II SA/Op 367/14
PostanowienieWSA w Opolu2016-10-21
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za czynności podjęte w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeśli skarga została oddalona, a następnie skarga kasacyjna została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny?Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za całokształt czynności podjętych w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, które doprowadziły do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w tej instancji, nawet jeśli skarga została oddalona. Wynagrodzenie to obejmuje również czynności związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej, która następnie została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wysokość wynagrodzenia jest ustalana na podstawie przepisów rozporządzeń dotyczących opłat za czynności adwokackie, z uwzględnieniem stawek minimalnych, nakładu pracy, charakteru sprawy oraz podatku VAT.Stan faktyczny
Skarżący M. M., reprezentowany przez kuratora, uzyskał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Adwokat M. K. złożyła skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, brała udział w rozprawie, a następnie złożyła skargę kasacyjną. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Adwokat M. K. złożyła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd analizował przepisy P.p.s.a. i rozporządzeń wykonawczych w celu ustalenia wysokości należnego wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w kwocie 442,80 zł (w tym podatek VAT).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego wniosku pełnomocnika skarżącego z urzędu adwokata M. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: przyznać adwokatowi M. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w kwocie 442, 80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 82, 80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).
Postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. na wniosek skarżącego M. M., reprezentowanego przez kuratora J. M., z dnia 19 maja 2014 r., zostało mu przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła adwokatem z urzędu M. K. wykonującą zawód w Kancelarii Adwokackiej w [...].
Pełnomocnik skarżącego złożyła w sprawie skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, wniosła w niej jednocześnie o pokrycie kosztów świadczonej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one opłacone w całości, ani w części.
Pełnomocnik skarżącego, działając przez substytuta, brała udział w rozprawie przed tut. Sądem w dniu 7 października 2014 r., na której wydano wyrok oddalający skargę i podtrzymała wówczas wnioski zawarte w skardze.
Następnie pełnomocnik złożyła skargę kasacyjną, która została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 162/15, oddalona.
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z póżn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed 1 stycznia 2016 r., do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem". Uwzględniono przy tym § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U z 2015 r., poz. 1801).
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa, obejmują zgodnie z § 19 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) – zwanego dalej rozporządzeniem o wynagrodzeniu adwokatów, opłatę wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3–5 rozporządzenia i niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia – stawka minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji wynosi- 50 % stawki minimalnej określonej w art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Przy przyznawaniu przez Sąd, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.
Zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia o wynagrodzeniu adwokatów, w brzmieniu nadanym przez § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r. zmieniającym to rozporządzenie, sąd podwyższa opłatę za udzielenie pomocy prawnej z urzędu o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, wynoszącą obecnie 23%.
Referendarz sądowy przyznając adwokatowi, koszty udzielonej przez niego pomocy prawnej z urzędu kierował się wyżej wskazanymi przepisami prawa i uznał, iż za udzieloną skarżącemu pomoc prawną należy mu przyznać wynagrodzenie według norm przepisanych. Wynagrodzenie to przyznał w stawce minimalnej, albowiem uzasadniał to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy adwokata. Adwokat M. K. udzieliła skarżącemu pomocy prawnej polegającej na sporządzeniu skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, udziale w rozprawie przed sądem I instancji oraz sporządzeniu skargi kasacyjnej od wyroku. Na podstawie art. 250 i art. 253 P.p.s.a. adwokatowi należy się wynagrodzenie za czynności z zakresu pomocy prawnej wykonane przez niego.
Wyznaczony adwokat wywiązał się zatem z powierzonych mu obowiązków, zasądzenie wynagrodzenia z tego tytułu jest zatem zasadne.
W związku z tym orzekający przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za I instancję w kwocie 240 zł. na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia podwyższone o kwotę podatku od towarów i usług, wynoszącą w tym wypadku 55, 20 zł. Istotne dla powyższego rozstrzygnięcia jest także to, iż odnośnie dokonywanych przez pełnomocnika czynności złożenia skargi, wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a także udziału w rozprawie przed sądem I instancji, w ocenie orzekającego, wynagrodzenie za te czynności pokrywa wynagrodzenie przyznane ogólnie za jego działania w postępowaniu przed sądem I instancji. Takie stanowisko orzekającego znajduje potwierdzenie w poglądzie przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 190/13, dostępne Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres strony http://orzeczenia.nsa.gov.pl, według którego wynagrodzenie należy się, co do zasady za całokształt działań pełnomocnika, które doprowadzą do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w danej instancji.
Za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, orzekający przyznał natomiast adwokatowi wynagrodzenie w kwocie 120 zł. na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, podwyższone o kwotę podatku od towarów i usług, wynoszącą w tym wypadku 27,60 zł.
Przychodzi w tym miejscu odnotować, iż przyznając adwokatowi wynagrodzenie należy brać pod uwagę, stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, niezbędny nakład jego pracy, a także charakter sprawy i wkład jego pracy w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Ocena tych czynników uzasadniała, zdaniem orzekającego, przyznanie wynagrodzenia we wskazanych stawkach minimalnych, które wynosi łącznie brutto 442, 80 zł. w tym podatek od towarów i usług 82, 80 zł.
Wobec powyższego referendarz sądowy, działając na podstawie art. 250 i art. 258 § 1 i 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. b i c rozporządzenia, orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło