przedszkola publicznego należy do kategorii aktów z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., zaskarżalnych do sądu administracyjnego.
Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę Wojewody za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania, w granicach zaskarżenia oraz własnej kognicji.
Istota sporu w niniejszej sprawie skupia się wokół kwestii, czy w świetle brzmienia przepisu art. 36a ust. 6 u.s.o. organ prowadzący przedszkole (w tym wypadku Prezydent Miasta [...] ) mógł powołać do składu komisji konkursowej jako swojego przedstawiciela osobę nie związaną żadnym formalnym stosunkiem prawnym z tym organem – radne Rady Miasta [...] K. D. oraz S. A.
W tym miejscu zauważyć należało, że zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z art. 94 ust. 4 u.s.g. zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem jest nieważne chyba, że naruszenie ma charakter nieistotny. Przez sprzeczność taką należy przy tym rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02 publ. w Dz. U. z 2003 r., nr 218, poz. 2151). Ustawodawca wskazał w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, przy czym powołana regulacja nie typizuje takich istotnych naruszeń prawa, podobnie jak nie charakteryzuje nieistotnych naruszeń prawa, które ustawodawca uwzględnia w art. 91 ust. 4 u.s.g., sankcjonując w odmienny niż stwierdzenie nieważności sposób tę kategorię wadliwości wymienionych aktów organu gminy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1151/08; publ. w CBOSA). Niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że istotne naruszenie prawa, to takiego rodzaju naruszenia prawa jak wydanie zarządzenia przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia zarządzenia określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą wydania zarządzenia, czy też naruszenie procedury jego wydania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 117/11 oraz z dnia 26 maja 2011 r., sygn. akt 412/11, zam. w CBOSA).
Wskazać należy, że brak stanowiska ustawodawcy w jakiejś sprawie musi być interpretowany jako nieudzielanie w danym zakresie kompetencji normodawczej. Oznacza to, że zakres upoważnienia dla stanowienia przepisów wykonawczych jest ustalany w drodze wykładni językowej i nie może być dowolnie rozszerzany w drodze innych wykładni przepisów prawa (wyrok TK z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt K 22/05, opubl. w OTK 118/10/A/2005).
Jak wynika z treści uzasadnienia skargi, Wojewoda wykluczył możliwość powołania w skład komisji osoby radnego, który – w jego ocenie – jako osoba spoza kręgu osób zatrudnionych w strukturze organizacyjnej organu realizującego zadania z zakresu administracji publicznej, nie może być traktowany jako przedstawiciel tego podmiotu. Skarżący z kolei, oparł się na twierdzeniu, że przepis art. 36a ust. 6 u.s.o. nie ogranicza kręgu osób mogących być uznane za przedstawiciela organu, w tym w szczególności nie wyklucza z ich grona członków organu stanowiącego gminy, o ile organ prowadzący szkołę powierzy im tę funkcję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podziela stanowisko zajęte przez Wojewodę, wyrażane już zresztą uprzednio w orzecznictwie tego Sądu oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 36a ust. 6 u.s.o., obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia, w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w składzie:
1) trzech przedstawicieli organu prowadzącego szkołę lub placówkę;
2) dwóch przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny;
3) po jednym przedstawicielu:
a) rady pedagogicznej,
b) rady rodziców,
c) zakładowych organizacji związkowych, przy czym przedstawiciel związku zawodowego nie może być zatrudniony w szkole lub placówce, której konkurs dotyczy
- z zastrzeżeniem ust. 7, który stanowił, że łączna liczba przedstawicieli organów, o których mowa w ust. 6 pkt 1 i 2, nie może być mniejsza niż łączna liczba przedstawicieli, o których mowa w ust. 6 pkt 3 (taki przypadek w kontrolowanym akcie nie zachodził).
Podkreślić należy, że powyższa regulacja w sposób wyczerpujący określa skład komisji konkursowej w już działającej szkole lub placówce. Liczba członków komisji jest określona w sposób sztywny i organ prowadzący nie ma prawa jej zmieniać w drodze wykładni rozszerzającej (funkcjonalnej). Jak wyżej wskazano do składu komisji konkursowej powołanej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora placówki organ prowadzący powołuje m.in. swoich trzech przedstawicieli. W tej instytucji prawnej trzeba upatrywać niemożliwości powoływania komisji konkursowej w takim kształcie, który narusza obiektywizm jej działania. W tym miejscu, tak jak uczynił to WSA w Opolu w wyroku z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt II SA/Op 398/18 (zam. w CBOSA), odwołać się można do utrwalonych poglądów wyrażanych w orzecznictwie, że przepis ten w sposób wyczerpujący określa skład komisji konkursowej w już działającej szkole lub placówce. Zapisy dotyczące członków komisji są jasne i organ prowadzący nie ma prawa jej zmieniać drodze prawotwórczej rozszerzającej wykładni.
Jak wyżej wskazano do składu komisji konkursowej powołanej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora placówki organ prowadzący powołuje m.in. swoich trzech przedstawicieli. Wyrażenie "przedstawiciel organu" oznacza pracownika jednostki zapewniającej obsługę organu i pomoc w wykonywaniu jego ustawowych zadań. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 324/13 (publ. w CBOSA) podał, że pod pojęciem organu administracji publicznej należy rozumieć element (jednostkę) struktury organizacyjnej podmiotu realizującego zadania z zakresu administracji publicznej, posiadający swój substrat osobowy (w postaci osoby lub osób piastujących funkcję takiego organu), którego działania i zaniechania przypisywane są danemu podmiotowi (np. państwu lub jednostce samorządu terytorialnego) jako dokonywane w jego imieniu i na jego rzecz. Z tej definicji jasno wynika, że piastun organu nie jest przedstawicielem tego organu, również w rozumieniu art. 36a ust. 6 o.s.o., bo jest osobą piastującą funkcję danego organu, np. burmistrza, prezydenta. Przedstawicielem takiego organu, np. burmistrza, prezydenta będzie natomiast osoba, która zostanie upoważniona przez piastuna organu do załatwiania (prowadzenia) określonego rodzaju spraw w jego imieniu i na jego rzecz (por. np. art. 268a K.p.a.).
Wyjaśnić przyjdzie, że przepis art. 268a K.p.a. reguluje tzw. przedstawicielstwo administracyjne, które służy dekoncentracji zadań realizowanych przez organ administracji publicznej. Udzielenie takiego upoważnienia jest czynnością o charakterze wewnętrznym, gdyż podmiot upoważniony działa w tym zakresie w imieniu organu i na jego odpowiedzialność. Zgodnie z przepisem art. 268a K.p.a., który przez Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyroku z 14 maja 2013 r. (sygn. akt I OSK 324/13), jak również w wyroku z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2185/14 (publ. CBOSA), został uznany za podstawę do wyznaczenia przez organ prowadzący szkołę swoich przedstawicieli w przedmiotowej komisji konkursowej, organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić swoich pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie. Dzięki temu, jak wywodził trafnie organ nadzoru, nie ma wątpliwości co do umocowania danego przedstawiciela, przy czym istotnym jest, że takiego rodzaju upoważnienia można udzielić wyłącznie pracownikom jednostki obsługującej. Stąd, Sąd w pełni akceptuje stanowisko organu nadzoru, że przez przedstawiciela organu należy rozumieć pracownika jednostki zapewniającej obsługę i pomoc w wykonywaniu jego ustawowych zadań, bowiem przepis art. 36a ust. 6 u.s.o. nie ogranicza prawa do udziału w składzie komisji konkursowej pracownika samorządowego (tak w: Mateusz Pilch "Komentarz do art. 63 ustawy - Prawo oświatowe", LEX Komentarz WKB 2018).
Przeciwny wywód, zawarty w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, a opierający się na założeniu, że art. 36a ust. 6 u.s.o. nie ogranicza w żaden sposób kręgu osób, które organ prowadzący szkołę lub inną jednostkę oświatową może powołać do komisji konkursowej, pomija regulację art. 268a K.p.a. oraz wynikające z niej ograniczenie zakresu personalnego przedstawicielstwa administracyjnego, które może być udzielone wyłącznie pracownikowi jednostki organizacyjnej obsługującej organ upoważniający (zob. P. Przybysz "Komentarz aktualizowany do art.268(a) Kodeksu postępowania administracyjnego", System Informacji Prawnej LEX).
Jak wyżej powiedziano, skład komisji konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki, dla której organem prowadzącym jest jednostka samorządu terytorialnego, określał organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego (wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu, zarząd województwa), a zatem rada gminy (powiatu) nie ma prawa podjąć uchwały, w której wskaże swoich przedstawicieli do komisji konkursowej, ani obok, ani zamiast przedstawicieli wskazanych przez organ wykonawczy. Natomiast przez przedstawiciela organu należy rozumieć pracownika jednostki zapewniającej obsługę organu i pomoc w wykonywaniu jego ustawowych zadań. Ustawa nie ogranicza prawa do udziału w składzie komisji konkursowej pracownika samorządowego zatrudnianego przez organ prowadzący, np. sekretarza gminy. Gdyby jednak ustawodawca dopuścił możliwość udziału w pracach powołanej komisji konkursowej bezpośrednio osoby pełniące funkcję organu jednostki samorządu terytorialnego, w tym radnych, norma wyrażona w art. 36a ust. 6 u.s.o. zostałaby skonstruowana w sposób wyraźnie dopuszczający udział tego organu w pracach komisji. Organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego nie może zatem powołać piastuna tegoż organu (tj. samego siebie) w skład komisji konkursowej, jak i wyznaczać do składu komisji konkursowej członków organu stanowiącego (rady gminy).
Argumentacja Prezydenta co do zasadności takich działań (zwiększenie obiektywizmu i przejrzystości prac komisji) ma w takim stanie rzeczy jedynie walor postulatywny, nie znajdujący odzwierciedlenia w regulacjach prawnych obowiązujących zarówno w dacie podjęcia zaskarżonego zarządzenia jak i obecnie (por. art. 63 ust. 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - Dz. U. z 2019 r., poz. 1148, z póź. zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 313/19 (zam. w CBOSA), zaakceptował przywołane stanowisko WSA w Opolu, wyrażone w wyroku z dnia 25 października 2018 r., podkreślając, że "w skład komisji konkursowej nie może wejść ani piastun organu, ani też przedstawiciel żadnego innego organu czy podmiotu, niż wymienione w sposób wyczerpujący w art. 63 ust. 14 Prawo oświatowe [mający analogiczne brzmienie jak art. 36a ust. 6 u.s.o.]. Organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego (działając – w przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego – jako organ wykonujący zadania i kompetencje organu prowadzącego) nie może więc powołać piastuna organu, jak też przedstawiciela innego organu jednostki samorządu terytorialnego niż przedstawiciela organu wykonawczego. Gdyby ustawodawca dopuścił możliwość udziału w pracach komisji konkursowej osoby pełniącej funkcję organu jednostki samorządu terytorialnego, i to organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego – radnych, norma wyrażona w art. 63 ust. 14 pkt 1 Prawo oświatowe zostałaby skonstruowana w sposób wyraźnie dopuszczający udział tego organu w pracach komisji (...). Przez przedstawiciela organu należy zaś rozumieć pracownika jednostki zapewniającej obsługę organu i pomoc w wykonywaniu jego ustawowych zadań. Ponadto przedstawicielem organu prowadzącego szkołę powinny być osoby działające w imieniu i na rzecz tego organu, tj. organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego". Dodać przyjdzie, że za powyższą argumentacją opowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyrokach z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Op 346/19; II SA/Op 360/19; II SA/Op 366/19, a skład orzekający w niniejszej sprawie z przedstawionym tam poglądem w pełni się identyfikuje.
Reasumując, w ocenie Sądu, zasadnie argumentował organ nadzoru, że bezsprzecznie Prezydent [...] w skład komisji konkursowej, jako swojego przedstawiciela, powołał radne, a więc osoby niezwiązane z organem prowadzącym i tym samym nieuprawnione w świetle prawidłowej wykładni art. 36a ust. 6 u.s.o.
Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Takim przepisem szczególnym jest art. 94 ust. 1 u.s.g., w myśl którego nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Jednocześnie zgodnie z ust. 2 tego przepisu, jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio.
Jest poza sporem, że kontrolowane zarządzenie Prezydenta nie podlegało obowiązkowi doręczenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1 u.s.g. oraz że upłynął już ponad rok od dnia jego wydania.
Mając wszystko to na uwadze, Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 94 ust. 2 u.s.g., stwierdził, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane niezgodnie z prawem (pkt 1 sentencji wyroku).
Przepis art. 94 ust. 1 i 2 u.s.g. nie uzależnia możliwości stwierdzenia nieważności aktu organu gminy lub stwierdzenia wydania go niezgodnie z prawem od skutków jakie akt ten wywołał, a zatem argumentacja Prezydenta dotycząca wywołania przez zaskarżone zarządzenie nieodwracalnych skutków nie mogła być uwzględniona.
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego ustalone według stawek minimalnych, zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), w wysokości 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło