II SA/Op 389/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego wniosku skarżącego z dnia 26 stycznia 2016 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia: umorzyć postępowanie. Postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt II SO/Op 21/15, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił M. M. radcę prawnego, w celu wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 marca 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu wyznaczyła pełnomocnikiem z urzędu dla M. M., radcę prawnego K. K. Po wniesieniu skargi sprawa została odnotowana w Repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 389/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przywrócił na wniosek pełnomocnika termin do wniesienia skargi, a wyrokiem z dnia 1 grudnia 2015 r., oddalił skargę. Pełnomocnik pismem procesowym z dnia 2 grudnia 2015 r. zwrócił się o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, otrzymał go w dniu 5 stycznia 2016 r. Pismem procesowym z dniu 7 stycznia 2016 r. pełnomocnik przesłał do tut. Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, którą Sąd przesłał kuratorowi skarżącego. W dniu 25 stycznia 2016 r. data nadania przesyłki w placówce pocztowej), wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącego złożony na urzędowym formularzu, o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2016 r. referendarza sądowego postępowanie z tego wniosku zostało umorzone i doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 lutego 2016 r. Kurator skarżącego w dniu 26 stycznia 2016 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), ponownie złożył datowany na dzień 25 stycznia 2016 r., wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Następnie w dniu 4 lutego 2016 r. osobiście złożył drugi formularz wniosku przyznanie prawa pomocy, datowany na dzień 4 lutego 2016 r., w tym samym zakresie. Obydwa te formularze złożył na wzorze formularza obowiązującym do dnia 29 sierpnia 2015 r. W dniu 25 lutego 2016 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), kurator skarżącego złożył trzeci formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, datowany na dzień 25 stycznia 2016 r., na nowym wzorze formularza. Nowy wzór formularza obowiązuje od dnia 29 sierpnia 2015 r., zgodnie z § 5 rozporządzenia z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z dnia 28 sierpnia 2015 r., poz. 1257), gdzie wskazano, że wchodzi ono w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, a zatem w dniu 29 sierpnia 2015 r. We wszystkich trzech formularzach strona skarżąca wniosła o ten sam zakres prawa pomocy, co w pierwszym formularzu wniosku złożonego do Sądu dnia 26 stycznia 2016 r. to jest o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w celu wniesienia prawidłowo sporządzonego i skutecznego środka zaskarżenia od wyroku z dnia 1 grudnia 2015 r. Zatem wniosek skarżącego z dnia 26 stycznia 2016 r., został podtrzymany w kolejnych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonych w dniu 4 lutego 2016 r. i 25 lutego 2016 r. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." referendarz sądowy zważył, co następuje: Postępowanie o przyznanie prawa pomocy wszczęte na skutek ponownego wniosku skarżącego o przyznanie zwolnienia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, podlega umorzeniu, jako bezprzedmiotowe. Przychodzi w tym miejscu wyjaśnić, że pomimo złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy trzykrotnie na trzech formularzach, złożył on w istocie jeden wniosek, gdyż we wszystkich formularzach zaznaczył ten sam zakres żądania i wskazał to samo uzasadnienie. Dodatkowo przychodzi zwrócić uwagę, że skarżący uczynił to jeszcze przed doręczeniem mu postanowienia z dnia 28 stycznia 2016 r. o umorzeniu postępowania z jego wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 25 stycznia 2016 r. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ponieważ M. M. z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba skarżąca decyzję dotyczącą zasiłków z pomocy społecznej, został zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, a orzekanie w tym zakresie jest zbędne. O powyższej okoliczności ustawowego zwolnienia skarżącego o uiszczania kosztów sądowych, referendarz sądowy wypowiedział się już w postanowieniu z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt II SO/Op 21/15. Odnosząc się do żądania skarżącego w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu zauważyć należy, że ww. postanowieniem z dnia 29 maja 2015 r., został ustanowiony M. M. radca prawny. Na skutek tego orzeczenia, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu poinformowała o wyznaczeniu do reprezentowania skarżącego w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, radcy prawnego z urzędu w osobie K. K. Wyznaczony pełnomocnik sporządził i wniósł do tut. Sądu skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a także złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem oraz opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec powyższych ustaleń brak jest podstaw do wyznaczenia skarżącemu kolejnego pełnomocnika z urzędu. W P.p.s.a., brak jest bowiem przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sprawie, w sytuacji gdy zostało jej już przyznane prawo pomocy w tym zakresie. Prawo to zostało zatem przez skarżącego już skonsumowane (por. postanowienie z dnia 22 kwietnia 2005 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego; sygn. akt II OZ 262/05; umieszczone na stronach internetowych Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Wobec tego, że skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a także korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uznać należało za zbędne i umorzyć postępowanie, na podstawie przepisu art. 249a P.p.s.a., określającego, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Przepis art. 249 a, wprowadził art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Zmiany te weszły w życie w dacie 15 sierpnia 2015 r. i na mocy art. 2 cyt. ustawy o zmianie ustawy P.p.s.a., mają zastosowanie do postępowań wszczętych przed tą datą. W tej sytuacji postępowanie z każdego kolejnego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy może zatem zostać jedynie umorzone. W związku z tym postępowanie z wniosku skarżącego złożonego w dniu 26 stycznia 2016 r., i podtrzymanego w kolejnych formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonych w dniach 4 lutego 2016 r. oraz 25 lutego 2016 r., należało jako bezprzedmiotowe umorzyć. Mając na względzie powyższe, referendarz sądowy działając na podstawie art. 249 a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.