II SA/Op 359/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi M. D. na pismo Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...] w przedmiocie opłaty za kartę pojazdu 1) uchyla zaskarżoną czynność Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...] w części dotyczącej pobrania opłaty za kartę pojazdu dla samochodu marki [...] o nr rej. [...], 2) określa, że zaskarżona i opisana w punkcie 1 wyroku czynność nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Prezydenta Miasta Opola na rzecz M. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi skarga M. D. na czynność Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...], którą odmówiono skarżącemu zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu dla dwóch samochodów sprowadzonych z zagranicy i zarejestrowanych w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta w O. Wydanie zaskarżonej czynności nastąpiło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Pismem z dnia 16 marca 2010 r., które wpłynęło do Urzędu Miasta w Opolu w dniu 17 marca 2010 r., M. D. wniósł o zwrot pobranej opłaty za wydanie karty pojazdów dla dwóch samochodów sprowadzonych z zagranicy i zarejestrowanych w Wydziale Komunikacji w O. W wykazie tym znajdował się min. samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...]. W piśmie tym wskazał, iż dla każdego z samochodów opłata zawyżona została o 425 zł, co stanowi różnicę pomiędzy kwotą 500 zł, zapłaconą na rachunek Urzędu Miasta w Opolu a należną opłatą za wydanie karty pojazdu tj. kwoty 75 zł. Ustosunkowując się do żądania M. D., Prezydenta Miasta Opola, pismem z dnia [...], nr [...] odmówił zwrotu żądanej kwoty. Wskazał, że opłata w kwocie 500 zł za wydanie karty pojazdu została pobrana na podstawie obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Jednocześnie wyjaśnił, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, orzekający o niezgodności § 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. z art. 77 ust. 4 i ust. 5 oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji, wskazał, że przepis ten utraci moc z dniem 1 maja 2006r., czyli ze skutkiem na przyszłość. Nawiązując do powyższego pisma organu, M. D. w piśmie z dnia 7 kwietnia 2010 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Prezydent Miasta Opola odpowiadając na to wezwanie, pismem z dnia 23 kwietnia 2010 r., nr [...], doręczonym skarżącemu w dniu 4 maja 2010 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia dowodu nadania, poinformował M. D., że pobranie opłaty w kwocie 500 zł nastąpiło zgodnie z art. 77 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 ,poz. 908 ze zm. ) i § 1 ust. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia w sprawie wysokości opłaty za kartę pojazdu z dnia 28 lipca 2003 r. i nie było władczym działaniem Prezydenta Miasta Opola. Na akt Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...] M. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu. Zaskarżonej czynności Prezydenta Miasta Opola zarzucił naruszenie przepisu art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji, domagając się jej uchylenia w całości i stwierdzenia, że w/w czynność nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego pisma skarżący wskazał, że dla każdego ze sprowadzonych z zagranicy samochodów została pobrana opłata w kwocie 500 zł, a winna być pobrana w wysokości 75 zł. Zawyżona opłata wynosi, zatem 425 zł. W ocenie skarżącego, działanie organu naruszyło w sposób oczywisty prawo, w szczególności wobec wyroku Trybunału Konstytucyjnego, którym stwierdzono niekonstytucyjność przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Powołując się na art. 178 ust. 1 Konstytucji, skarżący podniósł, że Sądy orzekające związane są Konstytucją i ustawami, dlatego Sąd rozpoznając sprawę winien stwierdzić, iż § 1 ust. 1 w/w rozporządzenia ustalający opłatę za kartę pojazdu na kwotę 500 zł naruszył delegację ustawowa wynikającą z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż rzeczywisty koszt związany z drukiem i dystrybucją kart pojazdu wynosi 75 zł. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Opola, wniósł o jej oddalenie. W obszernym uzasadnieniu wskazał, iż poza kompetencjami organu jest orzekanie o zwrocie należności publicznoprawnych pobranych na podstawie przepisu prawa obowiązującego w dacie pobrania opłaty, bowiem nie ma podstaw do wnioskowania, że sprawę zwrotu opłaty organ może załatwić w drodze decyzji administracyjnej, stosując przepisy K.p.a., ponieważ Prawo o ruchu drogowym w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, przywołując w tym zakresie uchwałę NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07. W ocenie organu, nie można zasadnie domagać się zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, bowiem pobrana od skarżącego opłata nie była nienależna według rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu i nie stała się nienależna po utracie mocy tego rozporządzenia, co nastąpiło 15 kwietnia 2006 r., na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Rozporządzenie to weszło w życie 15 kwietnia 2006 r. i nie zawierało instytucji wstecznej mocy przepisów. Wydanie nowego rozporządzenia w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu w dniu 28 marca 2006 r. nastąpiło pod wpływem wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. Trybunału Konstytucyjnego, sygn. akt U 6/04 stwierdzającego niezgodność wysokości opłat za kartę pojazdu ustaloną w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., jednakże TK orzekł o utracie mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu z dniem 1 maja 2006 r. Skarżący zaś wniósł dwie opłaty jedną w dniu 3 sierpnia 2005 r. a drugą 7 grudnia 2005 r., obie przed wydaniem orzeczenia U 6/04 przez TK. Dalej przywołując treść art. 410 § 2 Kodeksu Cywilnego, Prezydent Miasta wywodził, że świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Skarżący był wobec tego zobowiązany w stosunku do Miasta Opola do uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu, gdyż podstawa świadczenia nie odpadła (istniała i istnieje nadal), zamierzony cel wniesienia opłaty tj. rejestracja pojazdu został osiągnięty, o czynności wniesienia opłaty nie można powiedzieć, że jest czynnością prawną (jest to czynność materialno- techniczna). Na poparcie swojego stanowiska organ przedstawił orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Ponadto powołując się na art. 90 TWE, organ wskazał, iż przepis ten nie stanowi podstawy materialno -prawnej żądania zwrotu części opłaty za kartę pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zakres kognicji sądu administracyjnego stosownie do art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) opiera się na kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwana P.p.s.a. ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Aby usunąć z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji lub czynność podjętą przez organ konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Zgodnie z art. 146 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności (§ 1). W sprawach, o których mowa wyżej, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (§ 2). W niniejszej sprawie skarżący podniósł w skardze, że jej przedmiotem jest czynność Prezydenta Miasta Opola odmawiająca zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu. Faktycznie jednak przedmiotem zaskarżenia jest w istocie czynność Prezydenta Opolskiego polegająca na pobraniu opłaty w wysokości 500 zł za wydaną przy rejestracji w dniu 7 grudnia 2005 r. kartę pojazdu dla samochodu marki [...] o numerze rejestracyjny [...]. Niespornym w sprawie jest, że opłata w wysokości 500 zł za kartę pojazdu dla samochodu [...] została przez skarżącego uiszczona. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga charakter pobieranej opłaty za kartę pojazdu oraz czy stanowi ona przejaw działalność organu administracji publicznej podlegającej kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 P.p.s.a. Karta pojazdu jako dokument identyfikujący pojazd została wprowadzona z dniem 1 lipca 1999 r.( art.1 ustawy z dnia 18 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo i ruchu drogowym Dz.U.Nr.160 poz. 1086). Art. 77 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U.2005, Nr 108 poz. 908 ze zm.) stanowi, że kartę pojazdu dla samochodu innego niż pochodzącego od producenta lub importera nowych pojazdów wydaje za opłatą starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu. W ustępie 4 pkt 2 tegoż artykułu zawarto delegację dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłaty za kartę pojazdu. Jednocześnie w art. 77 ust. 5 ustawy wskazano, że ustalając wysokość tej opłaty należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdu. W wykonaniu powyższej delegacji wydane zostało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U.Nr.57 poz.612). Rozporządzenie to zostało uchylone przez rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, które z kolei uchylone zostało rozporządzeniem tego Ministra z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. 2003, Nr 137, poz. 1310 ze zm.). Rozporządzenie to było podstawą pobrania opłaty za kartę pojazdu dal samochodu marki [...], nr rej. [...], wydanej w dniu jego rejestracji tj. 7 grudnia 2005 r. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006r., w sprawie U 6/04, Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż: - po pierwsze § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137 poz. 1310) jest niezgodny: a) z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005, Nr 108, poz. 908 ze zm.); b) z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP. - po drugie przepis rozporządzenia powołanego w części I traci moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 r. W myśl § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia za wydanie karty pojazdu przy pierwszej rejestracji na terytorium RP organ rejestrujący pobierał opłatę w wysokości 500 zł. Niezgodność tego unormowania z ustawą Prawo o ruchu drogowym, polegała według Trybunału Konstytucyjnego na tym, że przez zawyżenie wysokości opłaty za kartę pojazdu wykraczała ona poza zakres upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Według tej ostatniej regulacji minister właściwy do spraw transportu określił w drodze rozporządzenia warunki dystrybucji kart pojazdów (art. 77 ust. 4 pkt 2), w którym należy uwzględnić znaczenie tych dokumentów dla rejestracji pojazdów (art. 77 ust.5). Wskazania ustawowe nie zostały uwzględnione. Minister Infrastruktury wbrew nakazowi uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty ustalił opłatę, uwzględniając dodatkowo koszty, których ustawodawca nie przewidział. Opłata za kartę pojazdu należy do opłat publicznoprawnych stanowiących dochody powiatu. Nie podlega ustaleniu przez organ administracji publicznej tak, co do zasady, jak i wysokości. Obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Prezydent Miasta rejestrując pojazd zobowiązany jest przed wydaniem karty pojazdu jedynie do czynności pobrania opłaty. Nie wydaje wcześniej aktu administracyjnego o charakterze konstytutywnym lub deklaratoryjnym. Wskazuje to na materialno – techniczny charakter czynności podejmowanej przez Prezydenta Miasta w zakresie pobrania opłaty. Sporny w orzecznictwie charakter pobieranej opłaty za wydaną kartę pojazdu oraz możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego aktów lub czynności podejmowanych przez organ administracji publicznej po skierowaniu do niego żądania zwrotu opłaty był przedmiotem wypowiedzi NSA w składzie siedmiu sędziów. Uchwałą z dnia 4 lutego 2008 r. w sprawie sygn. akt I OPS 3/07,(ONSAiWA 2008/2/21) NSA przesądził, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie w/w przepisu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skoro obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej, to po pierwsze, sam obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a po drugie, organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, z tym że nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisów prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, iż sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Analiza tego przepisu prowadzi do następujących konstatacji. Po pierwsze, w przepisie tym mowa jest o aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej, innych niż decyzje i postanowienia wydawane w administracyjnych postępowaniach jurysdykcyjnych, co zdaje się wyraźnie wskazywać, że chodzi o sprawy indywidualne, podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, tyle tylko, że w sprawach tych nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej, lecz mogą być podejmowane akty lub czynności dotyczące określonych adresatów. Tak jak decyzja czy postanowienie administracyjne są kierowane do określonych podmiotów, tak akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, są kierowane przez organ administracji publicznej również do określonych podmiotów. Z omawianego przepisu można wnosić, iż wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych, w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. Akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie lub obowiązek), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Po drugie, z przepisu art. 3 § 2 pkt 4 wynika, że akt lub czynność musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek określonego adresata. Inaczej mówiąc musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek a aktem lub czynnością, które dotyczą tak określonego uprawnienia lub obowiązku oznaczonego podmiotu. Uprawnienie lub obowiązek wynika z przepisu prawa, jeżeli ich powstanie nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. To zapatrywanie zawarte w uchwale siedmiu sędziów NSA wyrażał już wcześniej tut. Sąd w orzeczeniach z dnia 28 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Op 380/05 i z 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Op 116/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podniósł w cytowanych orzeczeniach między innymi, że obowiązek uiszczenia opłaty, jak i jej wysokość wynikają bezpośrednio z przepisów prawa. Organ administracji jest tylko zobowiązany, przed wydaniem karty pojazdu, do pobrania opłaty, którą według przepisu prawa osoba rejestrująca pojazd ma obowiązek uiścić, bez wydania wcześniej jakiegokolwiek aktu konstytutywnego lub deklaratywnego ze strony organu rejestrującego. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyżej przywołanych orzeczeniach. Odmowa zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu podjęta została przez organ administracji publicznej i odnosi się do obowiązku publicznoprawnego. Pismo zawierające stanowisko organu należy, więc do szeroko pojętego zakresu przedmiotowego działania administracji publicznej. Dotyczy ono obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Spełnione są wszystkie niezbędne przesłanki uznania zaskarżonego aktu za czynność materialno-techniczną unormowaną w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. W konsekwencji przyjąć należy, że wyartykułowana na piśmie odmowa zwrotu opłaty za kartę pojazdu, która to opłata została pobrana na podstawie art. 77 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, stanowi czynność materialno-techniczną, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Na tego rodzaju czynność przysługuje, zatem skarga do sądu administracyjnego. Oceniając skargę należało rozstrzygnąć kwestię skutku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 17 stycznia 2006 r. dla rozstrzygnięcia podjętego przez organ administracji publicznej w następstwie żądania zwrotu opłaty zgłoszonego przez stronę. W świetle orzeczenia Trybunału nie budzi wątpliwości, iż pobrana opłata za kartę pojazdu na mocy zakwestionowanego zapisu rozporządzenia z 28 lipca 2003 r., nie jest zgodna z treścią delegacji ustawowej. Tym samym, z chwilą orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności przepisów prawnych stanowiących podstawę prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, obalone zostało domniemanie konstytucyjności tych przepisów. Pozostaje oczywiście pytanie, jakie znaczenie wywiera powyższe orzeczenia Trybunału dla oceny legalności zaskarżonej do sądu czynności w sytuacji, gdy na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP odroczone zostało wejście w życie wyroku Trybunału. Skoro przedmiotowa opłata pobrana została na podstawie przepisu, co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność zarówno z ustawą jak i z Konstytucją, to mimo że utrata mocy obowiązującej tego przepisu została odroczona do dnia 1 maja 2006r., stwierdzić należy, że był on niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. W przypadku derogacji przepisu dokonanej przez TK nie ma więc zastosowania zasada tempus regit actum, ze względu na pozbawienie tego przepisu domniemania jego konstytucyjności. Dodatkowym argumentem przemawiającym za uwzględnieniem skargi jest kompetencja sądu do odmowy zastosowania aktu podustawowego ze względu na jego niezgodność z ustawą. Zgodnie z normą art. 178 Konstytucji RP sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Oznacza to między innymi, że w zakresie badania konstytucyjności aktów niższego rzędu niż ustawa sędziowie zachowują samodzielność ostatecznej decyzji o stosowaniu prawa i mogą odmówić z tego powodu jego stosowania (por. uchwała NSA z dnia 30 października 2000r., sygn. OPK 13/00, pub. ONSA z 2001r., nr 2, poz. 63, z 15 grudnia 2000r., sygn. OPK 20-22/00, pub. ONSA z 2001r., nr 3, poz. 104, z dnia 22 maja 2000r., sygn. OPS 3/00, pub. ONSA z 2000r., nr 4, poz. 136, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006r., sygn. IOPS 4/05, niepublikowany). Konsekwencją uznania przepisu rozporządzenia za niekonstytucyjny w dacie jego stosowania przez organ, jest stwierdzenie, że w świetle obowiązujących przepisów prawa strona miała, więc obowiązek uiszczenia opłaty za kartę pojazdu wyłącznie w wysokości uwzględniającej kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ, zatem zobowiązany był uznać, iż skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu uiszczonej przez niego kwoty opłaty za wydanie karty pojazdu w wysokości przekraczającej koszty związane z drukiem i dystrybucją kart pojazdów. Tym samym organ administracji odmawiając skarżącemu uwzględnienia roszczenia dotyczącego zwrotu opłaty uiszczonej za wydanie karty pojazdu, powołując się przy tym na niekonstytucyjny przepis określający wysokość tej opłaty, działał więc z naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy Sąd zobowiązany był skargę uwzględnić. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji ustali wysokość wymaganej opłaty za kartę pojazdu, mając na uwadze treść cytowanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz kryteria wynikające z art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z tych przyczyn i na podstawie art. 146 § 1 i 2 P.p.s.a., a także art. 152, art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na marginesie już tylko należy odnotować, że Sąd Najwyższy dopuścił drogę sądową przed Sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie kary pojazdu określonej w § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Na taką alternatywną drogę postępowania zwracał też uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionej uchwale składu siedmiu sędziów z 4 lutego 2008 r. I OPS 3/07