II SA/Op 378/20

WyrokWSA w Opolu2021-03-04

Skład orzekający: Krzysztof Bogusz, Beata Kozicka, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku, uznając, że nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie spełniały przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i zostały zgłoszone po terminie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy obu instancji uchybiły zasadom postępowania, nie oceniając i nie klasyfikując przedstawionych przez stronę dokumentów pod kątem przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Brak zbadania zaoferowanych dokumentów, czasu i okoliczności ich ujawnienia uniemożliwił ocenę, czy przesłanka ta została spełniona, a odrzucenie a priori terminu dowiedzenia się wskazanego przez stronę było przedwczesne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku o werandę. Strona skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na nowe okoliczności faktyczne dotyczące braku zalegalizowania pomieszczenia pod balkonem w momencie sprzedaży mieszkania. Organy obu instancji odmówiły wznowienia, uznając, że wnioskodawcy dowiedzieli się o tych okolicznościach wcześniej i wniosek został złożony po terminie. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 20 listopada 2020 r. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 2 października 2020 r. Zasądzono od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz R. D. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 20 listopada 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozbudowy budynku 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 2 października 2020 r., nr [...], 2) zasądza od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu na rzecz R. D. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez R. D. było postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej też jako: OWINB, organ odwoławczy) z dnia 20 listopada 2020 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 2 października 2020 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania, na wniosek E. D. i R. D. z dnia 10 września 2020 r. w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] o werandę przynależną do lokalu nr 1, zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej też jako: PINB) z dnia 18 marca 2020 r., nr [..]. Wydanie tych postanowień poprzedziły postępowania o następującym przebiegu: Postępowanie kontrolne w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. [...] w [...], poprzedzające wszczęcie postępowania administracyjnego, zostało przeprowadzone w wyniku interwencji z 25 października 2017 roku A. K. właścicielki lokalu nr 1 w sprawie zalewania sufitu w pomieszczeniu pod tarasem należącym do lokalu nr 2. Wyniki przeprowadzonej 18 stycznia 2018 roku kontroli PINB dały podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego balkonu, usytuowanego w poziomie I piętra w budynku przy ul. [...] w [...], stanowiącego dach dla pomieszczenia werandy w lokalu nr 1 na parterze. W ramach prowadzonego postępowania na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu nałożył na współwłaścicieli budynku obowiązek przedłożenia w terminie do 15 kwietnia 2018 roku ekspertyzy stanu technicznego balkonu w zakresie spełniania wymogów dla izolacji płyty balkonu z odprowadzaniem wód opadowych. Na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego organ nałożył decyzją z 15 czerwca 2018 r., nr [...] na Wspólnotę Mieszkaniową jako właściciela nieruchomości, obowiązek wykonania robót naprawczych balkonu według jednej z opcji wskazanej w decyzji. Termin wykonania określono na 28 września 2018 roku. Strony nie wniosły odwołania od decyzji. Zobowiązana Wspólnota nie wykonała nakazu w zakreślonym terminie. Organ I instancji wszczął i prowadził procedurę przymusowego wykonania obowiązku. Wnioskiem z 5 kwietnia 2019 roku E. D. i R. D., powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wnieśli o wznowienie w/w postępowania administracyjnego. Podnieśli, że przerobienie spływu z ich balkonu przez A. K. poprzez zamontowanie rury spływowej bez zgody członków Wspólnoty było "samowolą". Podali, że szkoda dotyczy pomieszczenia, którego stanu prawnego organ I instancji nie sprawdził. Postanowieniem nr [...] z 19 kwietnia 2019 roku PINB, działając na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 147, art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 150 § 1 K.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego balkonu na poziomie I piętra w budynku przy ul. [...] w [...] stanowiącego dach dla pomieszczenia werandy na parterze budynku, które zostało zakończone ostateczną decyzją nr [...] z 15 czerwca 2018 roku. E. D. i R. D. w piśmie z 29 kwietnia 2019 roku wskazali, że po wydaniu decyzji nr [...] powzięli wiadomość, iż pomieszczenie pod ich balkonem jest niezalegalizowane. Mieli to ujawnić 10 grudnia 2018 r., a R. D. telefonicznie poinformował o powyższym najpierw A. N. jako Zastępcę Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, a następnie M. D. jako Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. Następnie PINB, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § pkt 5 oraz 104 K.p.a., po przeprowadzeniu wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego balkonu odmówił uchylenia własnej decyzji administracyjnej nr [...] z 15 czerwca 2018 roku. Decyzją nr [...] z 28 sierpnia 2019 roku OWINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył wznowione z urzędu postępowanie organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie. Zdaniem OWINB Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu dokonał nieprawidłowej interpretacji przepisów i zebranych w sprawie dowodów, nie zbadał bowiem wniosku z 5 kwietnia 2019 roku E. D. i R. D. złożonego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz nie odniósł się do przesłanki określonej w art. 148 § 2 K.p.a. Postanowieniem nr [...] z 24 października 2019 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 § 1 oraz 145 § 1 pkt 5 K.p.a, po rozpatrzeniu wniosku E. D. i R. D. z 5 kwietnia 2019 roku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego balkonu, odmówił wznowienia postępowania. Postanowieniem nr [...] z 30 grudnia 2019 roku OWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB nr [...] z 24 października 2020 roku. Wyrokiem z 9 lipca 2020 roku o sygn. akt. II SA/Op 57/20 WSA w Opolu oddalił skargę E. D. i R. D. na to postanowienie. Wyrok nie jest prawomocny. W dniu 7 listopada 2019 roku PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie rozbudowy budynku przy ul. [...] w [...] o werandę przynależną do lokalu nr 1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją nr [...] z 18 marca 2020 roku, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie w sprawie rozbudowy budynku przy ul. [...] w [...] o werandę przynależną do lokalu nr 1. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ wskazał na dokonane w sprawie ustalenia uznając, że rozbudowa budynku nie miała miejsca, a to oznacza, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Decyzję doręczono członkom Wspólnoty Mieszkaniowej. Strony nie wniosły odwołania od tej decyzji. Wnioskiem z 10 września 2020 roku (data wpływu: 11 września 2020 roku) E. D. i R. D., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wnieśli do PINB o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 18 marca 2020 r. podkreślając, że decyzja jest błędna, gdyż z materiałów źródłowych, do których dotarli, wynika, że w momencie sprzedaży mieszkania nr 1 w 1970 roku pod ich balkonem nie było pomieszczenia mieszkalnego. Zdaniem wnoszących podanie pomieszczenie mieszkalne powstało w czasie późniejszym wskutek samowolnych działań właścicieli tego lokalu. Do wniosku dołączyli dokumentację w postaci: opisu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] i szkicu z 8 grudnia 1969 roku; postanowienia Państwowego Biura Notarialnego w [...] z [...] 1970 roku o urządzeniu księgi wieczystej i wydzieleniu z księgi wieczystej lokali; zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia [...] 1970 roku o ujawnieniu w księdze wieczystej garażu jako części składowej lokalu nr 2; decyzji z 2 marca 1970 roku Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Opolu dotyczącej sprzedaży Z. i L. S. na odrębną własność lokalu mieszkalnego nr 2. Uzupełniając wniosek E. D. i R. D. przesłali pismo z 1 września 2020 r. Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta Opola dotyczące powierzchni lokalu mieszkalnego nr 1 w budynku i wyszczególnionych w nim pomieszczeń. Pismem z 23 września 2020 roku PINB wezwał E. D. i R. D. o wskazanie terminu ujawnienia materiałów źródłowych, jako podstawy wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Odpowiadając na powyższe E. D. i R. D. wskazali termin 4 września 2020 roku. Postanowieniem nr [...] z 2 października 2020 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu na podstawie art. 148 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. odmówił wznowienia postępowania. Uzasadniając to rozstrzygnięcie PINB przedstawił stan faktyczny sprawy oraz zaznaczył, że jest w posiadaniu informacji, że E. D. i R. D. przy piśmie z 29 kwietnia 2019 roku złożonym w Powiatowym Inspektoracie na potrzeby prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie [...] ujawnili, że kwestia dotycząca faktu niezalegalizowania pomieszczenia pod ich balkonem ujawniła się po 10 grudnia 2018 roku. Organ wskazał, że stanowisko to potwierdzili w swej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 stycznia 2020 roku. Zażaleniem z 12 września 2020 roku E. D. i R. D. wnieśli o uchylenie postanowienia nr [...] z 2 października 2020 roku. Postanowienie PINB zostało utrzymane w mocy przez OWINB zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 listopada 2020 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie wznowieniowe jest to postępowanie, które stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 K.p.a. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Zakres sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną wyznacza granicę postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 § 1 K.p.a. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia wymaga spełnienia szczególnych warunków formalnych, które w rozpatrywanym przypadku nie zostały przez E. D. i R. D. wykazane. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania powoduje wszczęcie tzw. postępowania wstępnego. Na tym pierwszym etapie postępowania organ sprawdza czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. i w art. 145a § 1 oraz w art. 145b § 1 K.p.a., a także czy żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w Kodeksie, jak również czy nie zachodzą przeszkody przedmiotowe lub podmiotowe uniemożliwiające wznowienie postępowania. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 K.p.a. Stosownie do art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ciężar dowodu dochowania terminu spoczywa na stronie. Strona powinna udowodnić, kiedy dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania i powinna tego dokonać w sposób pozwalający organowi zweryfikować, że podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Tymczasem z wniosku z 10 września 2020 roku o wznowienie postępowania administracyjnego, uzupełnionego w piśmie z 28 września 2020 roku, a także nawet z zażalenia wynika, że E. i R. D. wskazywali już w poprzednio prowadzonym na okoliczności faktyczne dotyczące mieszkania nr 1, twierdząc w szczególności, że "pomieszczenie pod ich balkonem jest niezalegalizowane co ujawniło się 10 grudnia 2018 roku". Ponadto pismem z 8 sierpnia 2019 roku wnioskodawcy wystąpili w sprawie statusu pomieszczenia A. K. znajdującego się pod ich balkonem. Urząd Miasta poinformował Zarządcę Wspólnoty (Spółkę A w [...]), że w czasie sprzedaży mieszkania w tym miejscu był balkon, a nie pomieszczenie mieszkalne. Powyższe stwierdzenia znalazły się także we wniosku o wznowienie postępowania z 10 września 2020 roku. Zdaniem organu świadczy to jednak przede wszystkim o tym, że wniosek o wznowienie postępowania wniesiony na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w zakresie wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, był wniesiony po terminie. Wobec tego organ nie jest uprawniony do rozważań w zakresie kwestii merytorycznych zawartych we wniosku, a dotyczących dobudowy werandy w warunkach samowoli budowlanej. W skardze sądowoadministracyjnej R. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia OWINB z dnia 20 listopada 2020 r., nr [...]. Domagał się także zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 2000 zł z tytułu "poniesionych kosztów postępowania oraz poświęconego czasu własnego". W uzasadnieniu podniósł, że wbrew gołosłownym twierdzeniom organów obu instancji, w momencie sprzedaży mieszkania nr 1 nie istniała weranda przynależna do tego lokalu. Poszukiwał z żoną dowodów na poparcie tej okoliczności i wystosowali zapytanie do Urzędu Miasta Opola w dniu 30 czerwca 2020 r. Ponadto poszukiwali dowodów na własną rękę i uzyskali potwierdzenie najpierw w postaci dokumentów, potem relacji świadków. Nastąpiło to 4 września 2020 r., a nie jak przyjęły organy 10 grudnia 2018 r. W odpowiedzi na skargę OWINB wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonym postanowieniu. Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnymi Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Podstawy wznowienia postępowania określone zostały w art. 145 § 1 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. a wskazana przez stronę podstawa wznowienia postępowania zachodzi wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki. Pierwszą jest to, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy oraz "nowe". Drugą z nich jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej, zaś trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne" bądź "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję. Warunkiem wznowienia postępowania jest zatem w tym przypadku to, aby nowa okoliczność, czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydał decyzję. Podkreślić jednocześnie należy, że skoro wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji, to tym samym wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła. Bezsprzecznie celem nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, toczącego się na skutek wydania postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną, nie może być ponowna weryfikacja zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z tego względu, że jest ona oceniana przez stronę jako wadliwa. Taki cel realizuje niewątpliwie postępowanie zwykłe, w ramach którego stronie przysługuje prawa kwestionowania dokonanej przez organ pierwszej instancji oceny dowodów w drodze odwołania do organu drugiej instancji, a po wyczerpaniu tego środka zaskarżenia służy skarga do sądu administracyjnego. Co do zasady wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowienia wiąże organ i wyznacza granice nadzwyczajnego postępowania. Tylko w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu to organ jest pełnym dysponentem takiego postępowania, tzn. może samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyroki NSA z 12 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1925/12, z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1999/12 i T. Kiełkowski, Granice wznowionego postępowania administracyjnego w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2015, nr 10, s. 51). Przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz będą mogły stanowić podstawę wszczęcia postępowania w nowej sprawie. Nowe okoliczności z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. potwierdzają stan faktyczny, a w konsekwencji prawny istniejący w chwili wydania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nieznany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Pojawienie się nowych dowodów lub nowych okoliczności po wydaniu ostatecznej decyzji może stanowić jedynie podstawę wszczęcia postępowania w nowej sprawie, nie może natomiast w tej sprawie wznowić postępowania. Przez nowe dowody należy rozumiec te, o których stanowi art. 75 K.p.a. Z kolei przez nowe okoliczności faktyczne należy natomiast rozumieć zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej wykładni prawa. Dowody i okoliczności faktyczne muszą być nowe, czyli po raz pierwszy zgłoszone, nowo odkryte. Muszą się cechować nowością w konkretnej sprawie, być nowymi w postępowaniu. Nie ma przy tym znaczenia z jakiego powodu wcześniej nie zostały ujawnione, np. wskutek zawinienia, zaniedbania organu. Jeżeli okoliczności były znane organowi, to wznowienie postępowania jest wadliwe. Nie uzasadnia natomiast żądania wznowienia odmienna ocena dowodu, który był znany. Dlatego do nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. należy zaliczyć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nieznane organowi, który wydał decyzję. Co ważne, nowe okoliczności i nowe dowody muszą być podstawą wydania decyzji odmiennej treści. Nową okolicznością lub dowodem będą więc na pewno takie, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji uchybiły powyższym zasadom nie oceniając i nie klasyfikując - co do zasady - przedstawionych przez skarżącego dokumentów, czym naruszyły przepisy postępowania zawarte w art. 7, art 77 § 1, art 80 i art 145 § 1 pkt 5 K.p.a K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem działając prawidłowo organy winny rozpocząć od rozstrzygnięcia a jednoczenie ustalenia, czy przedmiotem żądania są nowe okoliczności faktyczne, czy też nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., czy istniały one w dniu wydania decyzji i czy były organowi nieznane. Obowiązkiem organów- w czym nie mógł ich zastąpić Sąd administracyjny- była jednoznaczna ocena dokumentów załączonych do podania o wznowienie postępowania, na tle regulacji art 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W tym kontekście nie można odmówić racji skarżącemu, że bez zbadania zaoferowanych dokumentów, czasu i okoliczności ich ujawnienia, nie można ocenić, czy przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. została spełniona. Odrzucenie a priori terminu dowiedzenia się wskazanego przez stronę – w okolicznościach sprawy – było oczywiście przedwczesne. Bez takich ustaleń zastosowanie art. 148 § 1 K.p.a. w zw. z art. 149 § 3 K.p.a. było wadliwe. Z tych względów i na postawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) P.p.s.a. oraz art. 135 P.p.s.a. należało uchylić zaskarżone postanowienia organów obu instancji i orzec o kosztach postępowania należnych stronie skarżącej na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., które zostały wykazane do kwoty 200 zł (wartość uiszczonego wpisu). Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych zważań.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło