II SA/Op 389/15

WyrokWSA w Opolu2015-12-01

Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego osobie częściowo ubezwłasnowolnionej, przebywającej w domu pomocy społecznej, jest zasadna, jeśli posiada ona własne środki finansowe, mimo że jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego. Mimo iż dochód skarżącego nie przekraczał kryterium dochodowego, posiadał on własne środki finansowe na koncie depozytowym, które mógł przeznaczyć na zaspokojenie swoich potrzeb. Dodatkowo, organy prawidłowo oceniły, że w przypadku zasiłku celowego, nawet przy spełnieniu kryterium dochodowego, przyznanie świadczenia leży w ramach uznania administracyjnego, a możliwości finansowe organu są ograniczone.
Stan faktyczny
Skarżący, osoba częściowo ubezwłasnowolniona przebywająca w domu pomocy społecznej, wnioskował o przyznanie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup leków, odzieży, obuwia i środków higieny. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczeń, argumentując, że skarżący posiadał własne środki finansowe na koncie depozytowym, a jego potrzeby były w dużej mierze zaspokajane przez DPS i gminę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując ocenę jego sytuacji finansowej i potrzeb.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego oddala skargę. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 marca 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, z dnia 8 grudnia 2014 r., o odmowie przyznania M. M. pomocy w formie zasiłku celowego i celowego specjalnego. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 5 maja 2014 r. J. M., działająca w imieniu częściowo ubezwłasnowolnionego syna – M. M., zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego lub specjalnego celowego z przeznaczeniem na zakup leków, odzieży i bielizny osobistej, obuwia, środków czystości i higieny osobistej oraz innych wydatków. Organ I instancji przeprowadził wywiady z kuratorem wnioskodawcy oraz wysłuchał go, a także uzyskał w dniach 15 maja 2014 r. i 24 listopada 2014 r. informację z Domu Pomocy Społecznej w [...] co do potrzeb podopiecznego, zakresu zaspokojenia potrzeb bytowych i wysokości środków finansowych zgromadzonych na koncie wnioskodawcy. Sprecyzowaniu uległo sformułowanie wniosku, tj. innych wydatków, przez które kurator rozumiał zakup artykułów spożywczych, takich jak: napoje, konserwy, słodycze. Decyzją z dnia 8 grudnia 2014 r. nr [...], Kierownik Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działając z upoważnienia Burmistrza Nysy, po ponownym rozpoznaniu sprawy odmówił przyznania M. M. zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztów zakupu odzieży, obuwia, bielizny osobistej, środków czystości i higieny osobistej, leków. Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ wskazał art. 2, art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 39, art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że od dnia 14 września 2012 r. J. M. jest sądowym kuratorem syna M. M. oraz, że M. M. od dnia 4 marca 2013 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w [...]. Dochód wnioskodawcy w kwietniu 2014 r. stanowił przyznany, decyzją organu z dnia 6 maja 2013 r., nr [...], zasiłek stały w wysokości 389 zł. Decyzja ta zmieniona została decyzją tego organu z dnia 15 maja 2015 r., a wysokość zasiłku stałego wynosi obecnie 529 zł. Uzasadniał dalej organ, że z zebranych dowodów wynika, że w kwietniu 2014 r. wnioskodawca z posiadanego przez siebie depozytu otrzymał kwotę 100 zł, którą spożytkował na zakup żywności, napojów i innych artykułów spożywczych oraz, że w chwili obecnej nie wymaga zakupu leków z własnych środków lub takich, które mogłyby być mu zrefundowane przez OPS Nysa. Podał także, iż z informacji z dnia 19 listopada 2014 r. uzyskanej z DPS-u w [...] wynika, że wszyscy podopieczni, w tym i strona postępowania mają zapewnione całodobowe wyżywienie, stałą kontrolę lekarską, bezpłatne usługi fryzjerskie dwa razy w tygodniu zapewnione pranie odzieży. Strona jest pod stałą kontrolą lekarza psychiatry i internisty, systematycznie przyjmuje leki psychiatryczne, które zapewnia DPS, nie zażywa leków internistycznych, nie wymaga żadnych zabiegów rehabilitacyjnych, które musiałaby pokryć z własnych środków. Na podstawie pism DPS [...] z dnia 16 maja 2014 r. ustalono również, że wnioskodawca posiadał na koncie depozytowym kwotę 1150,26 zł, a pismem z 24 listopada 2014 r., że kwotę 200,98 zł oraz, że wymaga zakupu odzieży oraz bielizny, gdyż odzież, którą posiadał sprzedał innym mieszkańcom za pewne dobra rzeczowe m.in. za papierosy. W tych okolicznościach organ uznał, że brak jest podstaw do przyznania M. M. pomocy w formie zasiłku celowego, gdyż posiada on własne zasoby finansowe, z których jest w stanie zabezpieczyć własne potrzeby. Uzasadniał nadto, że pomoc społeczna, stosownie do art. 2 ustawy o pomocy społecznej, ma charakter subsydiarny. Zaakcentował, że strona objęta jest stałą pomocą ze strony Ośrodka w postaci zasiłku stałego oraz Gmina Nysa uiszcza koszty pobytu w DPS w wysokości 2108,21 zł miesięcznie. Organ wskazał także na ograniczony budżet, jakim dysponuje oraz konieczność zabezpieczenia potrzeb także innych osób ubiegających się o pomoc. Organ przytoczył nadto analitykę rozdysponowania środków finansowych na wypłatę zasiłków okresowych. W odwołaniu od powyższej decyzji kurator wnioskodawcy J. M. zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez bezpodstawne pozbawienie ubezwłasnowolnionego M. M. prawa do świadczenia z ustawy o pomocy społecznej oraz prawa procesowego. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, zastosowanie do niniejszej sprawy systemu nadzwyczajnego trybu postępowania, zobligowanie OPS w Nysie do doręczenia kompletnych akt osobowych wnioskodawcy, zasądzenie od OPS w Nysie na rzecz kuratora kosztów zastępstwa według norm przepisanych ustawą tytułem reprezentowania i sporządzania pism administracyjnych. W uzasadnieniu podniosła, że niedopuszczalne i nieetyczne jest uznanie przez organ, że z uwagi na ograniczony budżet, jakim dysponuje organ oraz ograniczone środki pomoc przewidziana w ustawie o pomocy społecznej winna być ograniczona i nie może zabezpieczać potrzeb wszystkich osób ubiegających się o jej przyznanie. Negowała stanowisko organu, iż skoro wnioskodawca ma zdeponowane określone środki finansowe, to może je przeznaczyć na zaspokojenie własnych potrzeb. Zdaniem odwołującej, organ winien dokonać analizy i uwzględnienia przyczyn, z jakich nastąpiło ich zgromadzenie. Niedopuszczalne jest także sugerowanie, że na matce wnioskodawcy ciąży obowiązek alimentacyjny, w sytuacji gdy to nie rodzina wystąpiła o ubezwłasnowolnienie M. M., jak również, iż wnioskodawca nie ma prawa korzystać z zakupu słodyczy, kawy czy herbaty . Zaskarżoną decyzją z dnia 16 marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, a następnie odwołał się do treści przepisów prawa materialnego, w tym art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4 oraz art. 39 ust. 1 i art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium odnotowało również, że od 1 października 2012 r. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł, stosownie do § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), zwanego dalej rozporządzeniem. Wskazało, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo ustalono, że M. M. od dnia 4 marca 2013 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w [...] oraz, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. W kwietniu 2014 r., tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, dochód jego stanowił zasiłek stały w wysokości 389 zł i nie przekraczał wysokości kryterium dochodowego ustalonego dla osoby samotnie gospodarującej, które wynosi 542 zł. Dokonując w tym stanie faktycznym i prawnym oceny decyzji organu I instancji, SKO zaaprobowało zaprezentowane w niej stanowisko. Argumentowało, że z pism Dyrektora Domu Pomocy Społecznej wynika, że na dzień 15 maja 2014 r. wnioskodawca miał zdeponowaną na koncie kwotę 1.150,26 zł, zaś na dzień 24 listopada 2014 r. kwotę 200,98 zł. W piśmie z dnia 24 listopada 2014 r. poinformowano jednocześnie organ, że wnioskodawca wymaga zakupu odzieży i bielizny, gdyż posiadaną sprzedał innym mieszkańcom w zamian za papierosy oraz, że nie wymaga zabiegów leczniczych, ani zakupu lekarstw, które zmuszony byłby zakupić z własnych środków finansowych, zaś wydatki związane z zapewnieniem całodobowej opieki i zaspokajania niezbędnych potrzeb bytowych pokrywa w całości DPS. W związku z powyższym Kolegium uznało, że wnioskodawca jest w stanie z posiadanych środków zabezpieczyć zgłaszane przez kuratora potrzeby w postaci zakupu odzieży, obuwia, bielizny, leków, środkowe czystości i higieny osobistej. Podało nadto, że wnioskodawca objęty jest systematyczną pomocą, gdyż otrzymuje obecnie zasiłek stały i okresowy, a nadto Gmina Nysa ponosi koszty jego pobytu w DPS w [...]. Argumentowało SKO, że uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalić w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zakresu zgłaszanych potrzeb. Powołując się na orzeczenie sadu administracyjnego organ uznał, że może wydać decyzję odmowną, gdy zgłaszana potrzeba nie kwalifikuje się do objęcia zasiłkiem celowym, albo pomimo spełnienia przez wnioskodawcę kryterium ustawowego, pomoc nie może zostać przyznana ze względu na m.in. ograniczone środki i konieczność objęcia pomocą jak największej liczby osób potrzebujących. Zgodzić się również z organem, że dysponuje on ograniczonym środkami finansowymi i winny one trafić do jak największej liczby osób potrzebujących wsparcia. Za zasadne uznał także stanowisko organu i instancji co do odmowy przyznania stronie zasiłku celowego specjalnego. W tym zakresie dowodził, że dochód strony w kwietniu 2014 r. nie przekraczał kryterium dochodowego i nie zachodziły tym samym ustawowe przesłanki, tj. przekroczenie kryterium dochodowego i wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku. Organ odniósł się nadto do zarzutów odwołania uznając je za niezasadne. W skardze, reprezentujący działającego przez kuratora M. M. radca prawny, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie, błędną wykładnię art. 39 pkt 2 ustawy i § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przez jego niezastosowanie oraz przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie zarzutu odwołującej, ze kwota na koncie depozytowym była kwotą wygospodarowaną w porozumieniu z dyrektorem ośrodka pomocy celem zabezpieczenia pobytu skarżącego w ośrodku na wypłatę opóźnień płatniczych OPS Nysa oraz pominiecie wniosku o przedstawienie dokumentacji medycznej skarżącego. W skardze pełnomocnik wystąpił nadto z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu dowodził, że decyzja organu I i II instancji obarczona jest wadami, które uzasadniają ich uchylenie. Przywołując przepis art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej stwierdził, że poza sporem jest, że organu przypisały skarżącemu przymiot strony samotnie gospodarującej. Jednakże wadliwie uznały, pomimo ustalenia, że w kwietniu 2014 r. dochód skarżącego stanowił zasiłek stały w wysokości 389 zł, iż brak jest podstaw do przyznania zasiłku celowego. Argumentował, że procentowa kwota zasiłku stałego jaką pozostaje skarżącemu do dyspozycji nie zaspakaja jego potrzeb i ogranicza możliwość poprawy stanu skarżącego. Jego zdaniem, organy w ramach uznania administracyjnego nie rozważyły dogłębnie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a zwłaszcza podnoszonych przez stronę, w tym przyczyn zgromadzenia środków na koncie depozytowym. Kwestionował również argumentację organów związaną z odmową przyznania zasiłku celowego oraz dotyczącą posiadania ograniczonych środków finansowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wskazując, że złożona skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, wniosło o odrzucenie skargi, a w przypadku przywrócenia terminu do jej wniesienia o oddalenie skargi Postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt II SO/Op 21/15 skarżącemu ustanowiono profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego. Postanowieniem z dnia 15 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego i trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 marca 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia 8 grudnia 2014 r., o odmowie przyznania M. M. pomocy w formie zasiłku celowego i celowego specjalnego. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz na zasadzie art. 135 P.p.s.a. decyzji organu I instancji wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja wydana przez organ I instancji, odpowiadają przepisom prawa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163, ze zm.), zwanej ustawą. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Jedną z form pomocy społecznej, której rodzaje określone zostały w art. 36 ustawy, jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego i specjalnego celowego (art. 36 pkt 1 lit. c ustawy). Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Na gruncie powołanego przepisu zauważyć należy, że warunkiem przyznania tego świadczenia jest po pierwsze zaistnienie niezbędnej potrzeby bytowej, której wystąpienie wskazane zostało przez ustawodawcę w art. 39 ust. 2 ustawy jedynie przykładowo oraz spełnienie obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy. Powyższe oznacza, że niezależnie od zaistniałych trudności życiowych organ przyznający świadczenia z pomocy społecznej zmuszony będzie odmówić przyznania zasiłku celowego osobie samotnie gospodarującej, jeśli jej dochód nie będzie niższy od ustawowego kryterium dochodowego. Niespełnienie wskazanego wymogu wyłącza bowiem przyznanie pomocy w formie zasiłku okresowego. Odnosząc się do przesłanki kryterium dochodowego wskazać trzeba, że zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823), kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Zaakcentowania wymaga także okoliczność, że ustawa w art. 8 precyzyjnie określa sposób ustalania przez organy dochodu osób ubiegających się o przyznanie świadczenia, jak również i to, że organy prawidłowo ustaliły, iż dochód skarżącego z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, tj. kwietnia 2014 r. wynosił kwotę niższą niż kryterium dochodowe bo zaledwie 389 zł. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Z powyższego wynika, że zgłoszona potrzeba przez skarżącego we wniosku z dnia 5 maja 2014 r. mieściła się w granicach określonych tym przepisem. W sprawie stwierdzenia wymaga to, że samo spełnianie przez skarżącego wymogów formalnych do otrzymania świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego nie jest równoznaczne z jego otrzymaniem, ponieważ w tym zakresie znaczenie posiadają także inne okoliczności. Zasiłek celowy jest przyznawany w ramach uznania administracyjnego, w zakresie którego organ administracji decyduje nie tylko o wysokości świadczenia, lecz także o tym, czy świadczenie takie w ogóle powinno zostać przyznane (por wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/GL 348/14 – Lex nr 1676946; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt VSA/Po 874/14 – Lex nr 1653604; wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1894/13 – Lex nr 1657674). Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy zaakcentować należy, że organy zebrały materiał dowody niezbędny do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, nie naruszając zasad postępowania, w tym i zarzucanego naruszenia art. 6 K.p.a., art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz dokonały analizy i oceny wszystkich okoliczności faktycznych w aspekcie potrzeby i możliwości zaspokojenia zgłaszanej potrzeby przez skarżącego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy uprawniał przyjęcie, że skarżący dysponuje własnymi środkami finansowymi z których może zaspokoić potrzeby objęte wnioskiem z dnia 5 maja 2014 r., gdyż na dzień 15 maja 2014 r. miał zdeponowane na koncie depozytowym w DPS kwotę 1.150,26 zł, zaś na dzień 24 listopada 2014 r. kwotę 200,98 zł. W sprawie prawidłowo ustalono i z tych ustaleń wyciągnęły organy trafne wnioski, że skarżący ma zaspokojone wszelkie niezbędne potrzeby bytowe, a to w postaci całodobowego wyżywienia, stałej kontroli lekarskiej, bezpłatnych usług fryzjerskich dwa razy w tygodniu, prania odzieży, stałej kontroli lekarza psychiatry i internisty, systematycznego przyjmowania leków psychiatrycznych, które zapewnia DPS. W tym miejscu przypomnienia wymaga, na co zwróciły również uwagę organy, że Gmina Nysa ponosi koszty pobytu skarżącego w DPS, a nadto skarżącemu przyznany jest ze środków pomocy społecznej zasiłek stały. Informacje uzyskane z DPS uprawniały także przyjęcie, że skarżący nie wymaga zażywania leków internistycznych, ani żadnych zabiegów rehabilitacyjnych, które musiałaby pokryć z własnych środków. W tym stanie rzeczy trudno zgodzić się z zarzutami skargi, iż organy nie zebrały i nie rozważyły w sposób wszechstronny i dogłębny sytuacji w jakiej znajduje się skarżący. Okoliczność, że skarżący wymaga zakupu odzieży, a to ze względu, że posiadaną sprzedał mieszkańcom DPS-u, przy uwzględnieniu faktu posiadania na koncie depozytowym własnych środków z których ma realną możliwość zaspokojenia tej potrzeby nie może prowadzić do odmiennej oceny sytuacji skarżącego niż dokonana przez organy pomocy społecznej (świadczonej w drodze zasiłku celowego) nie można traktować jako źródła dochodu. Subiektywne przekonanie skarżącego, że jego potrzeby są tego rodzaju, iż winny być zaspokojone w całości ze środków publicznych nie oznacza, że organ jest zobowiązany uwzględnić każdy wniosek, gdyż decyzji o przyznaniu zasiłku celowego nie można podjąć z pominięciem ogólnych zasad wynikających z art. 2-4 ustawy. Organ administracyjny w tym zakresie nie jest powołany do świadczenia pomocy społecznej tylko wybranym jednostkom, lecz wszystkim potrzebującym osobom. Muszą zatem być wzięte pod uwagę możliwości finansowe organu, a w związku z tym, że nie w każdym przypadku będzie możliwe uwzględnienie w całości wniosków skarżącej, pomimo tego, że osoba ta spełnia dochodowe kryteria do przyznania zasiłku. Uwzględnienia wymaga także sytuacja finansowa samego organu wykonującego zadania publiczne, a także potrzeby innych osób wnioskujących o pomoc. Istotnym elementem działalności organu jest w tym zakresie dokonanie wyważenia różnych grup interesów pomiędzy samymi potrzebującymi obywatelami z uwzględnieniem celów, zadań i funkcji, jakie ma do zrealizowania organ powołany do świadczenia pomocy społecznej. Organ powinien świadczyć pomoc jak najszerszej grupie osób potrzebujących, a w takim przypadku zawsze będzie posiadał zbyt ograniczone środki finansowe, by w każdym przypadku odpowiedzieć pozytywnie na zapotrzebowanie wymagających pomocy obywateli (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1847/13 – Lex nr 165687; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 1846/13 – Lex 1655902). Wobec świetle powyższego zasadnie przyjęły organy obu instancji, że skarżącemu nie może być przyznany zasiłek celowy, gdyż posiada własne środki finansowe, które winien wykorzystać w pierwszej kolejności na pokrycie zgłaszanych potrzeb, a nadto możliwości finansowe organu są ograniczone w stosunku do liczby osób oczekujących na pomoc. Ustalony w sprawie stan faktyczny uprawniał także przyjęcie, że po stronie skarżącego nie wystąpiły przesłanki uzasadniające przyznanie zasiłku celowego specjalnego. W świetle art. 41 pkt 1 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek celowy specjalny w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Skarżący nie kwalifikuje się do przyznania tego rodzaju pomocy, gdyż spełnia kryterium ustawowego do przyznania zasiłku celowego, a nadto w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, tj. taki który miałby charakter nadzwyczajny, wyjątkowy i nieprzewidywalny. Za taki uznać nie można codziennych potrzeb dotyczących zakupu odzieży i bielizny, leków, obuwia, artykułów czystości i higieny osobistej, zwłaszcza jeśli skarżący dysponując odpowiednią odzieżą i bielizną zbył je za papierosy. Powtórzyć trzeba, że słusznie organy wskazały na fakt pobytu skarżącego w domu pomocy społecznej, w którym ma on zabezpieczone warunki bytowe, żywnościowe, higieniczne, dostęp do lekarzy i bezpłatnych leków przepisanych przez psychiatrę, objęcie go stałą pomocą oraz dysponowanie własnymi środkami finansowymi. Mając zatem na uwadze cele pomocy społecznej, Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do przekroczenia zasad uznania administracyjnego. Organy oceniając żądanie przyznania zasiłku celowego i specjalnego celowego - o ile stwierdzą, że wnioskodawca spełnia kryterium wskazane w art. 39 i art. 41 ustawy - działają w granicach uznania administracyjnego. Orzekając w sprawie zasiłków, organy winny kierować się ogólnymi zasadami przyznawania tej pomocy i ustalając zasadność żądania wnioskodawcy zobowiązane są rozważyć potrzebę jego przyznania i możliwości strony zaspokojenia potrzeb z własnych środków oraz posiadanych przez organ środków finansowych na realizację zadań pomocowych. Świadczenie z pomocy społecznej winno być adekwatne do sytuacji i potrzeb wnioskodawcy oraz możliwości zaspokojenia tych potrzeb we własnym zakresie. Wbrew zatem zarzutom skargi, przywołane uregulowania prawne i ustalenia faktyczne uzasadniają stwierdzenie, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły wysokość dochodu skarżącego na kwotę 389 zł w kwietniu 2014 r. (miesiąc poprzedzający złożenie wniosku o przyznanie pomocy) przyjmując, że tylko w tym właśnie miesiącu składał się on z zasiłku stałego. W ocenie Sądu, stwierdzić również trzeba, pomimo zarzutów skargi, że podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego nastąpiło po dokonaniu wnikliwych ustaleń co do okoliczności faktycznych, na podstawie oceny uwzględniającej zgromadzony materiał dowodowy, a rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało ustalania przyczyn zgromadzenia na koncie skarżącego określonych środków finansowych, skoro ciężar uiszczenia opłaty za pobyt skarżącego obciążał w przeważającej mierze Gminę Nysa, jak również i oceny dokumentacji medycznej strony na okoliczność jej potrzeb, których ustalenia dokonano na podstawie informacji DPS-u, tj. placówki zobowiązanej do zabezpieczenia skarżącemu opieki medycznej oraz bezpłatnych leków psychiatrycznych. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej, przy czym rozstrzygnięcie podjęto po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, wymaganego na mocy art. 106 ust. 4 ustawy. W postępowaniu tym ustalono zarówno sytuację osobistą, jak i majątkową skarżącego. W tym celu zebrano konieczne dowody, m.in. w postaci wywiadu środowiskowego decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego, uzyskania informacji z DPS w [...]. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania wniosku strony i podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego celowego. Nie zostały przy tym ujawnione jakiekolwiek okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ustalony stan faktyczny. Zaskarżone decyzje wydawane w ramach uznania administracyjnego znalazły oparcie w materiale dowodowym sprawy, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Reasumując, w ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie zgromadziły materiał dowody w zakresie umożliwiającym prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy i dokonały jego oceny zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej, a więc zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył w tym stanie faktycznym i prawnym art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Z uwagi na ujawnione okoliczności prawidłowo też odmówiły skarżącemu przyznania wnioskowanych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi orzeczono o jej oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło