II SA/Op 36/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 22 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy z wpisem potwierdzającym odbycie szkolenia okresowego oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez J. M. (zwanego dalej: "skarżącym") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej: "SKO", "organ odwoławczy") z dnia 22 grudnia 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Nyskiego z dnia 15 października 2014 r., nr [...], wydaną w sprawie odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym: W wyniku otrzymanej z [...] Szpitala Specjalistycznego Oddział [...] we [...] informacji z dnia 18 marca 2013 r., o konieczności dokonania oceny predyspozycji zdrowotnych do kierowania pojazdami, Starosta Nyski decyzją z dnia 26 czerwca 2013 r., wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.), zwanej dalej: "u.k.p." oraz § 2 ust. 5 i ust. 4 załącznika nr 4B rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2013 r., poz. 133- zwanego dalej rozporządzeniem), skierował skarżącego na badanie lekarskie w zakresie kategorii B,C,E,T do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] (dalej WOMP). Kolejną decyzją z dnia 8 stycznia 2014 r., Starosta Nyski, na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kategorii B,BE,C,CE,T, stwierdzając, że strona nie przedłożyła orzeczenia wydanego w wyniku badania lekarskiego, na które została skierowana decyzją z 26 czerwca 2013 r. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji, decyzją z dnia 28 maja 2014 r., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w całości, ponieważ ustaliło, że 22 kwietnia 2014 r. skarżący poddał się stosownemu badaniu lekarskiemu w WOMP, w wyniku którego uprawniony lekarz wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, B+E, C, C+E i T. Następnie, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, uprawniony lekarz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] (dalej również IMPiZŚ), orzeczeniem lekarskim z dnia 31 lipca 2014 r., stwierdził u niego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B, T i B+E, wyznaczając termin badania kontrolnego na dzień 31 lipca 2015 r., i równocześnie orzeczeniem lekarskim z 31 lipca 2014 r., stwierdził u badanego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C i C+E, wyznaczając datę kontrolnego badania na dzień 27 października 2019 r. w WOMP w [...]. Powyższe orzeczenie lekarskie było ostateczne. Decyzją z 13 października 2014 r., Starosta Nyski, działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, w zakresie prawa jazdy kategorii C i C+E. W wyniku rozpoznania odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia 22 grudnia 2014 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Op 118/15, oddalił skargę strony na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 września 2017 r. , sygn. akt I OSK 3067/15 oddalił skargę kasacyjną skarżącego. W uzasadnieniu tego ostatniego wyroku wskazano m.in., że postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, prowadzone jest przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje, a organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego, zarówno pod względem jego treści, jak i procedury, w której zapadło. Organy są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Orzeczenie lekarskie w rozumieniu § 10 ust. 1 rozporządzenia z 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2013 r., poz. 133), jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 K.p.a. i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dokument urzędowy korzysta z domniemania prawdziwości, tzn., że pochodzi od organu, który go wystawił oraz domniemania zgodności z prawdą zawartego w dokumencie oświadczenia organu. Przyjęcie stanowiska, że orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez uprawnionego lekarza państwowej jednostki organizacyjnej oznacza, że w myśl art. 76 § 3 K.p.a. należy przyjąć za dopuszczalne przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu. Przepisy K.p.a. nie wprowadzają ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił jednak uwagę na to, że w postępowaniu o cofnięcie prawa jazdy prawodawca postawił określone wymagania orzeczeniu lekarskiemu, jako dowodowi, na podstawie którego orzekają organy administracyjne. Musi to być orzeczenie wydane przez "uprawnionego lekarza" i to funkcjonującego w odpowiednich strukturach. Wymóg w zakresie kwalifikacji lekarza wynika wprost z § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia, a co do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy – z § 9 ust. 1, zaś co do podmiotu odwoławczego – z § 12 ust. 3 rozporządzenia z 2004 r. Kontrola merytoryczna orzeczenia lekarskiego również została określona przepisami ww. rozporządzenia z 2004 r. i możliwa jest wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez uprawnione jednostki orzecznicze wymienione w § 12 ust. 2 bądź 3 rozporządzenia. Konsekwencją powyższego jest to, że ostateczne orzeczenie lekarskie nie podlega merytorycznej weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2014 r. skarżący wystąpił do Starosty Nyskiego o wymianę prawa jazdy kat. BCE nr [...] nr druku [...], wydanego w dniu 23 sierpnia 2010 r. przez organ, do którego zwrócił się o wydanie wtórnika. Decyzją z dnia 15 października 2014 r., nr [...], Starosta odmówił wymiany i wydania wnioskowanego prawa jazdy w zakresie potwierdzającym odbycie szkolenia okresowego w zakresie kategorii C.CE. W uzasadnieniu powołał się na decyzję z dnia 14 października 2014 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami tej kategorii oraz na ścisły związek decyzji o wydaniu prawa jazdy z decyzją o cofnięciu uprawnień. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, opisaną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy decyzję Starosty Nyskiego z 15 października 2014 r., wskazując w uzasadnieniu na przepis art. 12 ust. 1 u.k.p., zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W sytuacji, gdy doszło do prawomocnego cofnięcia posiadanych przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami, zdaniem SKO, niedopuszczalne stało się wydanie mu jakiegokolwiek prawa jazdy. W skardze skarżący podniósł, że lekarze badający stan jego zdrowia twierdzili, że jest on zdolny do wykonywania pracy w charakterze kierowcy w zakresie kategorii C.CE. Podniósł też, że nie jest mu znany wynik postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie dot. skargi kasacyjnej na wyrok zapadły w sprawie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami. Dodatkowo przy piśmie procesowym z dnia 31 stycznia 2019 r. załączył wynik badania MR [...] z kontrastem z dnia 25 styczni 2019 r. i podniósł, że z badania tego wynika, iż jest zdrowy i może pracować jako kierowca. Ponadto na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2019 r. przedłożył zaświadczenie lekarskie wydane przez lekarza [...] z dnia 30 marca 2019 r. na tę samą okoliczność oraz okazał aktualnie posiadane prawo jazdy, wydane przez odpowiednie władze [...]. Podniósł, że diagnoza lekarska [...], na której opierały się jednostki medyczne w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, okazała się nieprawdziwa. Organ odwoławczy wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, wykazała, że akt ten nie został wydany ani z naruszeniem przepisów prawa materialnego, ani procesowego, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W tym zakresie poza kontrolą Sądu i poza wpływem na merytoryczny wynik sprawy była kwestia niezrozumiale długotrwałego doręczania zaskarżonej decyzji (w okresie pomiędzy datą jej wydania [23 grudnia 2014 r.] a datą doręczenia [7 grudnia 2018 r.] upłynęły prawie 4 lata). Jak wynika z akt sprawy, skarżący wystąpił o wydanie wtórnika dokumentu prawa jazdy w sytuacji zakończonego postępowania administracyjnego o skierowanie go na badanie kontrolne stanu zdrowia kierowców oraz toczącego się postępowania w sprawie cofnięcia posiadanych przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami kat. CE.C w związku z negatywnym wynikiem badań lekarskich przeprowadzonych przez uprawnione jednostki medyczne. Ostateczną decyzją SKO z dnia 22 grudnia 2014 r. uprawnienia te zostały skarżącemu cofnięte. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji w opisanym stanie faktycznym był przepis art. 12 u.k.p., zgodnie z którym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji: "Prawo jazdy nie może być wydane osobie: 1) u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu; 2) w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu; 3) w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji; 4) posiadającej inny dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym; 5) która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte - w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia; 6) której prawo jazdy zostało wymienione w trybie art. 97 ust. 1 i 2." Przepis ten regulował sytuację osób, które spełniły – tak jak skarżący – formalne przesłanki do wydania prawa jazdy, wynikające z art. 11 u.k.p., ale w stosunku do których zachodzi jedna z opisanych w tym przepisie okoliczności. Brzmienie tego przepisu w zakresie pkt 3 jest jasne i należało przyjąć, że jego hipoteza obejmuje wszelkie przypadki cofnięcia uprawnień do kierowani pojazdami bez względu na przyczynę tego stanu rzeczy, a w szczególności bez względu na to, czy chodzi o przyczyny zawinione lub też o przyczyny niezawinione przez osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami. W orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że przepis ten ma zastosowanie także do sytuacji żądania wydania tzw. wtórnika prawa jazdy. W celu jego otrzymania niezbędne jest bowiem legitymowanie się uprawnieniem do wydania urzędowego dokumentu prawa jazdy. Zakaz wynikający z art. 12 ust. 1 i ust. 2 u.k.p. dotyczy bowiem nie tylko wydania prawa jazdy, ale także wszystkich innych czynności organu, których skutkiem byłoby uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami w okresie i zakresie wynikającym np. z sądowego zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 826/17, zam. na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zakaz ten odnosi się zatem również do przypadku, w którym doszło do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z przyczyn zdrowotnych – czy jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – wskutek nieprzedłożenia przez stronę odpowiedniego orzeczenia lekarskiego, potwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów określonej kategorii. Decyzja wydawana na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p. ma charakter związany, co oznacza, że organ przy jej wydaniu nie ma jakiegokolwiek luzu decyzyjnego i w razie spełnienia wymienionych w tym przepisie przesłanek zakaz wydania prawa jazdy (także jego wtórnika) jest bezwzględnie obowiązujący. Bez znaczenia jest wobec tego subiektywne odczucie strony, która uważa, że jest zdrowa i zdolna do posiadania uprawnień. Jak już wyżej powiedziano, organ administracji nie ma również niezbędnej w tym zakresie wiedzy medycznej, aby móc ocenić wyniki badań przedkładanych przez stronę i rozstrzygnąć, czy potwierdzają one istnienie u kierowcy schorzeń, które w świetle opinii uprawnionych jednostek medycznych stanowią przeciwwskazanie do kierowania pojazdami. Niezbędnej wiedzy w takim przedmiocie nie posiada również sąd administracyjny, który kontroluje jedynie legalność decyzji administracyjnej. Bez przydawanego przez skarżącego znaczenia jest też podniesiona na rozprawie okoliczność posiadania przez niego aktualnego prawa jazdy kat. C. CE, wydanego przez władze [...], gdyż przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była kwestia wydania wtórnika konkretnego dokumentu – prawa jazdy wydanego przez Starostę Nyskiego w określonej dacie i za określonym numerem. W kontrolowanej sprawie, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, na skutek wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wskazanej kategorii, która uostateczniła się w dniu 22 grudnia 2014 r., spełniona została wynikająca z art. 12 ust. 1 pkt 3 u.k.p. przesłanka do odmowy wydania na rzecz skarżącego prawa jazdy, co przesądza o tym, że decyzja ta była zgodna z prawem i brak było podstaw do jakiejkolwiek ingerencji Sądu w kierunku jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności. Mając powyższe na uwadze, zgodnie z art. 151 P.p.s.a. skargę należało oddalić.