II SA/Op 387/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. H. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. zwolnić skarżącą od uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 (pięćset) złotych, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie, nie wymienionym w punkcie 1. Pismem z dnia 28 września 2009r. A. H., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie Starosty Kędzierzyńsko – Kozielskiego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę H. i K. W., na działce oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków numerem A. W wykonaniu zarządzenia z dnia 29 października 2009r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia wniesionej skargi. W terminie zakreślonym do dokonania żądanych czynności, skarżąca pismem z dnia 4 listopada 2009r. wniosła o zwolnienie jej z kosztów sądowych. Wobec tego, stosownie do przepisu art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, referendarz sądowy przesłał skarżącej przy piśmie z dnia 5 listopada 2009r. urzędowy formularz wniosku i wezwał do wypełnienia oraz odesłania formularza w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżąca zastosowała się do wezwania i odesłała wypełniony formularz wniosku, w którym nie zmieniła żądania podniesionego w piśmie z dnia 4 listopada 2009r. Uzasadniając swoją prośbę podała, że utrzymuje się wyłącznie z renty rolniczej, a jej sytuacja materialna jest ciężka. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z rodzicami oraz pełnoletnią siostrą, która jest bezrobotna i nie uzyskuje żadnych dochodów. Jedynymi źródłami dochodu rodziny skarżącej są: renta rolnicza skarżącej i emerytury rolnicze jej rodziców, w łącznej kwocie 2.380,00 zł brutto. Skarżąca wykazała także, że posiada majątek w postaci nieruchomości (dom o powierzchni 105 m²; działkę – ha fizyczny 0,4834, a ha przeliczeniowy – 0,7365). A. H. nie wykazała innych źródeł dochodu, ani składników majątkowych, będących w posiadaniu jej lub członków jej rodziny. Strona skarżąca wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia i złożenia stosownych dokumentów, zastosowała się do żądania referendarza i w piśmie z dnia 21 listopada 2009r. oświadczyła, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, a jej siostra nie jest zarejestrowana w żadnym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Dodała, że uiszcza w imieniu siostry jako domownika, składkę w ramach ubezpieczenia społecznego rolników, na dowód czego załączyła do akt sprawy dowód uiszczenia składki. A. H. dołączyła ponadto do akt kserokopie rachunków za media i podatki oraz kserokopie przekazów z tytułu świadczeń KRUS. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy istotne znaczenie ma więc ustalenie jakie koszty wnioskodawca musi ponieść w związku z toczącym się postępowaniem, a także czy wnioskodawca "wykazał", że jego sytuacja materialna, na którą ma wpływ zarówno rodzaj i wysokość uzyskiwanych dochodów, jak również jego stan majątku, po uwzględnieniu niezbędnych wydatków na konieczne, niezbędne utrzymanie siebie i rodziny, daje możliwość wnioskodawcy poniesienia dodatkowych obciążeń w postaci kosztów sądowych. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wpis sądowy od wniesionej skargi wynosi w niniejszej sprawie - 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2003r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Inne koszty, jakie skarżąca będzie zobowiązana ewentualnie ponieść w przypadku dalszego procedowania, to opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192 ze zm.) i wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł (§ 3 w/w rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na podstawie oświadczeń skarżącej referendarz sądowy ustalił, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, ojcem oraz pełnoletnią siostrą i zamieszkuje w domu o powierzchni 105 m². Koszty utrzymania mieszkania wynoszą, według przedłożonych rachunków, ok. 160 zł miesięcznie. Członkowie rodziny uzyskują dochód jedynie ze świadczeń Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, a dochód ten kształtuje się na poziomie 2.380 zł miesięcznie. W ocenie referendarza sądowego, który uwzględnił wyżej przywołane okoliczności sprawy, skarżąca nie wykazała, że zachodzą podstawy do uwzględnienia jej wniosku w całości. Do jej dyspozycji pozostaje bowiem stały dochód, którego wysokość pozwala jej rodzinie na bieżące pokrywanie koniecznych wydatków. Rodzina skarżącej posiada także dom i grunty. Nie można jednak nie uwzględnić okoliczności, że zgodnie z przywołanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., obowiązek uiszczenia kosztów sądowych ograniczany jest możliwościami koniecznego utrzymania osoby fizycznej zobowiązanej do uiszczenia tych kosztów. Poniesienie kosztów sądowych nie może bowiem, w myśl przywołanego przepisu, wiązać się z uszczerbkiem dla tegoż utrzymania, a wykazanie niebezpieczeństwa powstania takiego uszczerbku uprawnia do przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym, według art. 245 § 3 P.p.s.a., m. in. zwolnienie od opłat sądowych w części. Ocena sytuacji materialnej A. H. uzasadnia przyjęcie, że wskazana przesłanka częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w stosunku do jej osoby zachodzi, i że bez niebezpieczeństwa uszczerbku utrzymania koniecznego wnioskodawczyni może uiścić jedynie ułamek kosztów. Referendarz przyjmując taki pogląd kierował się tym, iż strona skarżąca wprawdzie posiada stałe źródło dochodu, jednakże wysokość tego dochodu w stosunku do wykazanych kosztów utrzymania mieszkania i wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem członków rodziny (koszty wyżywienia, środków czystości, ubrania, itp.), co do przeciętnej wysokości których, oceniający posiada stosowną wiedzę, nie dają gwarancji uiszczenia pełnych kosztów sądowych. W tych okolicznościach, a zwłaszcza wobec oświadczenia o braku zgromadzonych oszczędności, zobowiązanie strony skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od wniesionej skargi nie tyle, że spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, co jest realnie niemożliwe. Podkreślić w tym miejscu także warto, iż postanowienie niniejsze nie pozbawia skarżącej możliwości ubiegania się w dalszej części postępowania sądowego o przyznanie prawa pomocy, w przypadku zmiany okoliczności sprawy. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.