II SA/Op 375/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk – spr. po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o zasądzenie od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu zwrotu kosztów związanych ze złożeniem wniosku o stwierdzenie prawomocności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 158/15 w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 19 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie płatności na zalesienie gruntów rolnych postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II SA/Op 375/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu skargi W. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 19 maja 2014 r., nr [...], w przedmiocie pomocy na zalesianie, oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej wniesionej na zapadły wyrok Sądu I instancji, uchylił ten wyrok oraz zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu, a także zasądził od organu administracji na rzecz strony skarżącej kwotę 7.767 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Odpis ww. wyroku wraz z pisemnym uzasadnieniem został z urzędu doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 10 sierpnia 2016 r. Postanowieniem z dnia 12 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził, że ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prawomocny od dnia 15 czerwca 2016 r. Pismem z dnia 1 września 2016 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił do tut. Sądu z wnioskiem o stwierdzenie prawomocności ww. wyroku NSA, uiszczając opłatę kancelaryjną w kwocie 10 zł. W piśmie tym wskazał, że po otrzymaniu wyroku NSA wezwał organ do zapłaty zasądzonych kosztów procesu w wysokości 7.767 zł w terminie do dnia 17 sierpnia 2016 r., lecz wezwanie było bezskuteczne. W ocenie pełnomocnika, zachodzi koniczność wykonania wyroku "do czego niezbędny jest tytuł egzekucyjny, którym jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r. ze stwierdzeniem prawomocności". Skoro skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za stwierdzenie prawomocności, to tym samym, należy się zwrot tych kosztów od organu. Zdaniem wnioskującego zasadne jest przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w związku z postępowaniem o stwierdzenie prawomocności. Pełnomocnik dostrzegł, że wprawdzie stawki za czynności te nie zostały bezpośrednio wskazane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804), to jednak najbardziej zbliżonym postępowaniem do stwierdzenia prawomocności jest postępowanie o nadanie klauzuli wykonalności. Dlatego przez analogię, w sprawie będą miały zastosowanie przepisy § 8 ust. 1 pkt 14 powyższego rozporządzenia i określona stawka minimalna, w wysokości 120 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek jest niezasadny i podlega oddaleniu. W niniejszej sprawie, skarżący wystąpił o stwierdzenie prawomocności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając zasądzenia od organu na jego rzecz, kosztów postępowania dotyczącego stwierdzenia prawomocności wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W myśl art. 169 P.p.s.a. prawomocność orzeczenia stwierdza na wniosek strony lub z urzędu (art. 286 § 1 P.p.s.a.) wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym, a dopóki akta sprawy znajdują się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym - ten Sąd. Dokonywanie określonej czynności procesowej może wiązać się z obowiązkiem poniesienia związanych z tym kosztów. Z tych względów w art. 199 P.p.s.a. została określona podstawowa reguła ponoszenia kosztów postępowania, według której koszty postępowania obciążają stronę w zakresie, w jakim są one związane z jej udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, z tym jednak zastrzeżeniem, że koszty postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ponosi strona przegrywająca sprawę przed tym Sądem, inaczej niż w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, który uprzywilejowuje pod tym względem stronę skarżącą. W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, zostało wyłączone stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik postępowania, co oznacza, że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona (art. 200 P.p.s.a.) lub też, gdy zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w art. 201 P.p.s.a. Jednocześnie zwrot kosztów między stronami został ograniczony do kosztów niezbędnych. Zgodnie z art. 205 § 2 – § 4 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego (doradcę podatkowego i rzecznika patentowego) zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego – radcy prawnego, na tle niniejszej sprawy szczegółowe zasady wynagradzania radców prawnych określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490, ze zm.), a nie obowiązujące od dnia 1 stycznia 2016 r., rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). Stosownie bowiem do treści § 21 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe (czyli rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r.), do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W sprawie, postępowanie w drugiej instancji zostało wszczęte na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przed wejściem w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., z kolei wyrok kończący postępowanie w tejże instancji został wydany w dniu 15 czerwca 2016 r. Ponadto, przepisy P.p.s.a. nie przewidują kolejnej, trzeciej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego uznać należy, że wniosek pełnomocnika dotyczy postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (czyli II instancji) i z tych względów należy stosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia. W myśl § 14 ust. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a–c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., stawki minimalne wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji (pkt 1) wynoszą: w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6 (lit. a); za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 600 zł (lit. b), a także w innej sprawie – 240 zł (lit. c). Sposób liczenia wynagrodzenia wymieniony ww. przepisem pod lit. a i b nie może mieć zastosowania w rozstrzyganej sprawie ze względów oczywistych – postępowanie bowiem dotyczy stwierdzenia prawomocności wyroku, natomiast określony pod lit. c tego przepisu sposób liczenia, ze względu na obowiązujące w toku postępowania sądowoadministracyjnego reguły, dotyczy kwestii zwrotu kosztów postępowania między stronami (dział V P.p.s.a.). Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 2/08, które tut. Sąd w pełni podziela (dostępne na stronie: www.nsa.orzeczenia.pl). Ponieważ postępowanie w sprawie stwierdzenia prawomocności dotyczyło wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, odesłać także trzeba do przepisu § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a–d powołanego rozporządzenia. Wskazany przepis w sposób zamknięty przewiduje odpowiednie stawki wynagrodzenia radcy prawnego, to jest: za sporządzenie bądź za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (lit. a), bądź za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (lit. b), bądź za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (lit. c) a także w postępowaniu zażaleniowym (lit. d). Zatem za inne czynności radcy prawnego, podejmowane w tym wnioskowanym przez pełnomocnika stadium postępowania sądowego, przepis ten nie przewiduje stawek minimalnych. Oznacza to, że w wypadku owych innych czynności radcy prawnego, będących następstwem postępowania kasacyjnego, brak jest również podstaw prawnych do określenia kosztów zastępstwa procesowego w sprawie o stwierdzenia prawomocności wyroku. Uwzględnić także należy okoliczność, że zarówno nadanie klauzuli wykonalności jak i wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych nie należy do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt SA/Sz 1958/03), albowiem wykonywanie wyroków sądowych w części dotyczącej zasądzonych na rzecz strony kosztów (w tym kosztów sądowych) odbywa się w drodze egzekucji sądowej, zgodnie z przepisami art. 781 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, po stwierdzeniu przez sąd administracyjny, w myśl art. 169 P.p..s.a., ich prawomocności. Nie można zatem zaakceptować stanowiska pełnomocnika skarżącego, odwołującego się do treści § 8 ust. 1 pkt 14 obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., zgodnie z którym stawki minimalne w sprawach o zaopatrzenie tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności – wynoszą 120 zł (zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 13 poprzednio obowiązującego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. – stawki te wynosiły 60 zł). Brak jest zatem podstaw do zastosowania w tej sytuacji przepisu § 20 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. (odpowiednio: przepisu § 5 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.), stosownie do którego wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, że dokonana analiza przepisów P.p.s.a oraz powołanego rozporządzenia dowodzi, iż brak jest podstaw normatywnych pozwalających na zasądzenie od organu na rzecz skarżącego, kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa) w sprawie o stwierdzenie prawomocności orzeczenia. Z podanych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił wniosek, co orzeczono jak w sentencji.