II SA/Op 366/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Kmiecik sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. Sędziowie asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2006r., sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zgłoszenia budowy 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...], Nr [...] wydanym na podstawie art. 58 i art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił J. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołana od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] umarzającej postępowanie w sprawie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości M. W uzasadnieniu organ wskazał, iż J. S. odwołanie z dnia 25 maja 2004r. nadał listem poleconym za pośrednictwem poczty (data stempla pocztowego z dnia 26 maja 2004r.), natomiast ustawowy termin do wniesienia tego środka zaskarżenia upływał w dniu 24 maja 2004r. W odwołaniu wniósł o przywrócenie terminu do jego złożenia. Skarżący podał, że "zaniechanie wysłania nastąpiło" na skutek "przejściowych wypadków zdrowotnych (podejrzany stan przedzawałowy)". Jednak nawet taki stan zdrowia nie wyklucza możliwości wysłania odwołania np. listem zwykłym na poczcie, czy przez domownika lub inną znajomą osobę. Sam skarżący ponadto stwierdził, że przedmiotowe odwołanie przygotował osobiście w dniu 24 maja 2004r. Nie podał również dnia ustania przyczyny tego uchybienia. Tym samym nie spełnił warunku zawartego w art. 58 § l i 2 kpa, zgodnie z którym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ponadto z prośby tej nie wynika, że dołożył wszelkich starań, aby ww. termin dochować oraz, że choroba nie pozwoliła mu na wyręczenie się inną osobą. Organ stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił stosowną argumentacją, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy oraz, że przeszkoda była od niego niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu, J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podał, iż uwagi na okoliczność spóźnionego odwołania złożył w zażaleniu z dnia 8 września 2004r., a ono znajduje się w aktach organu, zatem zawarł w skardze odesłanie do akt sprawy Wojewody [...]. Stwierdził, że stanowisko w sprawie odmowy, to spekulacja myślowa organów, a zaskarżone postanowienie nie spełnia ustawowych warunków odmowy przywrócenia terminu. Uznał, że skoro podana przez niego okoliczność jest co najmniej życiowo prawdopodobna, to przywrócenie terminu powinno nastąpić niejako obligatoryjnie. W dalszej części skargi wywodził, kwestie związane z przebiegiem postępowania poprzedzającego wydanie decyzji umarzającej postępowanie w sprawie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego. W odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach kontroli legalności, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Oznacza to, że sąd powinien wybrać właściwy, przewidziany w przepisach art. 145 – 150 tej ustawy, sposób rozstrzygnięcia skargi, niezależnie od treści skargi, a więc zakresu, w jakim akt został zaskarżony, oraz sformułowanych w niej zarzutów i wniosków. Dokonując pod tym kątem oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, Sąd uznał, że skargę należy uwzględnić. W pierwszej kolejności należało zwrócić uwagę na przepis art. 40 § 1 kpa, który wymaga, aby pisma doręczać stronie, jeżeli nie działa ona przez pełnomocnika. Decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania doręczono stronie w dniu 10 maja 2005r., co wynika z akt sprawy i co nie jest okolicznością negowaną przez skarżącego. Stąd należało przyjąć, że doręczenie decyzji było skuteczne, a zatem na zasadzie art. 57 § 1 kpa., z dniem 11 maja rozpoczął się 14 dniowy termin do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 kpa). Za zachowany termin do wniesienia odwołania, który minął 24 maja 2005r., należy uznać sytuację, gdy odwołanie wpłynęło w tym terminie do organu lub nadano je w ostatnim dniu terminu, w placówce pocztowe. Jeżeli opisana sytuacja nie wystąpiła, bowiem nie dochowano wskazanego terminu, to wówczas na zasadzie art. 58 i 59 kpa, strona może zwrócić się do organu o przywrócenie terminu, bowiem instytucja procesowa, jaką jest przywrócenie terminu nie następuje z urzędu. Przy czym przepis art. 58 kpa., określa warunki przywrócenia terminu. Organ administracji obowiązany jest przywrócić termin, w tym przypadku, do wniesienia odwołania, zgodnie z przywołanym przepisem, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie, ten ostatni warunek wymieniony w pkt. c jest bezsporny, bowiem skarżący nadał listem poleconym w dniu 26 maja 2005r. odwołanie, w którym również zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, uznał, że nie spełnione zostały pozostałe warunki, a to: nieuprawdopodobnił skarżący, że uchybienie nastąpiło bez jego winy oraz że przeszkoda trwała przez cały czas , aż do złożenia wniosku. Dodał, że skarżący nie podał również dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednakże w tym miejscu Sąd zauważa, że nie można zgodzić się z poglądem organu zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że skarżący nie wykazał, że "przeszkoda istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu." Z przywołanego przepisu art. 58 § 1 i 2 kpa., trudno wyprowadzić taki wniosek, wręcz przeciwnie, skoro do strony należy wybór konkretnego dnia do wniesienia odwołania w dowolnym czasie w ramach czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania i jest to jej prawo określone ustawowo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2004r., sygn. akt V SA/Wa 1733/04, LEX nr 160635). Przepis art. 58 § 2 zdanie pierwsze, obliguje zainteresowanego do złożenia prośby w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny, z powodu której dopuścił się uchybienia terminu, natomiast nie odnosi się do czasokresu wystąpienia przeszkody. Jeżeli strona w podaniu o przywróceniu terminu nie podaje daty ustania przeszkody i nie można tego dnia ustania wywieźć z opisanego we wniosku zdarzenia, wówczas organ powinien podjąć wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia tej okoliczności tj. ustalenie dnia ustania przeszkody. Brak posiadania wiedzy przez organ o dniu ustania przyczyny uchybienia terminu z art. 58 § 2 zdanie pierwsze, stanowi przeszkodę do rozpoznania wniosku a nie podstawę do odmowy przywrócenia terminu. Odmowa mogłaby nastąpić, gdyby wykazano, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony po upływie siedmiodniowego, ustawowego terminu. W rozpoznawanej sprawie we wniosku skarżący nie podał dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, tym samym nie było podstaw do stwierdzenia przez organ, że skarżący "nie spełnił warunku zawartego w art. 58 § 1 i 2 kpa.", skoro organ na tę okoliczność nie podjął żadnej czynności. Stąd brak podstaw do oceny opisanego wyżej warunku do przywrócenia terminu: "prośbę ..należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny..". Przechodząc do warunku uprawdopodobnienia przez wnoszącego prośbę, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, podkreślić należy, że to właśnie wnoszący podanie musi uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie, w tym przypadku odwołania. Ponadto zauważyć należy, że spełnienie tylko powyższego warunku, nie obliguje organ do przywrócenia terminu, jak sugerował skarżący w zażaleniu, bowiem do uwzględnienia wniosku zachodzi, gdy zachodzą łącznie, przywołane na wstępie warunki z art. 58 § 1 i 2 kpa. Organ stwierdził, że podana okoliczność zaniechania wysłania w terminie odwołania, na skutek, jak podał skarżący "przejściowych wypadków zdrowotnych (podejrzany stan przedzawałowy)", nie wyklucza możliwości wysłania odwołania przez domownika lub inną znajomą osobę, przy czym organ nie uzyskał informacji od skarżącego czy zamieszkuje z dorosłymi domownikami, czy też jest osobą samotną. Organ ponadto stwierdził, że z prośby o przywrócenie terminu nie wynika, że skarżący dołożył wszelkich starań, aby dochować termin oraz, że choroba nie pozwoliła mu na wyręczenie się inną osobą. Organ stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił stosowną argumentacją, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy oraz, że przeszkoda była od niego niezależna. Otóż zwrócić należy uwagę, że przepis art. 58 § 1 kpa stanowi jedynie o uprawdopodobnieniu okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, co nie daje pewności istnienia danego faktu, lecz wskazuje na taką możliwość, czyni istnienie tego faktu wiarygodnym, właśnie prawdopodobnym (A. Wróbel, M. Jaśkowska: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II, s. 441). W zakresie zatem uprawdopodobnienia, nie chodzi o udowodnienie, co zwalnia organ od przeprowadzenia postępowania dowodowego, jednakże w sytuacjach wątpliwych organ może oczekiwać stosownych informacji od zainteresowanego. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie podał, kiedy pojawiła się niedyspozycyjność spowodowana stanem zdrowia, zatem organ może oczekiwać od wnioskodawcy, aby poinformował kiedy przywoływana okoliczność się pojawiła, bowiem ta kwestia ma zasadnicze znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu. Stąd, wskazania dla organów, co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie, wynikają wprost z wyżej przedstawionych rozważań. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowiono uchylić zaskarżone postanowienie. Orzeczenie w przedmiocie wykonalności zostało oparte o art. 152, a w przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.